„Við leyfum Íslandi að vera meðlimur“

Jens Stolten­berg, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Nató, seg­ir frá sam­tali hans við Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seta um Ís­land.

„Við leyfum Íslandi að vera meðlimur“
Erfitt samband Bandaríkjaforseti og framkvæmdastjóri NATO á ársfundi 2019. Mynd: AFP

onald Trump, forseti Bandaríkjanna, setti spurningarmerki við veru Íslands í varnarbandalaginu NATO á fundi með framkvæmdastjóra þess, Jens Stoltenberg, á fyrsta fundi þeirra í apríl 2017.

Soltenberg, sem er fyrrverandi forsætisráðherra Noregs, núverandi fjármálaráðherra og var framkvæmdastjóri Nató frá 2014 til 2024, segir frá þessu í nýútkominni ævisögu sinni.

„Fyrir Trump voru varnarútgjöld aðildarríkja NATO mikilvægasta málið,“ segir Stoltenberg, í frásögn sem birt hefur verið á Guardian. „Mig langaði að hann liti bandalagið jákvæðari augum og ég hafði með mér línurit sem sýndi að útgjöldin væru vaxandi. Trump hafði mestar áhyggjur af því að einungis fimm aðildarríki hefðu náð markmiðinu um að verja 2% af vergri landsframleiðslu (VLF) til varnarmála. Ég benti á að nokkur ríki væru mjög nærri því, og sex eða sjö líkleg til að ná markmiðinu á næstunni. Svo var það Ísland: þar er enginn her, þannig að landið myndi aldrei verja 2% af VLF til varnarmála. Því væru þetta í reynd fimm af 27 ríkjum sem hefðu náð markmiðinu, ekki fimm af 28, sagði ég og hugsaði með mér að ég hlyti að hljóma dálítið nördalega með allar þessar tölur,“ lýsir Stoltenberg.

Samkvæmt lýsingu hans greip Trump Ísland á lofti. 

„En þetta vakti athygli Trump, þó ekki með þeim hætti sem ég hafði ætlað. „Hvað viljum við þá með Ísland?“ Áður en ég náði að segja nokkuð til viðbótar kom Jim Mattis mér til hjálpar og útskýrði hve mikilvægar herstöðvar NATO þar væru fyrir kafbáta, skip og flugvélar bandalagsins: „Herra forseti, gott er að hafa þær ef maður vill elta uppi rússneska kafbáta.“ Trump hugsaði sig um andartak. „Jæja, þá leyfum við Íslandi að vera áfram meðlimur,“ sagði hann.“

Hótaði að yfirgefa NATO

Stoltenberg segir frá símtali sínu með Trump árið 2018, þar sem forsetinn fáraðist yfir því að Þjóðverjar verðu aðeins 1% af þjóðarframleiðslu sinni til varnarmála. Trump sagði að Angela Merkel Þýskalandskanslari hefði hlegið þegar Trump krafði hana um að ná 2% markinu. Bandaríkin legðu hins vegar fram 4% og það væri ósanngjarnt fyrir skattgreiðendur.

„Heyrðu, ef við förum, þá förum við. Þið þurfið á NATO að halda, sárlega. Við þurfum ekki á NATO að halda,“ sagði forsetinn við Stoltenberg, í endursögn þess síðarnefnda.

Áhyggjur Stoltenbergs virtust ætla að raungerast á leiðtogafundi NATO, 12. júlí 2018, þegar Trump lýsti því yfir að hann ætlaði að yfirgefa fundinn vegna þess aðildarríkin ætluðu ekki að auka framlag sín til varnarmála í 2% af þjóðarframleiðslu strax á því ári. 

Kjósa
61
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Bandaríki Trumps

Mest lesið

Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
1
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.
Hópuppsögn Reykjavíkurborgar: „Ég hét því að gera breytingar“
4
Innlent

Hópupp­sögn Reykja­vík­ur­borg­ar: „Ég hét því að gera breyt­ing­ar“

„Ég hét því að gera breyt­ing­ar og taka til hend­inni í rekstri borg­ar­inn­ar,“ sagði Hild­ur Björns­dótt­ir borg­ar­stjóri. Breyt­ing­ar hafa áhrif á 27 stöðu­gildi af 42 á áð­ur­nefnd­um skrif­stof­um. Starfs­fólki skrif­stof­unn­ar mun eft­ir að breyt­ing­ar hafa að fullu kom­ist til fram­kvæmda, hafa fækk­að um minnst fjöru­tíu pró­sent.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
2
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.

Mest lesið í mánuðinum

Sáu sárin sem hún faldi
1
ViðtalElsku Embla

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.
Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
6
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár