Horfin eftir heimsókn til fjölskyldunnar

Kínversk stjórn­völd herða aðgerðir til að kæfa gagn­rýni á með­ferð Tíbets.

Horfin eftir heimsókn til fjölskyldunnar
Zhang Yadi Skrifaði blogg og komst undir smá­sjá kín­verskra stjórn­valda. Hvarf svo. Mynd: ChineseYouthStand4Tibet

Vinir hennar vör­uðu hana við því að fara. En Zhang Yadi, aðgerðasinni sem styður Tíbet, vildi hitta fjöl­skyldu sína og ferð­að­ist því heim til Kína í sumar í von um að ferðin yrði jafn áfalla­laus og fyrri heim­sóknir.

Þess í stað hvarf hún og hefur ekki sést síðan.

Ætt­ingjar sögðu alþjóð­legu frétta­stof­unni AFP að þessi 22 ára gamla kona hefði verið hand­tekin af kín­verskum yfir­völdum og hefði verið í ein­angrun í meira en þrjá mán­uði.

Hremm­ingar hennar sýna áhætt­una sem fylgir því fyrir kín­verska rík­is­borg­ara, sem rík­inu mis­býður, að snúa heim, þar sem það herðir sífellt tökin á málum sem það telur við­kvæm – eins og mál­efnum Tíbet.

„Þetta er hræði­legt ... ég er ráð­þrota,“ sagði maki hennar, Yarphel Norsang, við AFP. „Ég veit ekki hvern ég á að biðja um hjálp ... ég vil bara vita hvort það sé í lagi með hana.“

Vinir Zhang, sem hafði búið í Frakk­landi, höfðu áhyggjur vegna þess að hún skrif­aði fyrir vef­síðu sem berst fyrir rétt­indum í Tíbet, þar sem Kína er sakað um að bæla niður trú- og þjóð­ern­is­frelsi.

Zhang ákvað að fara samt sem áður, heim­sótti heimabæ sinn Changsha í mið­hluta Hunan, áður en hún hélt áfram til Yunnan, hér­aðs í suð­vest­ur­hlut­anum sem nær yfir tíbetsk svæði.

Það var þar sem hún hvarf í lok júlí.

Hún hætti að svara sím­tölum, þótt hún hafi sent ein skila­boð með radd­skila­boðum til vinar, þar sem hún sagði veik­burða röddu að hún væri á sjúkra­húsi.

Ætt­ingjar hennar sögð­ust síðar hafa fengið stað­fest­ingu á hand­töku hennar og flutn­ingi í fanga­geymslu í Changsha.

Að sögn þeirra er Zhang sökuð um að „hvetja til sundr­ungar lands­ins“, glæp sem varðar allt að fimm ára fang­elsi eða hugs­an­lega meira.

Hún hefur síðan „ekki haft sam­band við neinn nema varð­menn og þá sem yfir­heyra hana,“ sagði ætt­ingi sem býr erlendis við AFP.

Maki hennar, sem nú er í Þýska­landi, hefur skorað á frönsk stjórn­völd að grípa inn í málið og diplómat­ískir heim­ild­ar­menn í París sögðu AFP að þeir hefðu „lýst yfir áhyggjum sínum“ við Kína.

Berlín hefur einnig stað­fest að fylgst sé með mál­inu ásamt öðrum sendi­ráðum.

Kín­verska utan­rík­is­ráðu­neytið sagð­ist „ekki vita“ af mál­inu.

Aukin kúgun

Zhang, sem er af Han-kín­verska þjóð­ern­inu sem er í meiri­hluta, fór til Frakk­lands árið 2022 til að stunda nám.

Þar kynnt­ist hún Yarphel Norsang, tíbetskri útlaga­konu sem fékk franskan rík­is­borg­ara­rétt.

Þau tvö gengu í stað­festa sam­vist og hún byrj­aði að skrifa nafn­laust á blogg frá íbúð þeirra í París á meðan hún lærði tíbet­sku.

