Stundin hefur spurt alla fram­bjóð­endur* til for­seta tíu spurn­inga er varða nokkur af helstu deilu og álita­málum líð­andi stundar. Hér ber að líta svör þeirra við fyrstu spurn­ing­unni:

Hvort hallast þú frekar að auknum einkarekstri eða auknum ríkisrekstri, til dæmis varðandi heilbrigðiskerfi og skólakerfi?

Andri Snær Magnason:

Andri Snær. Rit­höf­undur.

Mynd: Kristinn Magn­ús­son

Ég hef nú alltaf verið á því að hæfi­leg blanda væri æski­leg. Ég tel að nýsköpun eigi sér ekki bara stað í einka­geir­anum. En ég hef tekið þátt í nýsköpun í skóla­starfi innan hins opin­bera, þegar ég tók þátt í að búa til Krika­skóla í Mos­fellsbæ, sem var í raun­inni nýsköpun innan kerf­is­ins. Þannig að ég myndi hall­ast að blöndun þar.

Ástþór Magnússon:

Ástþór Magn­ús­son. Við­skipta­maður.

Mynd: Kristinn Magn­ús­son

Reglu­verkið um slíkan rekstur liggur hjá Alþingi og rík­is­stjórn. Fram­bjóð­endur til Alþingis eiga að móta skýra stefnu í slíkum málum og leggja fyrir dóm kjós­enda.

Ég mun sem for­seti beita mér fyrir því að stjórn­mála­menn standi við sín kosn­inga­lof­orð. Áður en til stjórn­ar­mynd­unar kemur mun ég kynna mér gaum­gæfi­lega kosn­inga­lof­orð þeirra sem fá slíkt umboð. Ég myndi ekki hika við að kalla ráða­menn til fundar á Bessa­stöðum til að veita aðhald ef á þarf að halda.  

Elísabet Jökulsdóttir:

Elísabet Jök­uls­dóttir. Rit­höf­undur.

Mynd: Kristinn Magn­ús­son

Ég held að heil­brigðis- og skóla­kerfi verði að vera rík­is­rekið. Það væri ekki gott ef ein­hver ríkur kall ætti skóla­kerfið. Þá er strax grunn­ur­inn far­inn og komið ójafn­vægi.

Guðni Th. Jóhannesson:

Guðni Th. Sagn­fræð­ingur.

Mynd: Heiða Helga­dóttir

Ég hall­ast frekar að rík­is­rekstri en má ég bæta því við að þetta varðar mig ekki sem for­seta­efni, myndi ég ætla. Ég sé ekki fyrir mér að sitja á Bessa­stöðum og velta vöngum yfir því hvernig ég geti komið mínum sjón­ar­miðum á fram­færi í heil­brigð­is­málum eða skóla­málum. Mér finnst hins vegar að gott sam­fé­lag bygg­ist á jöfnum rétti þegn­anna til að njóta grunn­stoð­anna. Njóta heil­brigð­is­þjón­ustu, mennt­unar og tryggja að þeir sem eru hjálp­ar­þurfi fái þá hjálp sem þeir þarfn­ast. Um leið að þeir sem vilja spreyta sig fái það frelsi sem þeir þurfa. Ég horfi sér­stak­lega til skóla­kerf­is­ins, mér finnst að við eigum að halda í það sem við höfum hér, að efna­hagur for­eldra ráði ekki mestu um það hvernig börnum vegnar á mennta­braut­inni. En við höfum haft hér einka­skóla sem hafa skilað sínu vel, en mér finnst að meg­in­stefnan eigi að vera sú að krakkar njóti góðrar mennt­unar og hafi aðgang að góðu mennta­kerfi óháð efna­hag for­eldra. Sama gildir um heil­brigð­is­þjón­ustu: Mér finnst við eigum að halda í það að allir eigi rétt á öruggri og góðri heil­brigð­is­þjón­ustu, að fólk geti ekki keypt sér leið fram fyrir bið­röð­ina. Þetta eru mín meg­in­sjón­ar­mið og ég held að þau rými við sjón­ar­mið flestra á Íslandi, bæði núna og síð­ustu ára­tugi. Við viljum hafa þennan jöfnuð og svo geta menn keppt á öðrum sviðum.

