Evrópuleiðtogar segjast munu verja fullveldi eftir yfirlýsingar Trumps

Hópur evr­ópskra leið­toga lýstu í dag yfir stuðn­ingi sínum við Danmörku eftir að Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, ítrek­aði áhuga á að inn­lima Grænland.

Leið­togar Frakk­lands, Bret­lands, Þýska­lands, Ítalíu, Póllands og Spánar, auk Dan­merkur, sögðu að full­veldi, land­helgi og frið­helgi landamæra væru „algildar frum­reglur“ sem þeir muni „halda áfram að verja“.

Hern­að­ar­í­hlutun Washington í Venes­ú­ela hefur vakið aftur ótta um áform Trumps varð­andi Grænland, sem býr yfir ónýttum sjald­gæfum jarð­málmum og gæti orðið mik­il­vægur þátt­tak­andi þegar heim­skauta­ís­inn bráðnar og nýjar sigl­inga­leiðir opn­ast.

Grænland er á stystu flug­skeyta­leið­inni milli Rúss­lands og Banda­ríkj­anna og Banda­ríkja­her er þegar með her­stöð þar.

Þar sem ástandið í Venes­ú­ela er meira aðkallandi, sagði Trump létt­úð­ugur á sunnu­dag að „við munum hafa áhyggjur af Græn­landi eftir um það bil tvo mán­uði“. Þá sagð­ist hann vilja ræða Grænland eftir 20 daga. Ráðgjafi Trumps, Stephen Miller, sagði í við­tali við CNN í nótt að Banda­ríkin færu með valdið í NATO og að eng­inn myndi berj­ast gegn þeim tækju þau Grænland yfir.

Í sam­eig­in­legri yfir­lýs­ingu evr­ópsku leið­tog­anna sagði: „Öryggi á norð­ur­slóðum er áfram for­gangs­mál fyrir Evrópu og er mik­il­vægt fyrir alþjóð­legt og Atl­ants­hafs­ör­yggi.“

„NATO hefur gert ljóst að norð­ur­skauts­svæðið er for­gangs­mál og evr­ópskir banda­menn eru að byggja sig upp.“

„Við og mörg önnur banda­lags­ríki höfum aukið við­veru okkar, umsvif og fjár­fest­ingar til að halda norð­ur­slóðum öruggum og fæla and­stæð­inga frá.“

Þeir lögðu áherslu á að Danmörk – þar með talið Grænland – væri hluti af NATO.

„Öryggi á norð­ur­slóðum verður því að tryggja sam­eig­in­lega, í sam­vinnu við banda­menn NATO, þar á meðal Banda­ríkin, með því að halda í heiðri meg­in­reglur sátt­mála Sam­ein­uðu þjóð­anna, þar á meðal full­veldi, land­helgi og frið­helgi landamæra,“ sögðu leið­tog­arnir.

„Þetta eru algildar frum­reglur og við höldum áfram að verja þær.“

Yfir­lýs­ingin var und­ir­rituð af Keir Starmer, for­sæt­is­ráð­herra Bret­lands, Mette Frederik­sen, for­sæt­is­ráð­herra Dan­merkur, Emmanuel Macron, for­seta Frakk­lands, Friedrich Merz, kansl­ara Þýska­lands, Giorgia Meloni, for­sæt­is­ráð­herra Ítalíu, Donald Tusk, for­sæt­is­ráð­herra Póllands og Pedro Sanchez, for­sæt­is­ráð­herra Spánar.

Þeir bættu við að Banda­ríkin væru „nauð­syn­legur sam­starfs­að­ili í þessu verk­efni“.

„Grænland til­heyrir þjóð sinni. Það er á valdi Dan­merkur og Græn­lands, og þeirra einna, að ákveða mál sem varða Danmörku og Grænland,“ sögðu þeir.