Panamaskjölin: Karl Wernersson stofnaði félag hjá Mossack Fonseca sem tók við milljörðum frá Íslandi

Karl Wernersson, sem var stærsti hlut­hafi Milestone og trygg­inga­fé­lags­ins Sjóvar á árunum fyrir hrunið 2008, stofn­aði fyr­ir­tæki í skatta­skjól­inu Seychelles-eyjum í gegnum lög­manns­stof­una Mossack Fonseca í Panama til að halda utan um hlut sinn í fyr­ir­tækjum á Íslandi. Þetta kemur fram í gögnum úr Panama­lek­anum svo­kall­aða þar sem fram koma upp­lýs­ingar um við­skipta­vini lög­manns­stof­unnar. Fyr­ir­tækið var stofnað í árs­byrjun 2006. Karli Wernerssyni var veitt umboð til að stýra félag­inu, sem þá kall­að­ist Dialog  Holding Ltd. í jan­úar árið 2006 en nafni þess var svo breytt í Leiftra ltd. Leiftri ltd. var svo aftur í eigu félags á Tortóla sem hét Valservice ltd. sam­kvæmt gögn­unum.

Við­skipti Leifta ltd. fóru í gegnum Glitni banka í Lúx­em­borg en Karl var einn stærsti hlut­hafi bank­ans á árunum fyrir hrunið og sat meðal ann­ars í stjórn hans þar til um vorið 2007. Í lek­anum er meðal ann­ars að finna skjöl frá Glitni banka í Lúx­em­borg sem var við­skipta­banki félags­ins. 

Stundin birtir á næstum vikum fréttir upp úr Pana­ma­gögn­unum í sam­starfi við Reykja­vík Media ehf. sem aftur á í sam­starfi við þýska blaðið Süddeutsche Zeitung og alþjóð­legu blaða­manna­sam­tökin ICIJ. Fyrstu upp­lýs­ing­arnar sem urðu opin­berar úr Panama­leik­anum í síð­asta mán­uði voru þau tíð­indi að Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, þáver­andi for­sæt­is­ráð­herra, hefði átt félagið Wintris Inc. sem skráð er á Bresku Jóm­frú­areyjum. Sig­mundur Davíð sagði af sér eftir þá opin­berun og umræð­una sem fylgdi í kjöl­farið.

Stofnað í árs­byrjun 2006 Félag Karls Wernerssonar var stofnað af Mossack Fonseca í byrjun árs 2006 eins og þetta skjal sýnir.

Tók við mörg hundruð milljóna króna arði

Leiftri var stærsti hlut­hafi Milestone fyrir hrunið 2008 með 32 pró­senta hlut. Milestone tók meðal ann­ars við tæp­lega 20 millj­örðum króna frá trygg­ing­ar­fé­lag­inu Sjóvá á árunum fyrir hrunið 2008 og var rösk­lega einn millj­arður króna greiddur út til hlut­hafa Milestone, meðal ann­ars Leiftra. 

Milestone greiddi meðal ann­ars út tæp­lega 500 millj­óna króna arð til hlut­hafa sinna eftir hrunið 2008 þegar eig­in­fjár­staða fjár­fest­ing­ar­fé­lags­ins - eignir mínus skuldir - var nei­kvæð um rúma 80 millj­arða króna. Leiftri tók því á móti nokkur hund­ruð millj­óna króna arði frá Milestone á tíma­bil­inu fyrir hrunið og eftir það; arði sem meðal ann­ars byggði á arð­greiðslum sem Milestone hafði tekið við frá Sjóvá. 

Eins og komið hefur fram þurfti íslenska ríkið að leggja Sjóvá til um 11,6 millj­arða króna á vor­mán­uðum 2009 til að bjarga trygg­ing­ar­fé­lag­inu frá gjald­þroti en slíkt þrot hefði haft í för með sér til­heyr­andi tap fyrir við­skipta­vini þess. Ástæðan fyrir tapi Sjóvár voru meðal ann­ars lán til Milestone og eign­ar­halds­fé­lags­ins Vafnings, sem síðar var nefndur Föld­ungur, upp á um 20 millj­arða króna.  Sjóvá var svo selt til fjár­festa árið 2011 og er nú skráð á markað en íslenska ríkið á ennþá hlut í gegnum Seðla­banka Íslands. Áætlað tap rík­is­ins vegna björg­unar Sjóvár er um fjórir millj­arðar króna. 