Guðrún Margrét Pálsdóttir:

Guðrún Margrét Páls­dóttir. Hjúkr­un­ar­fræð­ingur.

Ég hall­ast frekar að auknum rík­is­rekstri í þessum mik­il­vægu grund­vall­ar­málum sem varðar heil­brigði og fram­tíð þjóð­ar­innar.

Halla Tómasdóttir:

Halla Tóm­as­dóttir. Fjár­festir.

Mynd: copyright Bára Krist­ins­dóttir sími 899-6122

Ég tel afar mik­il­vægt að við búum við jafnt og óhindrað aðgengi að menntun og heil­brigð­is­þjón­ustu. Fjár­mögnun heil­brigðis-  og skóla­kerfis á að vera á hendi rík­is­ins. Ólík rekstr­ar­form eiga þó rétt á sér, það er mik­il­vægt að gefa fólki val og fjöl­breytni í þjón­ustu er af hinu góða. Ég nefni skóla Hjalla­stefn­unar, Verzlunarskólann og Háskól­ann í Reykja­vík sem dæmi um skóla sem eru að stórum hluta fjár­magn­aðir af ríki en ekki rík­is­reknir. Þessir skólar hafa verið mik­il­vægur þáttur í okkar mennta­kerfi. Gott og heil­brigt jafn­vægi er best. 

Hildur Þórðardóttir:

Hildur Þórð­ar­dóttir. Rit­höf­undur.

Mynd: Kristinn Magn­ús­son

Mér finnst aðal­lega að pen­ing­unum sé vel varið, að þeir renni ekki í vasa eig­end­anna, mest­megnis. Þeim sé varið til verk­efn­is­ins og menn séu ekki í þessu til þess að græða heldur til að þjóna. Ef að fólk er í þessu af hug­sjón og þjón­ustu við sam­fé­lagið þá er þetta ekk­ert slæmt. En ef þeir eru að þessu bara til að græða þá er þetta eitt­hvað sem við þurfum að end­ur­skoða. En þetta er bara útfærslu­at­riði hvernig við gerum þetta, og menn vinna vinn­una sína og eru að þessu með hjart­anu, þá ætti það að vera allt í lagi. En vörumst græðgina.

Sturla Jónsson:

Sturla Jónsson. Athafna­maður.

Mynd: Kristinn Magn­ús­son

Ég vil bara hafa heil­brigð­is­þjón­ust­una eins og hún var þegar ég var barn, rík­is­rekna. Það stendur í stjórn­ar­skránni að allir séu jafnir fyrir lögum, óháð efna­hag. Svo stendur að öllum skal tryggður réttur í lögum vegna sjúk­leika, örorku og svo fram­vegis. Þetta tvennt segir mér að það sé ekki heim­ilt að rukka okkur fyrir sjúkra­hús­vist­ina. Því það er óháð efna­hag. Ég var rétt áðan að gefa úti­gangs­manni pen­ing. Hann á ekki fyrir komu­gjaldi á spít­ala, og ef hann fer þangað inn labbar hann út með skuld, en stjórn­ar­skráin segir að hann eigi rétt á hjúkrun end­ur­gjalds­laust. Við erum komin langt af leið miðað við það hvernig kerfið okkar á að vera. Skóla­kerfið má vera einka­rekið fyrir mér, en grunn­skól­ann vil ég hafa rík­is­rek­inn, af sömu ástæðu. Við vitum það að fólk sem er með mikla pen­inga það kemst í betri skóla. Ég var sjálfur ofvirkur og með athygl­is­brest, les­blindur og settur í tossa­bekk, en allt sem var sett í hend­urnar á mér átti ég mjög auð­velt með, og það er hlutur sem má laga. Krökkum, eins og ég var sjálfur, er ekki sinnt nógu vel, og þess vegna lenda margir hverjir á slæmu braut­inni bara af því þeir passa ekki inn í kass­ann. 

* Fram­bjóð­and­inn Davíð Oddson fékk spurn­ing­arnar sendar og tæki­færi til þess að svara þeim en hefur ekki gert það. Berist svör frá honum mun þeim verða bætt við jafn­óðum.