Hlutur olíufélaga í hverjum seldum lítra dregst saman – Hlutur ríkisins í hæstu hæðum

Um miðjan apríl síð­ast­lið­inn hafði lík­legt inn­kaupa­verð íslenskra olíu­fé­laga á bens­í­lítra lækkað um meira en 60 pró­sent. Sú lækkun, sem var til­komin vegna hruns á olíu­verði á heims­mark­aði, skil­aði sér til íslenskra neyt­enda á þeim tíma, enda var bens­ín­verð nán­ast það sama 15. apríl og það var um miðjan mars. Hlutur íslensku olíu­fé­lag­anna í hverjum seldum lítra var hins vegar 78 pró­sent hærri en hún var í mars.

Síðustu tvo mán­uði hefur þessi staða lag­ast umtals­vert. Samkvæmt nýj­ustu Bens­ín­vakt Kjarn­ans, sem unnin er í sam­vinnu við Bens­ín­verð.is, hefur krónu­talan sem skilar sér til olíu­fé­lag­anna af hverjum seldum lítra farið úr því að vera 63,35 krónur í apríl að að vera 37.94 krónur nú. Hlut­deild olíu­fé­lag­anna hefur því dreg­ist saman um 40 pró­sent á tveimur mán­uðum.Á sama tíma hefur við­mið­un­ar­verð á bens­íni farið úr því að vera 208,9 krónur á lítra í 198 krónur. Verðið hefur lækkað um fimm pró­sent frá því í apríl.

Innkaupverð skýst upp

Líklegt inn­kaupa­verð á bens­íni hefur snar­hækkað und­an­farna tvo mán­uði. Í apríl var 19,92 krónur á lítra, sem er það lægsta sem það hefur nokkru sinni verið. Nú er það 36,54 krónur og hefur því hækkað um 83 pró­sent frá miðjum mars. Vert er þó að taka fram að hið gríð­ar­lega verð­fall sem varð á heims­mark­aði olíu gerði það að verkum að verðið féll um tæp­lega 61 pró­sent milli mars og apríl. Það er því að leið­rétta sig að nýju. Ástæð­urnar fyrir þessum miklu sveiflum eru, líkt og áður sagði, ann­ars vegar verð­fall á heims­mark­aði og hins vegar mik­ill sam­dráttur í neyslu vegna COVID-19, meðal ann­ars vegna þess að flug­ferðir voru að mestu aflagðar.

[adspot]Bens­ín­vakt Kjarn­ans reiknar út lík­­­­­legt inn­­­­­kaups­verð á bens­íni út frá verði á lítra til afhend­ingar í New York í upp­­­hafi hvers mán­aðar frá banda­rísku orku­­­stofn­un­inni EIA og mið­gengi Banda­ríkja­dals gagn­vart íslenskri krónu í yfir­­­stand­andi mán­uði frá Seðla­­­banka Íslands.

Í þessum útreikn­ingum kann að skeika nokkru á hverjum tíma­­­punkti vegna lag­er­­­stöðu eða skamm­­­tíma­­­sveiflna á mark­aði. Nákvæmara væri að miða við verð á bens­íni til afhend­ingar í Rott­er­dam, en verð­­­upp­­­lýs­ingar þaðan liggja ekki fyrir á opnum gagna­veit­­­um. Mis­­­munur á verði í New York og Rott­er­dam er þó yfir­­­­­leitt mjög lít­ill.

Hlutur rík­­is­ins í hverjum lítra 62,83 pró­­sent

Íslenska ríkið tekur til sín stóran hluta af hverjum seldum lítra af bens­íni. Þannig fór 23,43 pró­­­sent af verði hans um miðjan júní í sér­­­stakt bens­ín­gjald, 14,55 pró­­­sent í almennt bens­ín­­­gjald og 5,05 pró­­­sent í kolefn­is­­­gjald. Þá er ótalið að 19,35 pró­­­sent sölu­verðs er virð­is­auka­skatt­­­ur.

Sam­an­lagt fór því 124,4 krónur af hverjum seldum lítra til rík­­­is­ins, eða 62,83 pró­sent.

Það er næst hæsti hlut­falls­legi hlutur rík­is­ins í hverjum seldum bens­ín­lítra. Eina skiptið sem hann hefur verið hærri var í maí 2020, þegar hann var 63,27 pró­sent.