Starf­semi Leiftra ltd. á Seychelles-eyjum teng­ist því bæði beint og óbeint harm­sögu Sjóvár sem end­aði nán­ast í gjald­þroti vegna rekst­urs Milestone á félag­inu.

Eitt af um 600 félögum Fyr­ir­tæki Karls Wernerssonar sem Mossack Fonseca stofnað er eitt af unm 600 fyr­ir­tækjum sem lög­manns­stofan í Panama stofn­aði fyrir Íslend­inga.

„Ég held að þeir fjármunir sem voru inni í Leiftra hafi tapast í hruninu“

Karl segir allt hafa tapast

Karl Wernersson segir aðspurður að eignir Leiftra ltd. hafi tap­ast að mestu í hrun­inu. „Ég á ekki Leiftra lengur. [...] Ég held að þeir fjár­munir sem voru inni í Leiftra hafi tap­ast í hrun­inu. Stærsta eign Leiftra á þessum tíma var hlutafé í Milestone og þegar það tap­að­ist þá var held ég ekk­ert eftir.“

Karl segir að hann minn­ist þess ekki að hafa tekið neinn arð út úr Leiftra ltd. „Arð­greiðslur eða svo­leiðis út úr Leiftra? Ekki svo ég muni eftir nei.“ Hann segir að við­skipti félags­ins við Milestone hafi að mestu leyti, eftir því sem hann man rétt, verið jöfnun á kröfum milli Leiftra og Milestone og því hafi pen­ingar ekki farið þarna á milli.

Miðað við þessi orð Karls tók hann enga fjár­muni út úr Leiftra ltd. en í gögn­unum um félagið frá Mossack Fonseca er ekk­ert yfir­lit yfir fjár­streymi til og frá félag­inu sem annað hvort getur sannað orð Karls eða sýnt fram á hið gagn­stæða.

„Svo verður hrunið og við lendum í miklum erf­ið­leikum“

Leiftri fékk 2,7 milljarða frá Milestone sem aldrei voru endurgreiddir

Leiftri ltd. stund­aði líka ýmis konar lána­við­skipti á árunum fyrir hrunið og tók meðal ann­ars við 2,7 millj­arða króna láni frá Tortóla­fé­lag­inu Milestone Import Export ltd. Það Tortóla­fé­lag hafði fengið fjár­mun­ina lán­aða frá Milestone á Íslandi. Milestone fékk lánið aldrei frá Milestone Import Export þar sem Leiftri ltd. greiddi það aldrei til baka. 

Karl Wernersson tjáði sig um þetta lán fyrir dómi árið 2014, í mála­ferlum sér­staks sak­sókn­ara gegn honum. Þá sagði Karl að mark­miðið hefði verið að Leiftri myndi end­ur­greiða lánið með arð­greiðslu frá Milestone. „Milestone átti í miklum við­skiptum þarna árið 2007 og 2008. Þarna í lok árs 2007 eru íslenskar eignir Milestone fluttar út í sænskt fjár­mála­fyr­ir­tæki. Svo átti að skrá það félag á markað árið 2008, greiða út arð það sama ár, meðal ann­ars til Leiftra sem þá myndi borga skuld sína við MIE sem aftur myndi greiða skuld sína vð Milestone […] Svo verður hrunið og við lendum í miklum erf­ið­leikum. Allt fer í upp­nám hjá Milestone, allar íslenskar eignir urðu einskis virði og félagið fór illa út úr því. Til voru íslenskar eignir metnar á núll í Svíþjóð og við lentum í miklum erf­ið­leikum með sænska fjár­mála­eft­ir­litið.” Lánið sem Leiftri ltd. fékk var því aldrei end­ur­greitt.

