Ofbeld­is­verk eru ekki ný af nál­inni í leik­rit­un­ar­sög­unni enda er ofbeldi eitt af höf­uð­ein­kennum mann­kyns­ins. Engin önnur dýra­teg­und beitir jafn fjöl­breyttu, grófu og yfir­grips­miklu ofbeldi eins og mann­dýrið. Menn­irnir drepa ekki ein­göngu ímynd­aða óvini sína í stórum stíl á erlendri grund heldur einnig sitt nán­asta fólk heima fyrir.

Stelpur og strákar eftir Dennis Kelly skoðar náið sam­band tveggja ein­stak­linga út frá ofan­greindum hug­myndum um kerf­is­lægt ofbeldi. Tvær mann­eskjur hitt­ast óvænt á flug­velli, verða tryll­ings­lega ást­fangin, stofna til heim­ilis sem verður að lokum rústir einar. Upp­færslan hefur verið á leik­ferð um landið og lendir nú í Tjarn­ar­bíó í örstuttan tíma.

Samhliða fram­vindu verks­ins, sem snýr að umræddu sam­bandi, hleður leik­skáldið ofbeld­is­fullum mynd­lík­ingum inn í text­ann, orð­færi sem ein­kennir stundum mann­leg sam­skipti. Við tölum um að vilja drepa ein­hvern, grín­umst með ofbeld­is­fulla hegðun og sláum á létta strengi með aðstoð blóð­ugra sam­lík­inga. En eins og með margt annað í upp­bygg­ingu text­ans er stefið ofnotað í bland við klunna­legt stíl­bragð á köflum og aug­ljósum dæmum úr sam­tím­anum. Fram­vindan er langt og strembið ferða­lag að hinu aug­ljósa, blóð­ugum enda­lokum og tættu sál­ar­tetri.

Leik­konan Björk Guð­munds­dóttir útskrif­að­ist frá Lista­há­skóla Íslands árið 2021 og setur mark­miðið hátt í þessu hlut­verki, sem er virð­ing­ar­vert. Teng­ingin á milli Bjarkar og áhorf­enda er sömu­leiðis góð, hún spilar inn á nánd­ina af öryggi. Mikið mæðir á Björk enda stendur hún ein á svið­inu í tæpa tvo klukku­tíma. En oft og tíðum er of mikil áhersla lögð á texta­flutn­ing frekar en leiktúlkun. Til­finn­inga­leg fjar­lægð getur verið bjarg­ráð eftir áföll en er ekki spenn­andi til áhorfs eitt og sér.

Textinn gefur til kynna að ónefnda konan sé af verka­stétt, stað­reynd sem skiptir máli en tap­ast bæði í leik og þýð­ingu. Þýðendur eru Matthías Tryggvi Har­alds­son og Melkorka Gunborg Bri­ans­dóttir sem leysa verk­efnið til­tölu­lega vel en sum smá­at­riði missa marks. Sem dæmi má nefna hryssu­legu yfir­stétt­ar­kon­urnar og for­rétt­indapé­s­ana sem aðal­per­sónan nefnir, ein­stak­lingar geta treyst á aðstoð for­eldra sinna til að finna frama, og eru ráð­andi afl í enskri stétt­ar­menn­ingu. Þannig eru áhorf­endur staddir í félags­legu tóma­rými sem dregur úr krafti leik­sýn­ing­ar­innar.

Annalísa Her­manns­dóttir, leik­stjóri og leik­mynda­hönn­uður sýn­ing­ar­innar, útskrif­að­ist einnig frá LHÍ árið 2021 sem sviðs­höf­undur. Leik­myndin er byggð úr plasti; leik­tjöld og leik­munir eru eins og vett­vangur glæps eða slát­ur­húss í bland við barna­leik­föng. Þegar hin ónefnda kona talar við áhorf­endur stendur hún fyrir framan plast­t­jald en þegar hún talar við börnin sín er hún bak við sama tjald. Annalísa dregur þannig upp afmark­aða mynd af heimi leik­rits­ins, eins og þessir tveir heimar séu ótengdir. Þessar ákvarð­anir ýta undir fjar­lægð­ar­til­finn­ing­una og dregur úr teng­ingu við aðal­per­són­una.

Ekki getur verið til­viljun að sjón­varps­þátt­ur­inn Broadchurch sé nefndur sér­stak­lega í text­anum. Undir lok fyrstu þáttar­að­ar­innar er atriði sem inni­heldur per­sónu­leg átök, þegar maki möl­brýtur traust, sem svipa til svipt­ing­anna í leik­sýn­ing­unni. Texti og texta­flutn­ingur sem margir hafa reynt að end­ur­skapa síð­asta ára­tug­inn en fáum tek­ist.

Sumir afkimar sam­fé­lags­ins eru svo gegn­sósa af eitr­aðri karl­mennsku að við verðum samdauna ofbeld­inu. Eins og Kelly setur fram í leik­verk­inu: Er sam­fé­lagið smíðað þannig að karl­menn blóm­stri eða er til­gang­ur­inn með skipu­lag­inu að stoppa þá af? Full­orðið fólk er metn­að­ar­fullur nýr leik­hópur sem spenn­andi verður að fylgj­ast með, en þrátt fyrir fína frammi­stöðu Bjarkar grefur til­finn­inga­lega fjar­lægðin undan slag­krafti text­ans.