Við lifum á fordæmalausum tímum! Á fordæmalausum tímum gæti verið skynsamlegt að leita til vina um álit og samstarf. Hefur það verið gert?
Þann 23. mars 1962 samþykktu Norðurlöndin Helsinkisamninginn. Í inngangi segir að ríkisstjórnir landanna vilji efla náin menningartengsl Norðurlandaþjóðanna og samstöðu í réttar- og þjóðfélagsmálum, auka samstarf með sameiginlegum reglum og ná fram hagkvæmri verkaskiptingu milli landanna á öllum sviðum þar sem skilyrði eru fyrir hendi. Þá segir í annar grein samningsins að ríkisborgarar annarra norrænna landa skuli njóta sama réttar og ríkisborgarar viðkomandi lands.
Samningurinn sem kenndur er við höfuðborg Finnlands, er einskonar stjórnarskrá og hornsteinn samstarfs ríkja Norðurlanda sem kristallast í Norðurlandaráði og Norrænu ráðherranefndinni. Að vanda væri dagurinn 23. mars haldinn hátíðlegur og Norrænu félögin alls staðar á Norðurlöndum hefðu dregið fána að húni og boða til mannfagnaðar, ef ekki væri fyrir alvarlega smithættu í ríkjunum fimm og á Álandseyjum, Grænlandi og í Færeyjum.
Fram hefur komið að utanríkisráðherrar landanna hafi átt símafund 17. mars um fordæmalaust ástand og voru sammála um mikilvægi þess að Norðurlöndin standi þétt saman á þessum óvissutímum. Einnig hafa borist af því fréttir að heilbrigðis- og félagsmálaráðherrar Norðurlanda hafi borið saman bækur sínar 19. Mars. Á fundinum var víst staðfest að ríkin eigi svo margt sameiginlegt hvert og geti því lært af aðgerðum hvers annars á heilbrigðissviðinu sem nýta má í baráttunni gegn COVID-19. Meira segir ekki af árangri fundanna.
[adspot]Í tilefni af „degi Norðurlandanna“ er því rík ástæða til að rifja upp hvort stjórnvöld hafi gleymt ákvæðum Helsinkisamningsins. Hafa sóttvarnaryfirvöld skipts á upplýsingum um hvaða ráðstafanir má grípa til og hvort gagn væri af því að samhæfa aðgerðir? Hafa fjármálaráðherrar borið saman bækur sínar og stillt saman strengi um ráðstafanir í ríkisfjármálum til að draga úr efnahagsáfalli? Hafa samgönguráðherrar fjallað um hvernig með samstilltu átaki megi koma í veg fyrir alvarlegt ástand hjá helstu flugfélögum landanna? Hafa forsætisráðherrarnir rætt hvernig megi sjá til þess að Ísland og Noregur verði með í samstarfi ESB ríkja um takmarkanir á mannflutningum? Hafa heilbrigðisráðherrarnir rætt hvort með samstarfi megi afla fleiri öndunarvéla fyrir sjúkrahús landanna? Og svo mætti lengi telja.
Vonandi er svarið „já“ við framangreindum spurningum. En af því hafa ekki borist fréttir. Það er löngu tímabært virkja það afl sem er að finna í samstarf Norðurlanda í viðnámi gegn fordæmalausri pest, og upplýsa almenning um það. Aukið samstarf gæti reynst virkt meðal gegn vágestinum sem norrænu þjóðirnar berjast nú við, að því er virðist hver um sig án teljandi samstarfs.
Höfundur er hagfræðingur og hefur starfað um langt ára bil sem sérfræðingur og skrifstofustjóri hjá Norðurlandaráði og Norrænu ráðherranefndinni.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Ýttu á + við höfund, fréttamál eða greinaröð til að fylgja því og fá tölvupóst þegar eitthvað nýtt kemur, einn á dag í mesta lagi. Því sem þú fylgir stjórnarðu á Minni síðu.
norðurlönd
Alþjóðasamstarf á umbrotatímum – Mikilvægi norræns rannsóknasamstarfs
Kreppan dýpri og sneggri en á öðrum Norðurlöndum
Aukið samstarf norrænu ríkjanna í öryggis- og utanríkismálum
Norðurlöndin ættu að móta sameiginlega stefnu gagnvart auknum áhuga Kína
Norrænu ráðuneytin svara því ekki hvað þeim þótti um afstöðu Íslands
Athugasemdir