Vangaveltur um veltu

Það virð­ist vera orðið þjóð­ar­sport að tala niður íslenska hluta­bréfa­mark­að­inn þessa dag­ana. Veltan er of lítil, verð­mynd­unin léleg, of tak­mörkuð skoð­ana­skipti, skráð félög ættu að íhuga þann kost að fara af mark­aði o.s.frv.

Í flestum til­fellum kemur þessi gagn­rýni frá góðum stað. Öflugur hluta­bréfa­mark­aður er hverju þró­uðu hag­kerfi nauð­syn­legur til þess að skapa tæki­færi, sýni­leika og störf, auka gagn­sæi og tengja saman hags­muni almenn­ings og atvinnu­lífs­ins. Sér­stak­lega í jafn litlu og ein­angr­uðu landi eins og Íslandi, þar sem skrán­ing á markað eins og Nasdaq getur skapað traust og trú­verð­ug­leika á erlendri grundu, opnað ýmsar dyr og liðkað fyrir vexti sem væri ann­ars ómögu­legur.

Það er mikið í húfi og því skilj­an­legt þegar bent er á hvað megi betur fara, sem er vissu­lega eitt og annað. Slíkar ábend­ingar verða, aftur á móti, að grund­vall­ast á stað­reyndum. Annars er hætt við því að þær hafi þver­öfug áhrif. Tökum sem dæmi veltu á íslenska hluta­bréfa­mark­aðnum. Þegar litið er á veltu miðað við stærð fyr­ir­tækja (veltu­hraða), sem er einn besti mæli­kvarð­inn á virkni mark­aða, er veltan það sem af er ári með lítil og með­al­stór fyr­ir­tæki að með­al­tali mest hér á landi af öllum aðal­mörk­uðum Nasdaq á Norð­ur­lönd­unum, en mjög svipuð ef miðað er við stór fyr­ir­tæki.

[adspot]Nánar til­tekið er veltu­hrað­inn það sem af er ári 54% að með­al­tali fyrir stór fyr­ir­tæki á Íslandi en 54 – 62% á hinum nor­rænu kaup­höllum Nasdaq. Þá er hann 71% í sam­an­burði við 21 – 60% fyrir með­al­stór fyr­ir­tæki og 69% sam­an­borið við 19 – 41% fyrir lítil fyr­ir­tæki. Ef not­ast er við mið­gildi þá er veltan í öllum til­fellum mest hér á landi.

Það er því varla hægt að kvarta undan veltu með hvert og eitt félag. Flest íslensk fyr­ir­tæki telj­ast aftur á móti lítil á alþjóð­legan mæli­kvarða og skráð félög eru of fá, sem skýrir lík­lega þennan mis­skiln­ing. Það vantar ein­fald­lega fleiri félög á markað til þess að auka heild­ar­velt­una. Það vantar fleiri lítil og með­al­stór nýsköp­un­ar­fyr­ir­tæki á markað til þess að skapa áhuga­verð störf og nýta þau fjöl­mörgu tæki­færi sem leyn­ast í íslensku hug­viti. Það vantar fleiri stór fyr­ir­tæki á markað til þess koma Íslandi betur á kortið hjá alþjóð­legum stofn­ana­fjár­festum. Þetta mun seint ger­ast ef við höldum áfram að dreifa rang­færslum um lélega veltu og tala niður skrán­ingar á markað.

Íslenski hluta­bréfa­mark­að­ur­inn stendur að mörgu leyti traustum fótum í dag en það er margt sem má betur fara. Við þurfum að greiða leið nýrra fyr­ir­tækja inn á markað svo íslenskt atvinnu­líf geti blómstrað og við þurfum að fá almenn­ing og erlenda fjár­festa inn af meiri krafti til þess að fá fjöl­breytt­ari skoð­ana­skipti og njóta betur „visku fjöld­ans“, svo dæmi séu tekin.

Það hefur sjaldan verið mik­il­væg­ara en nú að stjórn­völd, atvinnu­lífið og fjár­mála­kerfið taki höndum saman um að efla hluta­bréfa­mark­að­inn, þegar hag­kerfið er komið á brems­una og bankar eru farnir að draga úr útlánum. Hættum að tala niður það sem gengur vel og göngum strax í að bæta það sem bæta má.

Höfundur er við­skipta­stjóri hjá Nasdaq Iceland.