Segir Bitcoin vera „túlipana 21. aldarinnar“

Verð­þróun raf­mynt­ar­innar Bitcoin á síð­ustu vikum svipar til Túlíp­ana­æð­is­ins í Hollandi á 17. öld, að mati Gylfa Magn­ús­sonar, pró­fess­ors í við­skipta­fræði­deild Háskóla Íslands. Samkvæmt honum er nota­gildi mynt­ar­innar tak­markað og því magn við­skipta með hana tak­markað. Enn fremur segir hann að þar sem vinnsla hennar sé kostn­að­ar­söm mun Bitcoin eyða meiri verð­mætum heldur en hún skapar.

Takmarkað notagildi

Í grein sinni í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar, sem kom út á föstu­dag­inn, fer Gylfi yfir nota­gildi Bitcoin, sem og ann­arra raf­mynta, auk fram­tíð­ar­mögu­leika þeirra. Þar bendir hann á að lítið sé hægt að nota mynt­ina við greiðslu­miðlun, þrátt fyrir að engar tækni­legar hindr­anir liggi þar að baki. Hins vegar sjái fáir kaup­menn ástæðu til að taka á móti greiðslu með Bitcoin, nema helst vegna við­skipta á jaðri hins svarta og hvíta hag­kerfis.

Einnig bætir Gylfi við að óstöðugt gengi og van­geta bálka­keðju­tækn­innar við að ráða við mikið magn við­skipta spili stórt hlut­verk í að raf­myntir hafi ekki orðið að almenni­legum greiðslu­miðli.

Nánast umhverfishryðjuverk

Helsti galli Bitcoin telur Gylfi þó vera að fram­leiðsla mynt­ar­innar sé gríð­ar­lega kostn­að­ar­söm. Stað­fest­ing færslna með mynt­inni krefst flók­inna og orku­frekra tölvu­út­reikn­inga, sem Gylfi kallar „gengd­ar­lausa sóun“, en stór hluti íslenskra gagna­vera fæst einmitt við þetta.

„Þótt íslenska raf­magnið sé e.t.v. sæmi­lega umhverf­is­vænt þá á það almennt ekki við um raf­magn sem notað er í þessu skyni,“ bætir Gylfi við. „Í heimi sem glímir við hnatt­ræna hlýnun vegna orku­notk­unar er Bitcoin því alvar­legt umhverf­isslys – nán­ast umhverf­is­hryðju­verk.“

Meiraflónshagkerfi

Vegna þess hve tak­markað nota­gildi Bitcoin hefur sem gjald­mið­ill áætlar Gylfi að meiri­hluti við­skipt­anna sem átt hefur sér stað með raf­mynt­ina á und­an­förnum miss­erum sé drif­inn áfram af spá­kaup­mennsku. Þannig svipi kaupin á raf­mynt­inni til Túlip­ana­æð­is­ins í Hollandi, þar sem verð kaup­samn­inga á túlipönum rauk upp úr öllu valdi vegna spá­kaup­mennsku og hrundi svo á fyrri hluta 17. aldar.

Slíka þróun kallar Gylfi „meiraflóns­hag­kerfi,“ þar sem kaup­endur mynt­ar­innar á yfir­verði búast við að geta fundið ein­hvern annan sem sé til í að kaupa hana af þeim á enn hærra verði. Óhjá­kvæmi­legt er að slík kerfi hrynji, að mati Gylfa.

„Þegar bólan hefur sprungið munu ein­hverjir hafa grætt ein­hver ósköp, þ.e. þeir sem sluppu út úr meiraflóns­hag­kerf­inu í tíma,“ segir Gylfi. „Það geta hins vegar ekki allir sloppið. Þeir sem koma með pen­inga inn á loka­metr­unum í bólunni koma verst út. Með­al­fjár­festir­inn mun tapa veru­legum hluta sinnar fjár­fest­ingar vegna þess að verð­mæta­sköp­unin í heild er ekki núll heldur nei­kvæð vegna kostn­að­ar­ins við náma­vinnsl­una.“

Hægt er að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu með því að smella hér.