Gylfi Arnbjörnsson, fráfarandi formaður ASÍ, sagði í setningarræðu sinni á þingi ASÍ í dag að stjórnvöld hafi hirt lungann af ávinningi kjarasamninga síðasta áratug. Hann hvatti þó til áframhaldandi samvinnu og sagði sígandi lukku og aukinn kaupmátt hafa fært launþegahreyfingunni mestan árangur.

„Staðan er einfaldlega sú, að þrátt fyrir að verkalýðshreyfingunni hafi með samstöðu sinni tekist að hækka lægstu laun langt umfram almenna launaþróun, hefur það ekki leitt til þeirra bættu lífskjara þessara hópa sem að var stefnt,“ sagði Gylfi. „Ástæðan er sú að stjórnvöld hafa með aðgerðum sínum og aðgerðarleysi á undaförnum árum hirt lungann af þeim ávinningi sem kjarasamningar hafa tryggt þeim tekjulægstu.“

Benti Gylfi á skerðingu skattleysismarka, lækkun barnabóta, lækkun vaxta- og húsnæðisbóta og hækkun fasteignaverðs og húsaleigu án aðhalds stjórnvalda. „Fólk veigrar sér við að leita læknis vegna hárrar gjaldtöku í heilbrigðiskerfinu. Skerðingar á greiðslum almannatrygginga með miklum tekjutengingum gagnvart greiðslum lífeyrissjóðanna eru enn eitt dæmið um hvernig ríkið hefur höggvið þar sem hlífa skyldi.“

Gagnrýndi Gylfi ríkisstjórn undir forystu Vinstri grænna fyrir að hafa ekki viljað gera þjóðarsáttmála um aukið framlag ríkis og sveitarfélaga til velferðar- og félagsmála. „Til viðbótar kemur síðan skefjalaus sjálftaka ofurlaunaaðalsins á svimandi launahækkunum sem magnar hina réttlátu reiði enn frekar. Stjórnmálamenn bera á þessu fulla ábyrgð. Krafan um að þeir og dekurbörnin þeirra deili kjörum með þjóðinni er krafa um réttlæti og jöfnuð,“ sagði Gylfi.

Dæmir ekki um nýjar baráttuaðferðir

Í upphafi ræðu sinnar benti Gylfi á að hann hafi tekið við sem formaður ASÍ nokkrum vikum eftir bankahrun. Nefndi hann þann árangur sem náðist í kjölfar hruns við að viðhalda velferðarkerfinu, lengja bótatímabil, aðstoð við skuldug heimili og ýmsar réttarbætur verkafólks.

„Og höfum þá í huga að mesti árangurinn og stærstu sigrarnir hafa ekki einungis unnist með verkföllum heldur með átakalausum kjarasamningum, sem lokið er á breiðum grundvelli í kjölfar lýðræðislegs og einlægs samráðs og samstarfs við undirbúning og gerð kjarasamninga,“ sagði Gylfi. „Því miður er það svo að stjórnvöld hafa ítrekað gengið bak orða sinna í því efni og við þurfum sem hreyfing að íhuga alvarlega hvernig tryggja megi að efndir fylgi orðum og að loforðin séu bæði fjármögnuð og skýr en það er annað mál.“

Sagði Gylfi að lokum að sígandi lukka og aukinn kaupmáttur lægstu launa á grundvelli kjarasamninga, sem gerðir eru í samhengi við stöðu atvinnuveganna á hverjum tíma, hafi fært launþegahreyfingunni mestan árangur.

„En allt er breytingum háð og margt bendir til þess að áherslur og baráttuaðferðir stærstu aðildarsamtaka ASÍ verði með nokkuð öðrum hætti en verið hefur um lagt skeið. Það er ekki mitt að dæma um hvort það muni verða félagsmönnum Alþýðusambandsins og fjölskyldum þeirra til heilla í framtíðinni, nú þegar ég hef ákveðið að stíga til hliðar sem forseti ASÍ, en svo notuð séu fleyg orð Sókratesar úr málsvörn sinni í síðustu samræðu hans við félaga sína: „Nú skiljast leiðir en hvor fer betri för er öllum hulið nema guðinum.““