Bensínverð hækkað um ellefu prósent á árinu

Við­mið­un­ar­verð á bens­íni á Íslandi um miðjan ágúst 2018 var 217,8 krónur á lítra og hélst óbreytt frá júlí­mán­uði. Verðið hefur hækkað skarpt það sem af er ári og náði sú hækk­un­ar­hrina hámarki í júní síð­ast­liðnum þegar verðið var 219,9 krónur á lítra. Verðið hafði ekki verið í þeim hæðum frá því í júlí 2015, eða í þrjú ár. Þetta kemur fram í ný birtri Bens­ín­vakt Kjarn­ans sem unnin er í sam­vinnu við Bens­ín­verð.is.

Frá ára­mótum hefur bens­ín­verðið hækkað um 21,9 krónur á lítra, eða um rúm ell­efu pró­sent. Á sama tíma hefur gengi íslensku krón­unnar gagn­vart Banda­ríkja­doll­ar, sem inn­kaup á bens­íni fara fram í, styrkst um rétt rúm­lega eitt pró­sent. Heims­mark­aðs­verð á olíu hefur hins vegar hækkað um 20 pró­sent á sama tíma. Flestir sér­fræð­ingar virð­ast sam­mála um að elds­neyt­is­verð eigi eftir að halda áfram að hækka á næstu mán­uðum.

Ríkið tekur rúmlega helming

Íslenska ríkið tekur til sín stóran hluta af hverjum seldum lítra af bens­íni. Þannig fór 20,25 pró­sent af verði hans um miðjan ágúst í sér­stakt bens­ín­gjald, 12,56 pró­sent í almennt bens­ín­gjald og 3,8 pró­sent í kolefn­is­gjald. Þá er ótalið að 19,35 pró­sent sölu­verðs er virð­is­auka­skatt­ur. Sam­an­lagt fór því 121,88 krónur af hverjum seldum lítra til rík­is­ins, eða 55,96 pró­sent. Hæstur fór hlutur rík­is­ins í 60,26 pró­sent í júlí 2017.

Bens­ín­vakt Kjarn­ans reiknar einnig út lík­legt inn­kaups­verð á bens­íni út frá verði á lítra til afhend­ingar í New York í upp­hafi hvers mán­aðar frá banda­rísku orku­stofn­un­inni EIA og mið­gengi doll­ars gagn­vart íslenskri krónu í yfir­stand­andi mán­uði frá Seðla­banka Íslands.

[adspot]Í þessum útreikn­ingum kann að skeika nokkru á hverjum tíma­punkti vegna lag­er­stöðu, skamm­tíma­sveiflna á mark­aði o.s.frv. Nákvæmara væri að miða við verð á bens­íni til afhend­ingar í Rott­er­dam, en verð­upp­lýs­ingar þaðan liggja ekki fyrir á opnum gagna­veit­um. Mis­munur á verði í New York og Rott­er­dam er þó yfir­leitt mjög lít­ill.

Lík­legt inn­kaups­verð í síð­ustu birtu Bens­ín­vakt var 59,59 krónur á lítra og hefur hækkað um 21,3 pró­sent frá því um miðjan des­em­ber 2017.

Olíufélögin fá minna en oft áður

Bens­ín­vaktin reiknar loks út hlut olíu­fé­lags í hverjum seldum lítra sem afgangs­stærð þegar búið er að greina aðra kostn­að­ar­liði, líkt og farið er yfir hér að ofan. Hlutur olíu­fé­laga, þ.e. álagn­ingin sem fer í þeirra vasa, er nú að minnsta kosti 36,35 krónur á hvern seldan bens­ín­lítra. Hún hefur lækkað umtals­vert á síð­ast­liðnu ári. Í maí 2017 fengu olíu­fé­lögin 41,74 krónur í sinn hlut af hverjum seldum lítra, eða um 15 pró­sent meira en þau gera í dag.

Olíu­fé­lögin taka nú að minnsta kosti 16,69 pró­sent af hverjum seldum olíu­lítra. Það hlut­fall náði lægsta punkti sínum í sept­em­ber 2017 þegar olíu­fé­lögin fengu 11,38 pró­sent í sinn hlut.

Til sam­an­burðar þá fengu þau 21,3 pró­sent af hverjum seldum lítra í maí 2017.