Vefsíðan – Chinese Youth Stand For Tibet (CYST) – er óað­gengi­leg í Kína og fjallar um rit­skoðað efni eins og sjálfsíkveikju tíbetska söngv­ar­ans Tsewang Norbu árið 2022, eða áhrif stórra bygg­ing­ar­fram­kvæmda á tíbetskan menn­ing­ar­arf.

„Ég finn til sterkrar sam­kenndar með (Tíbetum) vegna þess að þeir eru ósýni­legir og huns­aðir af ráð­andi sam­fé­lagi,“ sagði Zhang í hlað­varpi á þessu ári, en rödd hennar var breytt til að vernda nafn­leynd hennar.

Kínversk yfir­völd eru þó þekkt fyrir að fylgj­ast með slíkum ummælum.

Tíbet, svæði sem oft hefur verið skekið af óeirðum síðan Kína inn­lim­aði það á árunum 1950-51, er sér­stak­lega við­kvæmt mál.

Mann­rétt­inda­sam­tök segja að kúgun hafi auk­ist á und­an­förnum árum og saka Kína um að reyna að útrýma tíbetskri sjálfs­mynd og menn­ingu.

Allir sem efast um stefnu stjórn­valda „eiga á hættu að hverfa, vera fang­els­aðir og/eða pynt­aðir,“ sagði Human Rights Watch.

Yfirvöld hafna slíkum ásök­unum og segj­ast virða þjóð­ernis- og trú­ar­mun sem lög vernda, um leið og þau vísa til nauð­synjar þess að berj­ast gegn aðskiln­að­ar­starf­semi.

Þau benda á efna­hags­legar fram­farir þökk sé gríð­ar­legri fjár­fest­ingu í greinum eins og orku og ferða­þjón­ustu.

Bloggið sem Zhang skrif­aði ásamt fjórum öðrum hefur sætt ítar­legri athugun frá kín­verskum örygg­is­þjón­ustum, að sögn stofn­anda þess, Ginger Duan. Eft­ir­litið sé alger­lega óhóf­legt í sam­hengi við umfangið.

„Við höfðum mjög fáa áskrif­endur, aðeins nokkur þús­und,“ sagði Ginger, sem nú er í Banda­ríkj­unum.

Zhang átti að hefja meist­ara­nám í mann­fræði í London í sept­em­ber.

Annar vinur lýsti henni sem „for­vit­inni ungri stúlku sem vildi njóta æsku sinnar og tján­ing­ar­frels­is­ins sem hún hafði ekki í Kína“.

„Ég hef þegar sagt opin­ber­lega að Tíbet eigi að skila til Tíbeta, en (Zhang) gerði það aldrei,“ sagði Ginger.

„Í mesta lagi ætti að ávíta hana, ekki hand­taka.“

Kína náði völdum í Tíbet árið 1951, í aðgerð sem kín­vesk yfir­völd kalla „frið­sam­lega frelsun Tíbet“, en víð­ast hvar ann­ars staðar er kallað „inn­rás Kína í Tíbet“.

Kjósa
21
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Ástleysið er sárt
4
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Margt sem ég hef séð situr í mér“
4
Viðtal

„Margt sem ég hef séð situr í mér“

Þegar Halla Bergþóra Björns­dóttir varð fyrst kvenna til þess að sinna lög­gæslu á Húsavík fékk hún að heyra að konur ættu ekk­ert erindi í lög­regl­una. Hún lét það ekki á sig fá, varð lög­reglu­stjóri og loks rík­is­lög­reglu­stjóri. Starfið hefur breytt henni, enda hefur hún komið að erf­iðum málum og fengið hót­anir. Á sama tíma hefur hún öðl­ast skarp­ari sýn á lífið, sterk­ari löngun til að gera gagn og fundið fyrir þakk­læti fyrir allt það góða.

Mest lesið í mánuðinum

Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
5
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkr­un­ar­fræði eftir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­ilar héldu að Björn Ólafur Har­alds­son væri útúr­dóp­aður þegar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­unum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterk­ari til baka.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár