Tveir af þeim aðilum sem seldu hluta­bréf íslenska rík­is­ins í Íslands­banka vilja ekki tjá sig um þá gagn­rýni sem Banka­sýsla rík­is­ins setur fram á sölu­með­ferð  hluta­bréfa í Íslands­banka í útboði rík­is­ins á síð­asta mán­uði. Bank­arnir tveir, Lands­bank­inn og Íslands­banki, stað­festa að beiðni um upp­lýs­ingar um útboðið hafi komið frá fjár­mála­eft­ir­liti Seðla­bank­ans. Þeir segj­ast ekki ætla að tjá sig um málið meðan það er til rann­sóknar.

Í svari frá Seðla­banka Íslands segir að rann­sókn­inni á útboð­inu verði flýtt eins og kostur er: „Reynt verður að flýta athugun fjár­mála­eft­ir­lits Seðla­bank­ans á til­teknum þáttum tengdum sölu rík­is­ins á eign­ar­hlut í Íslands­banka eins og kostur er.“ 

Enn frekar segir í svari Seðla­bank­ans: „Almennt eru nið­ur­stöður athug­ana birtar opin­ber­lega í sam­ræmi við gagn­sæ­is­stefnu fjár­mála­eft­ir­lits­ins.  Eins og þar kemur fram er birt­ingu á nið­ur­stöðum í málum og athug­unum meðal ann­ars ætlað að auka trú­verð­ug­leika um starf­semi þeirra sem lúta eft­ir­liti fjár­mála­eft­ir­lits­ins og stuðla að bættri fram­kvæmd á fjár­mála­mark­aði. Birting fer fram svo fljótt sem verða má þegar nið­ur­staða liggur fyrir og að loknum fresti sem aðili fær til að koma sjón­ar­miðum sínum á fram­færi um birt­ing­una.“ 

Stundin sendi spurn­ingar um gagn­rýni Banka­sýslu rík­is­ins til þeirra fimm aðila á Íslandi sem sáu um að skipu­leggja útboðið. Þetta voru bank­arnir tveir og þrjú verð­bréfa­fyr­ir­tæki: Fossar mark­aðir, Acro-verð­bréf og Íslensk verð­bréf. 

Bankasýslan gagnrýnir söluaðilana

Banka­sýsla rík­is­ins sendi í vik­unni frá sér til­kynn­ingu þar sem stofn­unin setti fram gagn­rýni á það hvernig sölu­að­ilar hluta­bréf­anna í útboð­inu stóðu að því að selja hluta­bréfin. Meðal þess sem sagði í til­kynn­ing­unni var:  „Fjár­mála­eft­ir­litið skoðar meðal ann­ars hæfi þeirra fag­fjár­festa sem fengu að kaupa en það var hlut­verk sölu­að­ila að meta það en ekki Banka­sýslu rík­is­ins.  Komi í ljós að ein­hverjir sölu­að­ilar hafi ekki staðið undir því trausti sem Banka­sýslan gerði til þeirra mun það hafa áhrif á sölu­þókn­anir til þeirra. Stjórn Banka­sýslu rík­is­ins skoðar nú laga­lega stöðu sína gagn­vart sölu­að­ilum og mun að óbreyttu ekki greiða umsamda sölu­þóknum í til­vikum þar sem ágallar voru við sölu á 22,5% hlut rík­is­ins til hæfra fag­fjár­festa.“ 

Sölu­ferlið á hluta­bréf­unum hefur verið gagn­rýnt harð­lega á liðnum vikum og rann­sakar fjár­mála­eft­ir­lit Seðla­banka Íslands nú vissa þætti í útboð­inu á bréf­unum. Gagn­rýnin er meðal ann­ars sú sem nefnd er hér að ofan: Að sölu­að­ilar hluta­bréf­anna hafi ekki fylgt reglum um skil­grein­ingu á fjár­festum að öllu leyti við sölu bréf­anna auk þess sem starfs­menn og tengdir aðilar þeirra sem seldu bréfin hafi keypt hluti. 

Tvö af verðbréfafyrirtækjunum svara ekki

Í svörum Lands­bank­ans segir að fyr­ir­tækið vinni að svari til Seðla­bank­ans vegna rann­sóknar útboðs­ins en að á meðan muni bank­inn ekki tjá sig um málið.  „Lands­bank­inn hefur mót­tekið beiðni Fjár­mála­eft­ir­lits Seðla­bank­ans um upp­lýs­ingar um fram­kvæmd útboðs­ins og munum við svara innan til­skil­ins frests. Á meðan athugun Fjár­mála­eft­ir­lits­ins á fram­kvæmd útboðs­ins, sem nær til allra sölu­að­ila, stendur yfir munum við ekki veita frek­ari upp­lýs­ingar.“

Svar Íslands­banka er efn­is­lega hið sama: „Íslands­banki getur stað­fest að bank­anum hafa borist spurn­ingar frá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu varð­andi þau atriði sem nefnd eru í yfir­lýs­ingu Banka­sýsl­unnar. Íslands­banki mun ekki tjá sig efn­is­lega um svörin meðan málið er til með­ferðar hjá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu.“

Verð­bréfa­fyr­ir­tækið Fossar mark­aðir end­ur­tekur svar sem fyr­ir­tækið hefur áður sent til Stund­ar­innar: Að vinna þess hafi verið í fullu sam­ræmi við reglur. „Fram­kvæmd útboðs­ins hjá Fossum var í fullu sam­ræmi við þær reglur sem félag­inu ber að starfa eftir sem og upp­leggi og kröfum Banka­sýslu Ríkisins. Það er því jákvætt ef eft­ir­lits­að­ilar hafa frum­kvæði að því að kanna málið því til stað­fest­ingar. Fossar hafa alla tíð lagt mikið upp úr því að taka­marka mögu­lega hags­muna­á­rekstra í starf­semi sinni og end­ur­spegla innri reglur félags­ins það. Enn fremur er mik­il­vægt að traust ríki um sölu­ferli fyr­ir­tækja í eigu hins opin­bera. Ég get stað­fest að hvorki Fossar né starfs­menn félags­ins keyptu í umræddu sölu­ferli enda heim­ila innri reglur okkar það ekki.“

Fram­kvæmda­stjóri Acro-verð­bréfa, Hannes Árdal, segir í sím­tali við blaða­mann Stund­ar­innar að félagið muni ekki svara umræddum spurn­ingum. 

Ekkert svar barst frá Íslenskum verð­bréfum og for­stjóra þess, Jóhanni M. Ólafs­syni. Fyr­ir­tækið er hið eina af sölu­að­il­unum fimm sem hefur engu svarað í þau tvö skipti sem Stundin hefur sent umræddum fimm fyr­ir­tækjum spurn­ingar um útboðið.