Vísindi

Það snjóar í sjónum

Kvikmynd Davids Attenborough mun vonandi beina athygli okkar í auknum mæli að hafinu. Eins og hér kemur fram þekkjum við ótrúlega lítinn hluta af mikilvægasta hluta þess, djúpsævinu.

Illugi Jökulsson

20. maí 2025 · 11:48

Birtist fyrir rúmu ári.

Vissuð þið að það er stöðug snjókoma í hafdjúpunum?

Hin magnaða kvikmynd Davids Attenborough um hafið hefur beint athyglinni að sjónum og því sem þar fer fram, en um leið vekur hún athygli á því hve lítið við vitum í rauninni um það. Mynd Attenboroughs sýnir ekki síst áhrif okkar mannanna á lífríki sjávar nærri ströndum, það er að segja á landgrunninu svokallaða, en það er svæðið niður á 200 metra dýpi.

Hvað kemur Usain Bolt málinu við?

200 metrar er ekki mikið. Hljóp ekki Usain Bolt vegalengdina á 19,19 sekúndum fyrir 16 árum, þótt vissulega væri hann uppi á yfirborðinu í Berlínu?

Samanlögð landgrunnssvæði jarðar eru vissulega ansi víðáttumikil, eða 27 milljónir ferkílómetra. Það er svolítið stærra svæði en öll Norður-Ameríka með bæði Bandaríkjunum og Kanada og öllu saman. En þó er landgrunnið ekki nema rúm 7 prósent af öllu hafinu.

Við vitum orðið töluvert um landgrunnssvæðið, eins …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Viðtal

Í minningu afastráksins

Gunnar Randversson starfaði í áratugi sem tónlistarkennari, hefur skrifað ljóð og smásagnasafn. Áföllin hafa mótað líf hans. Ellefu ára gamall horfði hann á föður sinn deyja, 21 árs missti hann móður sína og fyrir þremur árum lést fjögurra ára gamall dóttursonur hans. Í ljóðabókinni Hvernig er söknuður á litinn? eru ljóð skrifuð í minningu litla drengsins. Eftir fráfall hans leitaði Gunnar í kirkjuna.

Úttekt

Tugmilljóna launahækkanir forstjóranna í kauphöllinni

Laun forstjóra skráðra félaga hækka víða töluvert á milli ára, á sama tíma og tengsl þeirra við afkomu og verðmætasköpun fyrirtækjanna eru óljós. Fimm forstjórar fengu meira en hundrað milljónir greiddar. Í heild kostuðu 26 forstjórar 3,1 milljarð króna.

Greining

Hvað sagði Ari og Miðflokkurinn í kosningabaráttunni?

Í kosningabaráttunni sagði Ari Edwald, oddviti Miðflokksins í Reykjavík, regnbogafánanum hafa verið ýtt út fyrir fána sem hefur tákn transfólks, intersex og „blökkumanna og brúnna“. Hann tengdi öryggi borgarbúa við fjölda innflytjenda á Íslandi og boðaði sérstakt eftirlit lögreglunnar á kostnað borgarinnar.

Pistill

Auður Jónsdóttir

Úr Kristrúnar og Smartland – með gleraugum Sontag

Úr Kristrúnar Frostadóttur og efnistök Smartlands rædd við anda Susan Sontag, þar á meðal birtingamyndir valds og pólitískan hernað dulbúinn sem „hlutlausa" blaðamennsku.

Viðtal

Mikilvægi hvíldar vill oft gleymast

Hvíld er ekki lúxus heldur líffræðileg nauðsyn, segir Benedikt Jóhannsson, sérfræðingur í klínískri sálfræði. Svefn og hvíld séu ein af grunnstoðum góðrar heilsu og að líkamsklukkan kalli á hvíld yfir daginn. Rannsóknir sýni að hvíld skerpi einbeitingu, minni og starfsþrek. Benedikt telur að vafasamt hafi verið að afleggja kaffitíma á vinnustöðum, því starfsfólkið þurfi eftir sem áður að kúpla aðeins frá vinnu og endurnæra sig.

