Mögulegt þorskastríð í vændum á milli Noregs og ESB

Svo gæti farið að norska rík­is­stjórnin kyrr­setji fisk­veiði­skip á vegum Evr­ópu­sam­bands­ins (ESB) sem veiða í norskri lög­sögu skammt frá Sval­barða á næstu vikum og að sam­bandið svari með banni á norskum inn­flutn­ingi. Þetta kemur fram í nýrri frétt frá Politico, en mið­ill­inn segir nýtt þorska­stríð vera mögu­lega í upp­sigl­ingu á milli ESB og Noregs.

Samkvæmt umfjöllun Politico snú­ast deil­urnar um fisk­veiði­kvóta við strendur Sval­barða sem bresk fiski­skip nýttu sér upp­haf­lega en eru nú í höndum aðild­ar­ríkja ESB eftir útgöngu Bret­lands úr sam­band­inu. Yfirvöld í Noregi segj­ast hins vegar hafa einka­rétt á að úthluta kvótum í norskri lög­sögu og gagn­rýna því til­kall ESB-ríkja til kvót­ans.

„Það er eng­inn laga­legur grund­völlur í alþjóða­lögum fyrir Evr­ópu­sam­bandið til að gefa út kvóta í norskri lög­sögu,“ segir Audun Hal­vor­sen, aðstoð­arutan­rík­is­ráð­herra Noregs, í sam­tali við Politico. Samkvæmt honum er það grund­vall­ar­at­riði að norsk stjórn­völd sjái um úthlutun kvót­ans til að tryggja sjálf­bæra nýt­ingu auð­lind­ar­innar. Þar sem núver­andi kvóti sé um það bil að klár­ast segir hann einnig að eig­endur fisk­veiði­skipa frá sam­band­inu verði mögu­lega hand­teknir og ákærðir verði þeir staðnir að því að veiða í norskri lög­sögu.

Möguleg kyrr­setn­ing skip­anna hefur vakið hörð við­brögð hjá land­bún­að­ar­ráðu­neytum Þýska­lands, Spánar, Frakk­lands, Portú­gals og Póllands. Ráðu­neytin hafa sent fram­kvæmda­stjóra land­bún­að­ar­mála ESB sam­eig­in­legt bréf þar sem hann er beð­inn um að verja rétt­indi og hags­muni sam­bands­ins gegn fyr­ir­hug­uðum aðgerðum Norð­manna.

Samkvæmt Diek Par­levliet, for­manni sam­taka hags­muna­að­ila um Norður-Atl­ants­hafsveiðar innan Evr­ópu­sam­bands­ins, gætu kvót­arnir klár­ast í næstu viku. Hann telur lík­legt að Evr­ópu­sam­bandið komi á inn­flutn­ings­banni við Noreg ef norska rík­is­stjórnin byrjar að kyrr­setja báta frá Evr­ópu­sam­band­inu eftir það. „Við­skipta­þving­arnir eru einu vopn sam­bands­ins,“ segir hann í við­tali við Politico.