Staðla­ráð Íslands telur að opin­ber birt­ing stað­als­ins ÍST 85 í reglu­gerð myndi jafn­gilda eign­ar­námi. Stað­all­inn liggur til grund­vallar frum­varpi félags­mála­ráð­herra um jafn­launa­vottun en er ekki aðgengi­legur almenn­ingi nema gegn greiðslu og kostar um 11 þús­und krónur. 

Meiri­hluti alls­herjar- og mennta­mála­nefndar skil­aði nefnd­ar­á­liti á mánu­dag þar sem lagt var til að efn­is­kröfur stað­als­ins yrðu birtar í reglu­gerð. Í kjöl­farið sendi Staðla­ráð nefnd­inni harð­ort bréf. „Slíkt myndi jafn­gilda eign­ar­námi, þar sem verið væri að leggja hald á afurð þeirrar vinnu sem lýst er hér að ofan,“ segir meðal ann­ars í bréf­inu sem Stundin hefur undir höndum. „Ráðherra getur ekki falið neinum aðila að birta stað­al­inn ÍST 85, ein­fald­lega vegna þess að ráð­herra hefur ekk­ert vald til þess að ráð­stafa eignum ann­arra.“

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dóttirer for­maður alls­herjar- og mennta­mála­nefndar Alþingis.

Mynd: xd.is

Eftir að bréf Staðla­ráðs barst skil­aði meiri­hluti nefnd­ar­innar fram­halds­á­liti þar sem til­lagan um birt­ingu stað­als­ins í reglu­gerð er dregin til baka. „Meiri hlut­inn telur rétt að falla frá breyt­ing­ar­til­lögu um að ráð­herra geti með reglu­gerð falið öðru stjórn­valdi eða Staðla­ráði Íslands birt­ingu stað­als­ins ÍST 85. Meiri hlut­inn beinir því til vel­ferð­ar­ráðu­neytis, í sam­ráði við Staðla­ráð Íslands, að semja um aðgang að staðl­inum verði frum­varpið að lögum,“ segir í álit­inu.

Staðla­ráð Íslands er félaga­sam­tök en starfar á grund­velli laga um staðla og Staðla­ráð Íslands. Staðla­ráð hefur lagst ein­dregið gegn því að notkun stað­als­ins ÍST 85:2012 sé lög­fest eins og ætl­unin er með frum­varpi Þor­steins Víglunds­sonar félags­mála­ráð­herra um jafn­launa­vottun.

Fram kemur í umsögn Staðla­ráðs um frum­varpið að staðlar séu almennt ætl­aðir til val­frjálsrar notk­unar. Þá undr­ast Staðla­ráð að ekk­ert sam­ráð hafi verið haft við sig þrátt fyrir að Staðla­ráð sé útgef­andi stað­als­ins sem frum­varpið byggir á og jafn­framt eig­andi höf­undar- og nýt­ing­ar­réttar af honum. „Staðla­ráð telur þessa fram­göngu með ólík­indum og harmar slíkt sam­ráðs­leysi,“ segir í umsögn­inni.

Þór­hildur Sunna Ævars­dóttirfull­trúi Pírata í alls­herjar- og mennta­mála­nefnd

Aðeins nefnd­ar­menn Pírata í alls­herjar- og mennta­mála­nefnd, þau Þór­hildur Sunna Ævars­dóttir og Gunnar Ingiberg Guð­munds­son, leggj­ast gegn frum­varp­inu um jafn­launa­vottun. Í gær lögðu þau fram frá­vís­un­ar­til­lögu þar sem útfærsla jafn­launa­vott­un­ar­innar er gagn­rýnd harð­lega.

„Það vekur athygli að sá aðili sem samdi stað­al­inn skuli mæla gegn því að hann verði lög­festur eins og hér er lagt til. Staðla­ráð gagn­rýnir einnig að ekki hafi verið haft sam­ráð við ráðið fyrir fram­lagn­ingu frum­varps­ins. Það verður að telj­ast merki um ófag­leg vinnu­brögð að ekki hafi verið haft sam­ráð við höf­und stað­als­ins sem á að lög­festa áður en laga­frum­varpið var lagt fram,“ segir í áliti Þór­hildar og Gunnars.

Þá benda þau á að sam­kvæmt 27. gr. stjórn­ar­skrár­innar ber að birta lög opin­ber­lega. Fram kemur að í með­förum alls­herjar- og mennta­mála­nefndar hafi komið fram að fag­gild­ing­ar­deild Einka­leyfa­stofu sé ekki í stakk búin til þess að sinna því aukna álagi sem muni fylgja lög­fest­ingu frum­varps­ins, enda hafi ráðu­neytið enn ekki lokið vinnu við þau við­mið sem líta beri til við fag­gild­ingu stað­als­ins. 

„Jöfn kjör kynj­anna eru ein af grunn­stoðum jafn­rétt­is­sam­fé­lags. Það er því miður að mál þetta skuli fært til 3. umræðu og atkvæða­greiðslu þegar ljóst verður að telj­ast að málið er hvergi nærri til­búið til afgreiðslu. Tími til umfjöll­unar um málið hefur verið mjög af skornum skammti og eru margir þættir þess enn óskýrðir,“ skrifa Pírat­arnir. „Engin mál­efna­leg rök hafa komið fram sem rök­styðja það að mál þetta verði að afgreiða nú. Máls­með­ferðin hefur leitt til þess að ekki hefur verið raun­hæft að skoða breyt­ingar sem leitt hefðu til þess að frum­varpið yrði unnið í sátt allra aðila sem það snertir. Ef frum­varpið á að ná því mark­miði sem að er stefnt er nauð­syn­legt að málið sé unnið vel og í sátt. Verði frum­varpið að lögum á þessum tíma­punkti verður að telj­ast ólík­legt að það nái mark­miði sínu.“

Sjá einnig: Heims­frægt frum­varp á hrak­hólum