Óttast fjölgun tilfella sortuæxla samhliða hlýnandi veðri

Breskir læknar segja til­efni til þess að hafa sér­stakar áhyggjur af hitn­andi veðri á heilsu fólks og vara við því að lík­legt sé að til­fellum húð­krabba­meins, svo sem sortu­æxla, muni fara fjölg­andi á næstu árum vegna hækk­andi hita­stigs í tenglsum við lofts­lags­breyt­ingar.

Hita­bylgjur hafa plagað Evr­ópu­búa í sumar og fjöldi hita­meta hefur fallið. Í Bret­landi fór hiti yfir 40,2 stig í júlí og segja sér­fræð­ingar að ekki sé um ein­stakan við­burð að ræða heldur sé þetta það sem koma skal. Með hækk­andi hita breyt­ast venjur fólks og það ver meiri tíma úti við, að því er Guardian hefur eftir heil­brigð­is­sér­fræð­ingum. Þetta getur leitt til þess að til­fellum sortu­æxla, alvar­leg­ustu gerðar húð­krabba­meins, fari fjölg­andi.

Sortu­æxli mynd­ast þegar fólk verður fyrir sól­bruna og raunar þre­fald­ast lík­urnar á að fólk þrói með sér húð­krabba­mein við það eitt að sól­brenna á tveggja ára fresti. Í Bret­landi hafa dauðs­föll vegna sortu­æxla meðal karla þre­fald­ast síðan 1970. Aukning hefur einnig mælst meðal kvenna. Samkvæmt upp­lýs­ingum á vef Krabba­meins­fé­lags Íslands var með­al­fjöldi lát­inna af völdum sortu­æxlis í húð 7 karla og 5 konur á ári á árunum 2016 til 2020.

Samkvæmt sér­fræð­ingi sem Guardian ræddi við er það ekki hit­inn sem veldur auk­inni hættu á krabba­meini heldur breytt hegðun fólks vegna hækk­andi hita­stigs. Fólk sé lík­legra til þess að eyða meiri tíma utandyra þegar hlýrra er, og ekki bara á sumrin, sem verði til þess að fólk verði fyrir meiri útfjólu­bláum geyslum árið um kring, en sólin er almennt nógu sterk til þess að brenna frá mars og fram í októ­ber ár hvert.

Til þess að forð­ast auknar líkur á húð­krabba­meini sam­hliða hlýn­andi veðri er mælt með því að halda sig frá sól­inni á milli klukkan 11 og 15, halda sig í skugga og verja sig frá sól­inni með höttum, fatn­aði, auk þess að nota sól­ar­vörn og bera hana á sig reglu­lega yfir dag­inn. Sortu­æxli geta verið lífs­hættu­leg sé ekki gripið inn í á fyrstu stigum þess og því er einkar mik­il­vægt að leita læknis um leið og grunur kemur upp um slíkt.