Sólveig Gylfa­dóttir á tvö börn á leik­skóla­aldri með eig­in­manni sínum Jóni Hauki Ólafs­syni. Sólveig hefur misst úr vinnu vegna verk­falls í leik­skóla barn­anna en hún starfar sem hjúkr­un­ar­fræð­ingur á Land­spít­ala. Sam­visku­bit er farið að læð­ast að henni vegna fjar­ver­unnar, því hún er vel með­vituð um und­ir­mönn­un­ina á spít­al­anum. 

Ef ekki leys­ist úr deil­unni sjá hjónin fram á að vera heima með börnin þar til í ágúst þar sem sum­ar­frí í leik­skól­anum hefst um svipað leyti og verk­fall­inu á að ljúka. 

Fólkið sem er í verk­falli starfar víða í sam­fé­lag­inu, meðal ann­ars í íþrótta­mið­stöðvum og leik­skólum. Það á það sam­eig­in­legt að vera félags­fólk stétt­ar­fé­lags­ins BSRB.

Um 2.500 manns eru nú í verk­falli en deilan er á milli BSRB og Sambands íslenskra sveit­ar­fé­laga. Henni hefur siglt í strand. 

BSRB krefst þess að 7.000 félags­menn þeirra fái 128.000 króna ein­greiðslu frá sveit­ar­fé­lög­unum vegna þess að síðan um ára­mót hefur félags­fólk þeirra verið með lægri laun en félags­fólks Starfs­greina­sam­bands­ins (SGS) með sömu menntun og reynslu sem sinnir sömu störfum. Ástæðan fyrir því er sú að SGS og BSRB gerðu mis­langa samn­inga við Samband íslenskra sveit­ar­fé­laga. Sam­bandið hefur hafnað ein­greiðslu­kröfu BSRB og segir for­maður samn­inga­nefnd­ar­innar að hún eigi ekki rétt á sér. 

Reyna að brjóta daginn upp í verkfalli

„Það verður kannski smá truflun, við erum á bóka­safni,“ sagði Sólveig þegar hún tók við sím­tali blaða­manns í gær­morgun. 

Fjöl­skyldu­stundSólveig reynir sitt besta til þess að njóta tím­ans sem hún fær með börn­unum sínum, en segir erfitt að vera for­eldri í verk­falli og kom­ast ekki til vinnu.

Hún hefur reynt að hafa ofan af fyrir börn­unum sínum eins og hægt er síðan verk­fallið hófst, til dæmis með því að fara í hús­dýra­garð­inn og leika við þau. 

„En maður finnur alveg hvað þau eru eirð­ar­laus og stutt í grát­inn hjá þeim og pirr­ing,“ sagði Sólveig. 

Hún hefur þurft að taka orlofs­daga í vinnu vegna verk­falls­ins. „Maður er nátt­úru­lega með sam­visku­bit yfir því að geta ekki mætt til vinnu,“ sagði Sólveig.  „Það er vont að vita af und­ir­mönnun nú þegar og svo kemst maður ekki. Þetta er mjög erfitt.“

Fundi BSRB og Sambands íslenskra sveit­ar­fé­laga var slitið á mánu­dag án árang­urs. Ekki hefur verið boðað til ann­ars fundar í deil­unni og stendur hvor hlið hörð á sínu. Verkfall leik­skóla­starfs­fólks mun standa til 5. júlí nema sam­komu­lag náist fyrir þann tíma.

„Það er bara mjög vond til­finn­ing að vita ekki hvað maður gerir á morgun, hvernig verði í næstu viku, hvort maður kom­ist til vinnu,“ segir Sólveig.

Deilan í hnút

Ekkert sést í land fyrir hinar fjöl­mörgu fjöl­skyldur sem verk­fallið hefur áhrif á. Inga Rún Ólafs­dóttir, for­maður samn­inga­nefndar Samtaka íslenskra sveit­ar­fé­laga, segir að sam­tökin ætli ekki að gang­ast við kröfu BSRB þar sem það geti opnað á að fleiri stétt­ar­fé­lög óski eftir ein­greiðslum vegna samn­ings­at­riða sem þau eru ósátt við í samn­ingum sem þegar hafa verið und­ir­rit­aðir. 

„Það er grund­vall­ar­at­riði að samn­ingar verði að standa,“ segir Inga Rún.

Sonja Ýr Þor­bergs­dóttir, for­maður BSRB, bendir aftur á móti á að staðan sem komin sé upp, þar sem sveit­ar­fé­lögin greiði fólki sem sinnir sömu störfum ójafnt, sé for­dæma­laus og því muni önnur stétt­ar­fé­lög ekki geta gert sömu kröfu. 

Eins og ítrekað hefur komið fram í fjöl­miðlum að und­an­förnu eru sveit­ar­fé­lög lands­ins illa stödd fjár­hags­lega og segir Inga Rún að þau vilji frekar verja fjár­munum sínum í hækkun lægstu launa en ein­greiðslu. Ef sveit­ar­fé­lögin myndu sam­þykkja kröfu BSRB um 128.000 króna ein­greiðslu fyrir félags­menn­ina 7.000 myndi það kosta þau um það bil einn millj­arð. BSRB hefur bent á að það sé um 0,3% af heild­ar­launa­kostn­aði sveit­ar­fé­lag­anna. 

Á meðan Inga Rún telur alla ábyrgð á launa­mis­ræm­inu á BSRB, þar sem staðið hafi til boða fyrir félagið árið 2020 að und­ir­rita sama samn­ing og SGS und­ir­rit­aði skömmu áður, segir Sonja að mik­ill ágrein­ingur sé uppi um það hvað varð til þess að samn­ing­ur­inn við BSRB hafi verið með annan gild­is­tíma en sá við SGS. Í 20 ár höfðu þessir samn­ingar fylgst að og falið í sér sömu kjara­bætur og gerði BSRB því ráð fyrir að það væri einnig staðan árið 2020. Inga Rún segir að hún hafi ítrekað boðið BSRB að und­ir­rita sama samn­ing og SGS hafi fengið en það hafi BSRB ekki viljað. 

Önnur fjölskylda á leikskólanum

Eins og auð­séð er á mis­mun­andi sjón­ar­miðum Sonju ann­ars vegar og Ingu Rúnar hins vegar er deilan í hnút. Börn Sól­veigar munu því þurfa að bíða eitt­hvað lengur eftir að kom­ast aftur í sína hefð­bundnu leik­skóla­dag­skrá með vinum sínum og starfs­fólk­inu. 

„Krakk­arnir elska að fara í leik­skól­ann,“ segir Sólveig, sem óskar þess að hægt sé að semja við starfs­fólkið um mann­sæm­andi laun sem fyrst. „Þetta er fólk sem þau eru með átta tíma á dag, alla virka daga. Þetta er bara önnur fjöl­skylda, krakk­arnir á leik­skól­anum og starfs­fólkið.“