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Undan hæl yfirgangsstefnu

Á meðan umsetnir Grænlendingar hrópa að stöðva þurfi Bandaríkin eru íslensku stjórnmálamennirnir uppteknir af því að vara við Evrópu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Greining

Þetta voru loforð Sjálfstæðisflokksins

Sjálfstæðisflokkurinn fer inn í meirihlutaviðræður í Reykjavík með ítarlegan lista yfir 152 loforð og aðgerðir. Flokkurinn vill ráðast strax í breytingar á samgöngum, skipulagi, leikskólamálum og rekstri borgarinnar og boðar umfangsmikla stefnubreytingu frá fráfarandi meirihluta.

Viðtal

Í minningu afastráksins

Úttekt

Tugmilljóna launahækkanir forstjóranna í kauphöllinni

Innlent

Rafbyssumálið í Reykjanesbæ: Atburðarásin rakin

Maðurinn sem kviknaði í þegar lögreglan skaut hann með rafbyssu, er íslenskur fjölskyldumaður búsettur í Reykjanesbæ. Lögmaður mannsins segir það hefði dugað að beita duftslökkvitæki og að meðalhófs hafi ekki verið gætt í störfum lögreglu.

ErlentBandaríki Trumps

Auknar áhyggjur af spillingu Donalds Trump í embætti

Bandaríkjaforseti hefur keypt hlutabréf í félögum sem ákvarðanir hans og orð hafa áhrif á. Dómsmálaráðherra hans setur saman bótasjóð og refsileysi fyrir Trumpfjölskylduna varðandi skattsvik hefur verið innleitt.

Innlent

Hafnaði að loka réttarhöldum yfir Írisi Helgu

Kröfu Írisar Helgu Jónatansdóttur um að loka réttarhöldum yfir sér var hafnað af dómara. Hún hefur verið ákærð fyrir fjölmörg afbrot, meðal annars umsáturseinelti og að dreifa ósannindum um nafngreinda einstaklinga.

Mest lesið í mánuðinum

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Rof í Reykjavík

Að kaupa ísskáp á einkabíl, að byggja gegn vilja fólks og útiloka aðra. Ekki aðeins sýna frambjóðendur í borgarstjórnarkosningunum margvíslegt rof frá raunveruleikanum, heldur er borgin sjálf og almenningssamgöngur hennar í rofi.

Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“

Eftir útskrift úr háskóla sótti Logn um rúmlega hundrað störf en ekkert kom út úr því. Hán átti góða vini í kynlífsvinnu sem hún leitaði til. Síðar stofnaði hán Rauðu regnhlífarina, samtök kynlífsverkafólks á Íslandi. „Samstaðan sem kann að eiga sér stað meðal kynlífsverkafólks er eitt það fallegasta og dýrmætasta sem ég hef upplifað í mínu lífi.“

InnlentUmsáturseinelti

Ákæran öll: Slóð umsáturseineltis rakin

Ákæran gegn Írisi Helgu sýnir hvernig hún reyndi að hrella fólk og eyðileggja mannorð þess fyrir að þýðast henni ekki.

Pressa

Oddvitasamtöl: Vinstrið, Sósíalistar, Framsókn og Viðreisn

Oddvitasamtöl Heimildarinnar hefjast í kvöld, en þá mætast Sanna Magdalena Mörtudóttir fyrir Vinstrið og Silja Sóley Birgisdóttir fyrir Sósíalistaflokk Íslands í fyrri umferð og Einar Þorsteinsson fyrir Framsókn og Björg Magnúsdóttir fyrir Viðreisn í þeirri seinni.

ErlentFerðaþjónusta

Kyrrsetja 1.700 manns í skemmtiferðaskipi eftir dauða farþega

Tugir veiktust og einn er látinn. Skipið stefnir til Íslands á næstunni.

StjórnmálSveitarstjórnarkosningar 2026

Píratar undrandi á Góðan daginn-framboðinu: „Mér finnst þetta mjög skrítið“

Það hitnaði kolunum í oddvitasamtali Heimildarinnar þegar það kom í ljós að oddviti Góðan daginn-framboðsins var ráðinn til starfsins. Hann segist ekki vera á launum og gerir ekki athugsemd við að fjársterkur einstaklingur velji fólk á framboðslista.