Rík­is­stjórnin gerir ráð fyrir að launa­bætur til stofn­ana næstu þrjú árin verði aðeins 0,5 pró­sent umfram verð­lag og hyggst bregð­ast við launa­kostn­aði umfram slíka kaup­mátt­ar­aukn­ingu með nið­ur­skurði, inn­heimtu gjalda eða öðrum aðhalds­ráð­stöf­unum. 

Þetta kemur fram í grein­ar­gerð fjár­mála­á­ætl­unar. „Gengið verður út frá þeirri stefnumörkun, í fjárlögum áranna 2020-2022, að launa­bætur til stofn­ana nemi 0,5% umfram verð­lag árin 2020-2022, í stað 1,5%, og að bæt­urnar verði 1,5% eftir það,“ segir þar. „Verði launa­þróun önnur fellur það í hlut­verk við­kom­andi ráðuneytis að mæta umfram­kostn­aði með ráðstöfunum innan við­eig­andi málefna­sviðs og málaflokks í fjárlaga­gerð­inni.“ 

Í fjár­mála­á­ætlun Bjarna Bene­dikts­sonar frá 2016 var gert ráð fyrir 1 pró­sents launa­bótum á sama tíma­bili og í fjár­mála­á­ætlun Bene­dikts Jóhann­es­sonar frá 2017 var gert ráð fyrir 1,5 pró­senta launa­bótum rétt eins og í fyrri áætlun rík­is­stjórnar Katrínar Jak­obs­dóttur. 

Oddný Harð­ar­dóttirþing­kona Sam­fylk­ing­ar­innar

Oddný Harð­ar­dóttir, þing­kona Sam­fylk­ing­ar­innar og fyrr­ver­andi fjár­mála­ráð­herra, gagn­rýnir lækk­un­ina harð­lega í pistli sem hún birtir í Frétta­blað­inu í dag. 

„Ef rík­is­starfs­menn semja um meira en 0,5% launa­hækk­anir umfram verð­lag verða ráðu­neytin að skera niður fyrir þeim launa­kostn­aði,“ skrifar hún. Þetta mun hafa í för með sér lak­ari þjón­ustu við sjúk­linga og börn og aðra þá sem þurfa á þjón­ustu rík­is­ins að halda og þetta mun auka enn álag á stóru kvenna­stétt­irnar eins og á það sé bæt­andi, eða lík­legt sé að þetta muni laða til starfa fleiri hjúkr­un­ar­fræð­inga eða sjúkra­liða. Þessi skila­boð í gegnum fjár­mála­á­ætl­un­ina eiga vænt­an­lega að setja pressu á samn­ings­að­ila. Slíkt er ekk­ert annað en ljótur leikur stjórn­valda í upp­hafi kjara­við­ræðna við rík­is­starfs­menn.“

Henný Hinzdeild­ar­stjóri hag­deildar ASÍ

Mynd: Skjáskot úr við­tali á Hring­braut

Henný Hinz, deild­ar­stjóri hag­deildar ASÍ, tekur í sama streng í við­tali við RÚV. Haft er eftir henni að lækkun launa­bóta geti haft alvar­legar afleið­ingar, meðal ann­ars fyrir stofn­anir í heil­brigð­is­þjón­ustu og vel­ferð­ar­þjón­ustu. „Það liggur í augum uppi að þar sem launa­kostn­aður er hár þá þýðir það að það þarf ann­að­hvort að fækka fólki eða draga úr þjón­ustu með öðrum hætti,“ segir hún. 

Eins og Stundin greindi frá um helg­ina gerir fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar ráð fyrir 2 pró­senta aðhalds­kröfu til flestra mál­efna­sviða hins opin­bera frá 2020 til 2022. 

Þetta stendur til þrátt fyrir að horfur séu á kólnun í hag­kerf­inu en sam­kvæmt þjóðhags­spá Hag­stof­unnar verður hag­vöxtur aðeins 1,7 pró­sent í ár. Fari WOW air í þrot má ætla að lands­fram­leiðsla drag­ist saman, jafn­vel um hátt í 3 pró­sent.

Stefnan er í sam­ræmi við afkomu­mark­mið fjár­mála­stefn­unnar sem rík­is­stjórnin setti sér í upp­hafi kjör­tíma­bils á grund­velli laga um opin­ber fjár­mál. Aðhalds­krafan gagn­vart heil­brigð­is­stofn­unum, öldr­un­ar­stofn­unum og skólum verður 0,5 pró­sent og engin aðhalds­krafa verður gerð til bóta­kerfa almanna­trygg­inga og atvinnu­leysis, sjúkra­trygg­inga og dóm­stóla. Gert er ráð fyrir 3,6 til 4 pró­senta atvinnu­leysi á áætl­un­ar­tím­anum og munu útgjöld vegna atvinnu­leys­is­trygg­inga þró­ast með hlið­sjón af því.