Engin málamiðlun um landsvæði eftir viðræður Bandaríkjanna og Rússa um Úkraínu

Viðræður Banda­ríkj­anna og Rúss­lands um að binda enda á stríðið í Úkraínu skil­uðu engum árangri í gær, en full­trúar Kreml­stjórnar sögðu að „engin mála­miðlun“ hefði enn fund­ist í lyk­il­spurn­ing­unni um land­svæði.

Vladimír Pútín Rúss­lands­for­seti hitti Jared Kushner, tengda­son Donalds Trumps Banda­ríkja­for­seta, og sér­staka sendi­full­trú­ann Steve Witkoff í Kreml, eftir að hafa áður gefið í skyn að herir hans væru reiðu­búnir að berj­ast áfram til að ná upp­haf­legum stríðs­mark­miðum Rúss­lands.

Fund­ur­inn er mik­il­vægt augna­blik fyrir Úkraínu í því sem gæti orðið erfið vika eftir daga af stöð­ugum samn­inga­við­ræðum. Kjarni máls­ins er áætlun Banda­ríkj­anna um að koma á friði, sem síðan hefur verið end­ur­skoðuð undir þrýst­ingi frá stjórn­völdum í Kænu­garði og evr­ópskum stuðn­ings­mönnum þeirra.

Varðandi her­numin úkra­ínsk land­svæði „höfum við hingað til ekki fundið mála­miðlun en hægt er að ræða sumar banda­rískar lausnir,“ sagði Júrí Úshakov, helsti aðstoð­ar­maður Rúss­lands­for­seta, eftir fund­inn í Moskvu.

„Sumar til­lögur hent­uðu okkur ekki og vinnu verður haldið áfram,“ bætti hann við.

Trump sagði að skref í átt að því binda enda á stríðið, sem hefur staðið í næstum fjögur ár, yrðu ekki auð­veld.

„Fólkið okkar er statt í Rúss­landi núna til að sjá hvort við getum leyst þetta,“ sagði hann á rík­is­stjórn­ar­fundi í Hvíta hús­inu. „Þetta er ekki auð­veld staða, það get ég sagt ykkur. Mikið klúður.“

Í við­tali sem sýnt var á þriðju­dags­kvöld á Fox News sagði Marco Rubio utan­rík­is­ráð­herra Banda­ríkj­anna að við­ræður við Rússland „hefðu náð nokkrum árangri“ til að binda enda á stríðið við Úkraínu. Ekki var ljóst nákvæm­lega hvenær við­talið hafði verið tekið upp.

Volody­myr Zelensky for­seti Úkraínu sagði á mánu­dag að hvaða áætlun sem er yrði að binda enda á stríðið fyrir fullt og allt, en ekki aðeins leiða til hlés í bar­dögum sem hófust með sókn Moskvu í febr­úar 2022.

Hann sagði einnig í færslu á sam­fé­lags­miðlum að „það verði engar ein­faldar lausnir“.

„Það sem skiptir máli er að allt sé sann­gjarnt og gagn­sætt. Að engir leikir séu spil­aðir á bak við Úkraínu. Að ekk­ert sé ákveðið án Úkraínu – um okkur, um fram­tíð okkar,“ sagði hann.

Rússar hafna breyttri áætlun

Kushner og Witkoff áttu að kynna Pútín nýju útgáf­una af banda­rísku áætl­un­inni, sem hefur verið mótuð eftir að upp­haf­lega útgáfan vakti ótta í stjórn­valda í Kænu­garði og ann­ars staðar í Evrópu um að hún gæfi of mikið eftir gagn­vart Rússum.

Úshakov sagði að upp­haf­legu banda­rísku áætl­un­inni hefði verið skipt í fjóra hluta, sem ræddir voru á fimm klukku­stunda fund­inum í Kreml.

„Það voru nokkur atriði sem við gátum verið sam­mála um,“ sagði þessi helsti diplómat­íski aðstoð­ar­maður Pútíns, en „for­set­inn leyndi ekki gagn­rýn­inni, jafn­vel nei­kvæðri, afstöðu okkar til fjölda til­lagna“.

