„Ég tel að við getum ekki verið hér með ein­hvern útgjalda­lið alveg galop­inn sem að bara stækkar og stækkar og stækkar,“ sagði Guðrún Haf­steins­dóttir, dóms­mála­ráð­herra, í Pressu. Hún segir mark­miðið vera að fækka umsóknum um vernd á Íslandi. 

Guðrún var við­mæl­andi Helga Seljan í tíunda þætti af Pressu. Umfjöll­un­ar­efnið var útlend­inga­mál og afleið­ingar jarð­hrær­ing­anna í Grinda­vík. Í fyrri hluta þátt­ar­ins ræddi Helgi við al­manna­tengl­ana Björg­vin Guð­munds­son og Andrés Jóns­son. Ræddu þeir þá sér­kenni­legu stöðu sem nú er uppi í stjórn­mál­um.

Stækkandi útgjaldaliður

„Við erum bara með einn rík­is­sjóð. Við þurfum að reka þetta sam­fé­lag allt og þetta er útgjalda­liður í mörgum. Þannig að það er heldur ekki sann­gjarnt að ætla að segja hérna við íslenska skatt­greið­endur að einn útgjalda­liður verði bara stærri og stærri.“

Þegar horft sé til nágranna­landa Íslands sé ekki þessi fjöldi rík­is­borg­ara frá Venes­ú­ela sem sækja um vernd, segir Guðrún. „Núna hefur orðið breyt­ing á afgreiðslu Útlend­inga­stofn­unar sem hefur verið stað­fest af kæru­nefnd útlend­inga­mála. Þannig að við erum með hér núna mörg hund­ruð manns frá Venes­ú­ela sem munu lík­lega að stærstum hluta fá synjun hér um vernd á Íslandi og þurfa þar af leið­andi að yfir­gefa landið.“

„Við erum bara hér með gríð­ar­legan fjölda umsókna sem er fólk sem að þarf ekki á þess­ari vernd að halda heldur er að leita að betri lífs­gæðum. Við eru sömu­leiðis hér með stóran hóp fólks sem kemur hér til Íslands sem er nú þegar með vernd í öðru landi.“

Hún segir mála­flokk­inn vera stóran, knýj­andi og dýran.

Lokuð búseta

Dóms­mála­ráðu­neyt­ið lagði fram frum­varp í jan­úar um lok­aða bú­setu fyr­ir út­lend­inga sem ligg­ur fyr­ir að senda eigi úr landi. Kem­ur þetta í stað þess að þeir séu vist­að­ir tíma­bund­ið í fang­elsi líkt og tíðk­ast hef­ur. Nokk­uð strang­ar regl­ur eiga að gilda í lok­aðri bú­setu svo sem að­skiln­að­ur kynja, mögu­leiki á aga­við­ur­lög­um og leit á her­bergj­um.

Spurð hvort að þetta sé ekki bara fang­elsi fyrir flótta­menn leggur Guðrún áherslu á að þetta sé það ekki, heldur búsetu­úr­ræði. „Það er munur á því.“ Hún segir þetta vera ákveðna frels­is­svipt­ingu en þarna verði heim­ilt að vista ein­stak­linga til að tryggja návist þeirra þegar þeir eiga að yfir­gefa landið. Guðrún segir Ísland vera eina landið innan Schengen sem upp­fyllir ekki skil­yrði um að vera með brott­vís­un­ar­búðir.

„Við erum að beita því úrræði hér að setja fólk sem á að fara frá land­inu í gæslu­varð­halds­vistun á Hólms­heiði sem er harð­asta úrræði sem þú eig­in­lega getur beitt gagn­vart fólki sem að hefur ekk­ert annað til saka unnið en að það fær ekki sam­þykkta dvöl í þessu landi. Mér finnst það ekki hægt að bjóða því fólki upp á það og það hafa verið gerðar athuga­semdir af Schengen um að við séum að vista umsækj­endur um vernd í gæslu­varð­halds­fang­elsi.“