Rekstur Stykkishólmsbæjar og Kjósahrepps ósjálfbær

Rekstur Stykk­is­hólms­bæjar og Kjósa­hrepps í A-hluta sveit­ar­fé­lag­anna nær ekki að standa undir skuld­setn­ingu, sam­kvæmt nýbirtri skýrslu Íslands­banka. Heilt yfir landið hafi fjár­hagur sveit­ar­fé­lag­anna hins vegar batnað með hærri skatt­stofni um auknum rekstr­ar­af­gangi.

Skýrslan var unnin upp úr árs­reikn­ingum sveit­ar­fé­lag­anna fyrir síð­asta ár, en þar var skulda­hlut­fall þeirra reiknað ásamt hlut­falli veltu­fés af tekjum.

Skulda­hlut­fall A- og B-hluta sveit­ar­fé­laga er hæst í Reykja­nesbæ, en þar eru skuldir rúm­lega 150% af tekjum. Samkvæmt Íslands­banka stendur rekstur sveit­ar­fé­lags­ins þó undir núver­andi skuld­setn­ingu þar sem veltufé frá rekstri er nægi­lega hátt hlut­fall af tekjum. Þetta hlut­fall er notað til að mæla hæfni sveit­ar­fé­laga til að standa undir afborg­unum lána og er þriðja hæsta á öllu land­inu í Reykja­nesbæ.

Samkvæmt útreikn­ingum Íslands­banka stendur rekstur Vest­ur­byggðar, Skaga­fjarðar og Stykk­is­hólms­bæjar, ekki undir skuld­setn­ingu að öllu jöfnu í A- og B-hluta sveit­ar­fé­lag­anna. Sú staða gæti hins vegar gefið ranga mynd, en mestu skiptir hvernig rekstri er háttað í A-hluta, en þar er sjálf­bær rekstur lyk­il­at­riði til þess að sveit­ar­fé­lag geti sinnt lög­bundnum verk­efnum sínum.

Ef ein­blínt er á A-hluta sveit­ar­fé­lag­anna eru Stykk­is­hólms­bær og Kjósa­hreppur einu sveit­ar­fé­lögin á land­inu þar sem rekstur stendur ekki undir skuld­setn­ingu að öllu jöfnu. Skulda­hlut­fall Stykk­is­hólms í A-hluta er um 140% af tekjum, á meðan veltufé frá rekstri nær um 5% af tekjum. Í Kjósa­hreppi er skulda­hlut­fallið um 180% af tekjum á meðan veltufé frá rekstri er um 4% af tekjum.

Tekjur jukust og skuldir lækkuðu

Heilt yfir juk­ust þó tekjur sveit­ar­fé­laga sam­hliða því að skuldir lækk­uðu.Tekjur A-hluta sveit­ar­fé­lag­anna juk­ust um 316 millj­örðum króna á árinu 2017, en það er 9% aukn­ing milli ára. Hlut­deild tekna sveit­ar­fé­lag­anna í tekjum hins opin­bera hefur einnig auk­ist, en hún stóð í 28,5% og hefur ekki verið hærri í a.m.k. 15 ár.

Sömu­leiðis lækk­aði hlut­fall skulda á móti eignum sveit­ar­fé­lag­anna, en það stóð í 45% á árinu 2017. Hlut­fallið hefur farið lækk­andi frá árinu 2009, en þá náði það hámarki í 73%.