Pútín hefur kraf­ist þess að Úkraína afsali sér land­svæði sem Rússar gera til­kall til. Kreml­verjar hafna einnig hvers kyns evr­ópsku her­liði í Úkraínu til að hafa eft­ir­lit með vopna­hléi.

Í færslu sinni á sam­fé­lags­miðlum sagði Zelensky að „erf­ið­ustu spurn­ing­arnar snú­ist um land­svæði, um frystar eignir... og um örygg­is­á­byrgðir.“

Samt sem áður voru við­ræð­urnar í Moskvu „gagn­legar“, sagði Úshakov, og afstaða Rúss­lands og Banda­ríkj­anna fjar­lægð­ist ekki eftir þær.

Þrýstingur frá Rússum

Pútín virt­ist senda hörð skila­boð skömmu áður en við­ræður við Banda­ríkin hófust.

Hann sagði að Pokrovsk – vígi í aust­ur­hluta Úkraínu sem rúss­neskar her­sveitir segj­ast nýlega hafa náð á sitt vald – væri „góð fót­festa til að leysa öll þau verk­efni sem sett voru í upp­hafi sér­stöku hern­að­ar­að­gerð­ar­innar“ en það er hug­tak sem Kreml­verjar nota um stríðið.

Fyrir utan Pokrovsk er Úkraína undir þrýst­ingi á nokkrum víg­stöðvum.

Rúss­neskar her­sveitir sóttu hratt fram í nóv­em­ber í aust­ur­hluta Úkraínu og rík­is­stjórn Úkraínu hefur verið skek­inn af spill­ing­ar­málum sem end­uðu með afsögn helsta samn­inga­manns þeirra í deil­unni, sem hefur verið sem hægri hönd Zelensky.

Stjórn­völd í Moskvu hafa einnig aukið dróna- og flug­skeyta­árásir á Úkraínu und­an­farnar vikur, sem hafa skilið hund­ruð þús­unda eftir án raf­magns og hita. Zelensky hefur sakað Kreml­verja um að reyna að „brjóta“ land sitt.

Pútín hefur einnig sakað Evrópu um að skemma fyrir sam­komu­lagi um deil­una og sendi frá sér hörð skila­boð: „Við ætlum okkur ekki í stríð við Evrópu, en ef Evrópa vill það og byrjar erum við til­búin strax.“

Zelensky hefur sagt að hann búist við að ræða lyk­il­at­riði við Banda­ríkja­for­seta og gaf í skyn að raun­veru­legur hvati Moskvu fyrir við­ræð­unum við Banda­ríkin væri að fá refsi­að­gerðum Vest­ur­landa aflétt.

Kushner tekur þátt

Leið­togar í Evrópu hafa áhyggjur af því að banda­rísk og rúss­nesk stjórn­völd gætu gert samn­ing án evr­ópskrar aðkomu eða þvingað Úkraínu til að gera ósann­gjarnar til­slak­anir.

Upp­runa­lega 28 punkta áætlun Banda­ríkj­anna, sem birt var í síð­asta mán­uði, fylgdi kröfum Rússa svo náið að hún leiddi til ásak­ana um að Rússar hefðu tekið þátt í að semja hana, sem Banda­ríkja­stjórn neit­aði.

Bloomberg greindi frá því í síð­asta mán­uði að hljóð­upp­taka sýndi að Witkoff hefði hjálpað til við að leið­beina rúss­neskum emb­ætt­is­mönnum um hvernig Pútín ætti að tala við Trump.

Witkoff hefur fundað með Pútín mörgum sinnum, en banda­rískir fjöl­miðlar greindu frá því að þetta væri í fyrsta sinn sem Kushner – sem einnig hjálp­aði til við að miðla vopna­hléi milli Ísraels og Hamas á Gaza fyrr á þessu ári – hefur tekið þátt í við­ræðum við Pútín.