Karl stýrði félag­inu Karl hafði umboð til að stýra félag­inu á Seychelles eins og sést á þessu skjali.

Leiftri hjálpaði Karli að halda Lyfjum og heilsu

Árið 2011 afskrif­aði Leiftri svo skuld Aurláka ehf., móð­ur­fé­lags Lyfja og heilsu á Íslandi, upp á einn millj­arð króna. Leiftri hafði veitt Aurláka lánið til að kaupa Lyf og heilsa af dótt­ur­fé­lagi Milestone í aðdrag­anda hruns­ins árið 2008. Kaup­verðið var þrír millj­arðar króna og var það greitt með yfir­töku skulda og umræddu láni frá Leiftra ltd. Karl Wernersson er eig­andi Lyfja og heilsu í dag og er það eina fyr­ir­tækið sem hann hélt eftir hrunið árið 2008. 

Athygli vekur að áður en Leiftri ltd. afskrif­aði skuld Aurláka skipti Leiftri ltd. um hendur og fékk nýjan eig­anda, eins og DV rakti í októ­ber 2013. Þá eign­að­ist maður að nafni Friðrik Arnar Björns­son, æsku­vinur Karls, félagið á Seychelles og var það því hans ákvörðun form­lega - ekki Karls - að afskrifa kröf­una á hendur Aurláka.

Karl sagði í við­tali við DV árið 2013 að honum hafi verið ráð­lagt að vera ekki sjálfur eig­andi Leiftra ltd. þegar skuldin væri afskrifuð og því hafi hann fengið „Frikka“ til að eign­ast félagið áður en skuldin var afskrifuð. „Mér var ráð­lagt að það væri betra að það væru svokölluð „arms length“ við­skipti þegar gefið væri grænt ljós á þetta: Þannig að þetta væri ekki bara sami mað­ur­inn allan hring­inn. Þannig að þá var þetta nið­ur­staðan. Hans samn­ingur er þannig að hann getur haft af þessu dálít­inn fjár­hags­legan ávinn­ing og eign­ast, eftir ákveð­inn tíma, hlut í félag­inu. […] Já, mér fannst þetta betra svona.“

Leiftri afskráður

Eftir við­skipti Leiftra og Aurláka var félagið afskráð sam­kvæmt gögn­unum frá Mossack Fonseca úr Panama­lek­anum. Þá var félagið meðal ann­ars búið að taka við arð­greiðslum frá Milestone, láni frá Milestone upp á nærri þrjá millj­arða auk þess sem félagið var búið að afskrifa kröfu upp á millj­arð á fyr­ir­tæki, Aurláka ehf., í eigu Karls Wernerssonar sem á og rekur Lyf og heilsu.

Tekið skal fram að Aurláki ehf. var dæmdur til end­ur­greiða þrota­búi Milestone tæpan millj­arð króna vegna við­skipt­anna í byrjun árs 2015 þannig að fjár­mun­irnir gætu komið aftur inn í Milestone. Aurláki áfrýj­aði þeirri nið­ur­stöðu hins vegar og verður málið tekið fyrir í Hæsta­rétti Íslands þann 12. maí næst­kom­andi. Aurláki ehf. gæti því þurft að greiða millj­arð­inn sem Leiftri ltd. afskrif­aði aftur inn í þrotabú Milestone.

Í síð­asta skjal­inu um Leiftra ltd. frá Mossack Fonseca kemur fram að á fundi stjórn­enda félags­ins hafi verið ákveðið að þeir hættu störfum fyrir félagið. Í bréfi frá Mossack Fonseca til hluta­fé­laga­skrár­innar á Seychelles-eyjum var sömu­leiðis beðið um það í febr­úar 2012 að Leiftri ltd. yrði afskráður. Þetta var ein­ungis þremur mán­uðum eftir að æsku­vinur Karls eign­að­ist Leiftra ltd. sem svo afskrif­aði kröf­una á hendur Aurláka ehf. út af kaup­unum á Lyf og heilsu.

Engar frek­ari upp­lýs­ingar eru til um félagið í Panama­skjöl­unum eftir eftir þetta.