Greiðslumiðlun tæplega þrefalt dýrari hér heldur en á öðrum Norðurlöndum

Kostn­aður við greiðslu­miðlun er tæp­lega þrisvar sinnum hærri hér á landi en á hinum Norð­ur­lönd­unum. Enn fremur hefur Ísland dreg­ist veru­lega aftur úr öðrum þjóðum þegar kemur að þróun greiðslu­miðl­unar frá fjár­mála­hrun­inu árið 2008, en mögu­leg upp­taka svo­kall­aðrar raf­krónu gæti bætt úr því. Þetta kemur fram í nýlegri grein­ingu eftir Guð­mundur Kr. Tómasson sem situr í fjár­mála­stöð­ug­leika­nefnd Seðla­banka Íslands.

Guð­mundur er annar við­mæl­andi í þátta­röð­inni Ekon, þar sem hag­fræð­ing­ur­inn Emil Dagsson fær til sín sér­fræð­inga úr ýmsum áttum til að fjalla um hag­fræði­leg mál­efni ásamt mál­efnum tengdum íslenskum efna­hag. Þáttinn má sjá í spil­ar­anum hér að neðan, auk þess sem hlusta má á hann í Hlað­varpi Kjarnans.

Hefur orðið öruggari og ódýrari

Samkvæmt Guðmundi hefur þróun greiðslu­miðl­unar síð­ustu ára gert greiðslu­kerfi örugg­ari og ódýr­ari víða erlendis. Í því sam­hengi megi nefna aukna áherslu á greiðslum á milli banka­reikn­inga án milli­liða (e. Account-to-account), en þær eru not­aðar víða á hinum Norð­ur­lönd­unum. Einnig hafa ýmis lönd, t.a.m. Noregur og Danmörk, komið á legg sínum eigin greiðslu­kortum sem lækkar kostnað.

Á sama tíma hefur orðið aukn­ing á notkun greiðslu­for­rita sem tengj­ast kredit­kortum á Íslandi, en hún er frekar til þess fallin að auka kostnað við greiðslu­miðlun. Einnig eru ekki til sér­stök greiðslu­kort fyrir Íslend­inga, en sam­kvæmt Guðmundi gæti þó verið að sú leið henti ekki hér þar sem korta­inn­viðir gætu verið að deyja út.

Miðlunin gæti bæst með útgáfu rafkrónu

Guð­mundur telur leið Íslend­inga til að gera greiðslu­miðlun ódýr­ari og örugg­ari geta falist í útgáfu á raf­krónu. Önnur lönd á borð við Svíþjóð eru komin vel á veg með vinnu á slíkri lausn þó engin form­leg ákvörðun hafi verið tekin þar í landi. Hann útskýrir að slíkur raf­eyrir sé frá­brugð­inn öðrum raf­myntum á borð við Bitcoin á þann veg að Seðla­bank­inn sé þá ábyrgur fyrir útgáfu og sinni reglu­legu eft­ir­liti raf­eyr­is­ins.

Samkvæmt Guðmundi yrði raf­krónan þá í raun raf­rænt reiðufé sem hægt væri að nota, t.d. úr raf­veski í síma, til að kaupa vörur og þjón­ustu beint og milli­liða­laust. Hann segir engan geira í banka­kerf­inu vera með álíka þróun og dýnamík í dag og greiðslu­miðlun.

Guð­mundur starf­aði sem fram­kvæmda­stjóri á sviði fjár­mála­stöð­ug­leika og greiðslu­miðl­unar hjá Seðla­banka Íslands allt frá 2005 til síð­ustu ára­móta. Hann situr nú í fjár­mála­stöð­ug­leika­nefnd Seðla­bank­ans.

Þætt­irnir Ekon eru styrktir af Háskóla Íslands, sem styður vís­inda­menn til virkrar þátt­töku í sam­fé­lag­inu í krafti rann­sókna þess og sér­þekk­ingar.