Fleiri komu heim í fyrsta sinn frá hruni

Tíu fleiri Íslend­ingar fluttu til Íslands frá Danmörku, Noregi og Svíþjóð í fyrra heldur en fluttu til þess­ara landa. Þetta er í fyrsta sinn frá hruni sem fleiri flytj­ast heim frá þessum löndum en flytja til þeirra, sam­kvæmt tölum Hag­stof­unnar.

Hag­stofan tekur saman tölur um brott­flutn­ing og aðflutn­ing, en töl­urnar fyrir árið 2016 hafa ekki verið birtar í heild sinni. Hins vegar hafa þær verið birtar að hluta fyrir hvern árs­fjórð­ung og því er hægt að reikna út töl­urnar fyrir árið.

Miðað við það fluttu 2.130 Íslend­ingar til Dan­merkur, Noregs og Sví­þjóðar á árinu 2016. Á sama tíma fluttu 2.140 Íslend­ingar til lands­ins frá þessum þremur löndum, en meiri­hluti flutn­inga Íslend­inga milli landa er til og frá þessum þremur nágranna­ríkjum Íslands.

Danmörk var vin­sæl­asti áfanga­staður Íslend­inga sem fluttu utan í fyrra, en 990 Íslend­ingar flutt­ust búferlum til Dan­merkur af þeim 3.250 sem alls fluttu burt frá Íslandi. Hins vegar komu flestir Íslend­ingar heim frá Noregi í fyrra, 850 tals­ins af þeim 3.080 sem fluttu heim á árinu. 820 Íslend­ingar komu einnig heim frá Danmörku í fyrra, svo ekki mun­aði mjög miklu á lönd­unum tveimur.

Samkvæmt töl­unum var árið í fyrra einnig það ár frá hruni sem fæstir Íslend­ingar ákváðu að flytja burt frá Íslandi til þess­ara þriggja landa. Flestir Íslend­ingar fluttu burt árið 2009, 3.546 tals­ins. 

Fleiri fóru en komu á heildina litið

Þegar litið er á heild­ar­brott­flutn­ing og -aðflutn­ing Íslend­inga kemur hins vegar í ljós að fleiri fluttu frá land­inu en aftur heim í fyrra. Brott­fluttir Íslend­ingar voru 190 fleiri en aðfluttir, sam­kvæmt tölum frá Hag­stofu Íslands.

Mun­ur­inn á milli þeirra sem flytja burt og heim var mun minni en árið 2015, sem var eitt mesta brott­flutn­ingsár frá því að mæl­ingar hófust. Þá fluttu 1265 fleiri Íslend­ingar úr landi en til lands­ins. Aðeins fimm sinnum áður frá árinu 1961 höfðu mark­tækt fleiri brott­­fluttir verið umfram aðflutta. Í öll þau skipti var það í kjöl­far kreppu­ára hér á landi, meðal ann­ars árin 2009-2011. Árið 2015 skar sig tölu­vert úr af því að ekki ríkti kreppa það ár.

Sam­kvæmt töl­unum fluttu 3080 íslenskir rík­is­borg­arar til lands­ins á árinu 2016 en 3250 fluttu burt. Allt árið 2015 fluttu hins vegar 2380 Íslend­ingar heim á meðan 3875 fluttu burt. Hag­stofan hefur spáð því í mann­fjölda­spá sinni að þróun mann­fjöld­ans verði áfram með þessum hætti, það er að fleiri flytji burt en heim, á hverju ári fram til árs­ins 2065.

Bjugg­ust við meiri aðflutn­ingi en brott­flutn­ingi

Mikið hefur verið rætt um aðflutn­ing og brott­flutn­ing Íslend­inga und­an­farin miss­eri. Bjarni Bene­dikts­son, þá fjár­mála­ráð­herra en nú for­sæt­is­ráð­herra, sagði til að mynda í tvígang síð­ast­liðið haust að í fyrsta skipti í mörg ár væri útlit fyrir að á árinu 2016 myndu fleiri Íslend­ingar flytj­ast til lands­ins en frá land­in­u.

Þetta byggði Bjarni meðal ann­ars á gögnum frá Vinnu­mála­stofn­un, sem setti fram spá fyrir árið. Kjarn­inn hafði þá sam­band við Vinnu­mála­stofnun til að fá upp­lýs­ingar um það hvernig spáin hefði verið unn­in.

Í svari Vinn­u­­mála­­stofn­unar kom fram að tölur um brott­­flutta og aðflutta á fyrri helm­ingi árs­ins hafi verið upp­­­reikn­aðar til árs­loka út frá reynslu und­an­far­inna ára, það er að um það bil 40 pró­­sent búferla­­flutn­inga Íslend­inga komi fram á fyrri helm­ingi árs­ins og um 60 pró­­sent á þeim síð­­­ari. Það gildi bæði um brott­­flutta og aðflutta. Því var þess vegna spáð að um 136 fleiri Íslend­ingar myndu flytja til lands­ins en frá því. Það var ávallt tekið skýrt fram að aðeins væri um spá að ræða, sem byggði á því að um það bil 40 pró­­sent flytji til og frá land­inu á fyrri hluta árs en um það bil 60 pró­­sent á seinni hlut­an­­um.

Und­an­farin sex ár hefur þetta hlut­­fall verið á bil­inu 38 pró­­sent til tæp­­lega 44 pró­­sent á fyrri hluta árs hjá aðflutt­um, og sömu sögu má segja hjá brott­­flutt­­um. Þá gat verið tals­verður munur á hlut­­falli brott­­fluttra og aðfluttra innan hvers árs.

Að með­­al­tali hefur 41,5% aðfluttra komið til lands­ins á fyrri hluta árs­ins und­an­farin sex ár á meðan 39,8% brott­­fluttra hafa farið burt á fyrri hluta árs­ins. Ef upp­­­reiknað væri miðað við þessar tölur væri spáin öðru­­vísi, og myndi sýna örlítið fleiri brott­­flutta en aðflutta, eða um 11 manns. Þetta sýnir hversu erfitt er að spá fyrir um flutn­ings­­jöfn­uð­inn þegar mun­­ur­inn á milli aðfluttra og brott­­fluttra er orð­inn svona lít­ill.