Nú fyrir örfáum dögum birt­ust í Evrópu fréttir sem náðu ekki hingað til lands en vöktu athygli víða. Þúsundir lög­reglu­manna tóku þátt í sam­ræmdum aðgerðum í mörgum löndum og hand­tóku á annað hund­rað glæpa­manna sem grun­aðir eru um aðild að ítölsku glæpaklíkunni ‘Ndrang­heta. Einnig birt­ust fréttir um að lög­reglan í Genúa á Ítalíu hefði hand­tekið mið­aldra karl­mann sem var að koma úr dóm­kirkju borg­ar­innar og þar hefði reynst vera á ferð einn æðsti yfir­maður ‘Ndrang­heta, Pasquale Bonavota, sem lög­reglan hafði verið á hött­unum eftir árum saman.

Meiri háttar sigur unn­inn gegn glæpa­lýðnum, til­kynnti lög­reglan stolt.

Og vissu­lega var þetta ágætur árangur. Öll sem þekkja til ‘Ndrang­heta vita þó að þótt einn haus sé af þessum grimmu sam­tökum höggv­inn, þá spretta fljót­lega fram tveir nýir í stað­inn.

‘Ndrang­heta-maf­ían er upp­runnin og hefur enn aðal­bæki­stöðvar sínar í hér­að­inu Kalabríu, yst á „tánni“ á Ítal­íu­skaga. Hún kom fram á sjón­ar­sviðið á 18. öld og saga hennar er svipuð og saga hinnar eig­in­legu Mafíu á Sikiley og Camorra í Napólí. Lengi vel lét ‘Ndrang­heta þó lítið að sér kveða utan hins fátæka land­bún­að­ar­hér­aðs Kalabríu en það tók að breyt­ast á efsta hluta 20. aldar og sér í lagi síð­ustu 30 árin.

Ísbílar þvætta eiturlyfjagróða

‘Ndrang­heta mun nú ráða að mestu kóka­ín­mark­aðnum í Evrópu í sam­vinnu við Suður-Amer­íku­menn og er farin að teygja sig ótrú­lega víða, enda leggur hún sér­staka áherslu á að kaupa sig inn í venju­leg fyr­ir­tæki, bæði stór og smá. Pylsu­vagnar og ísbílar á Ítalíu munu til dæmis ótrú­lega oft borga „skatt“ til ‘Ndrang­heta eða taka þátt í að þvætta gróð­ann af eit­ur­lyfjum, man­sali, vændi, okur­lánum og öðru því sem sam­tökin fást við. Þau vinna oft með albönsku mafí­unni og ýmsum rúss­neskum mafíum sem sumar eru taldar hafa furðu náin tengsl við rúss­nesk yfir­völd.

‘Ndrang­heta mun vera enn harðsvíraðri og lok­aðri en aðrar ítalskar mafíur og siða­reglur strang­ari. Og ofbeldið jafn­vel hrotta­legra ef eitt­hvað er. Nánast engir fá inn­göngu í ‘Ndrang­heta nema þeir sem eru fæddir inn í þær ættir sem þar ráða ríkjum. Piltar eru aldir upp frá blautu barns­beini til að taka við glæpa­verkum feðra sinna.

Þegja, hlýða og þjóna

Stúlkur eru hins vegar aldar upp til að þegja, hlýða og þjóna og það er athygl­is­vert að einmitt nú, þegar þessi (lík­lega tíma­bundni) sigur hefur unn­ist á ‘Ndrang­heta, þá skuli vera á ferð á streym­isveitum ný og mögnuð sjón­varps­s­ería sem fjallar um til­raunir kvenna til að brjót­ast úr hlekkjum feðra­veldis ‘Ndrang­heta með sam­vinnu við yfir­völd. Serían heitir upp á ensku The Good Mothers og er til sýnis bæði á Disney + og Hulu, ef mér skjöplast ekki, og óhætt er að mæla mjög ein­dregið með henni.

Serían er gerð eftir „non-fiction“ bók banda­ríska blaða­manns­ins Alex Perrys sem kom út 2018 og greindi frá öðrum áfanga í enda­lausri bar­áttu ítal­skra yfir­valda gegn ‘Ndrang­heta. Þar er athygl­inni einkum beint að þremur konum sem yfir­völdin von­ast til að fá til sam­vinnu við sig, en þar er við ramman reip að draga. Konurnar þurfa að yfir­vinna alda­gömul við­horf, hörku­legt upp­eldi og stöðuga kúgun áður en þær fást til að íhuga einu sinni sam­vinnu við yfir­völdin, sam­vinnu sem þær vita full­vel að setur þær í mikla og beina lífs­hættu.

Og börn­unum óhikað beitt sem vopnum gegn mæðrum sínum.

Illskeytt systir

Leik­stjórar eru tveir, gam­al­reyndur Breti að nafni Julian Jarrold, og hin ítalska Elisa Amoruso, sem gefur honum ekk­ert eftir í þeirri drunga­legu og nærri titr­andi spennu sem ein­kennir þætt­ina. Leikarar eru hver öðrum betri. Þekkt­astir þeirra eru lík­lega þær Barbara Chichiarelli, sem lék syst­ur­ina ill­skeyttu í ser­í­unum Suburra (þar sem aldeilis annar póll er tek­inn á mafí­una en í þess­ari seríu) en er hér full­trúi þrautseigra yfir­vald­anna, og svo Gaia Girace, sem lék Lílu í Fram­úr­skar­andi vin­konu.

Það er svo nýj­ast að fyr­ir­mynd einnar per­són­unnar í ser­í­unni (Guisepp­inu Pesci, leikin eft­ir­minni­lega af Val­ent­inu Bellè) hefur sent frá sér yfir­lýs­ingu þar sem hún full­yrðir að þótt sögu­þráð­ur­inn hvað hana varðar sé í stórum dráttum réttur, þá sé farið alltof frjáls­lega með annað. Pabbi hennar, sem í þátt­unum er ruddi og hrotti, sé til dæmis voða elsku­legur kall í raun­inni! Stúlkur verða vita­skuld að gæta þess að ekki falli blettur á pabba, hvað sem á gengur, það vitum við.