Esau og Shanghala báðir búnir að segja af sér ráðherraembætti

Bern­hardt Esau, sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Namibíu, og Sacky Shang­hala, dóms­mála­ráð­herra lands­ins, hafa báðir sagt af sér emb­ætti.

Það ger­ist í kjöl­far þess að Hage Geingob, for­seti Namibíu, lýsti því yfir að þeir þyrftu að hverfa úr rík­is­stjórn­inni og að hann ætl­aði sér að reka þá úr henni. Frá þessu er greint á namibíska frétta­miðl­inum Namibian Sun.

Fyrr í dag var greint frá því að Geingob væri kom­inn með nóg af ásök­unum um spill­ingu á hendur ráð­herr­unum tveimur og að þeir yrðu að víkja úr rík­is­stjórn.

[adspot]Í gær­kvöldi var opin­berað, í ítar­legri umfjöllun, að hópur sem inni­heldur meðal ann­ars Shangala og Esau hefði fengið 1,4 millj­arða króna hið minnsta greiddan frá Sam­herja á und­an­förnum árum. Auk þess hefði ráð­herra í Angóla fengið greiðsl­ur.

Í sér­stökum tvö­földum Kveiks­þætti sem sýndur var á RÚV í gær­kvöld kom fram að vís­bend­ingar væru um að þarna væri um mútu­greiðslur að ræða til að kom­ast yfir kvóta í land­inu á sem ódýrastan hátt. Umfjöll­unin var unnin í sam­starfi Kveiks, Stund­ar­innar, Al Jazeera og Wiki­leaks.

Þar sagði einnig að starfs­hættir Sam­herja í Namib­íu, og þeirra sem fyr­ir­tækið á að hafa greitt mútur til, hefðu verið til rann­sóknar hjá þremur eft­ir­lits­stofn­unum í land­inu, meðal ann­ars spill­ing­ar­lög­regl­unni þar. Auk þess eru yfir­völd á Íslandi og í Nor­egi með­vituð um mál­ið.

Umfjöll­unin er byggð á þús­undum skjala og tölvu­póst­sam­skipta starfs­manna Sam­herja þar sem starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins, eins þess stærsta á Íslandi, í Namibíu síð­ast­lið­inn tæpan ára­tug er til umræðu. Gögn­unum var lekið til Wiki­leaks og Kveikur hef­ur, ásamt Stund­inni, unnið ítar­lega umfjöllun úr þeim.

Auk þess var í Kveik birt við­tal við Jóhannes Stef­áns­son, sem var verk­efna­stjóri Sam­herja í Namibíu fram á árið 2016, þar sem hann við­ur­kenndi að hafa brotið lög fyrir hönd Sam­herja þegar fyr­ir­tækið náði í umtals­verðan kvóta í land­inu. Þar kom einnig fram að Jóhannes hefði gefið sig fram við yfir­völd í Namib­íu, hefði fengið laga­lega stöðu upp­ljóstr­ara og aðstoð­aði nú við rann­sókn þeirra á starfs­háttum Sam­herj­a.

Jóhannes sagði í Kveik að hann hefði ekki hafa gert neitt í Namibíu nema án aðkomu Þor­steins Más Bald­vins­son­ar, for­stjóra Sam­herja. Þar kall­aði hann starf­semi Sam­herja í Namibíu „skipu­lagða glæp­a­starf­semi“ þar sem fyr­ir­tækið græði á auð­lindum lands­ins en hafi svo fært alla pen­ing­anna sem það græddi út úr því til að fjár­festa ann­ars staðar í heim­in­um.