Vinir hennar vöruðu hana við því að fara. En Zhang Yadi, aðgerðasinni sem styður Tíbet, vildi hitta fjölskyldu sína og ferðaðist því heim til Kína í sumar í von um að ferðin yrði jafn áfallalaus og fyrri heimsóknir.

Þess í stað hvarf hún og hefur ekki sést síðan.

Ættingjar sögðu alþjóðlegu fréttastofunni AFP að þessi 22 ára gamla kona hefði verið handtekin af kínverskum yfirvöldum og hefði verið í einangrun í meira en þrjá mánuði.

Hremmingar hennar sýna áhættuna sem fylgir því fyrir kínverska ríkisborgara, sem ríkinu misbýður, að snúa heim, þar sem það herðir sífellt tökin á málum sem það telur viðkvæm – eins og málefnum Tíbet.

„Þetta er hræðilegt ... ég er ráðþrota,“ sagði maki hennar, Yarphel Norsang, við AFP. „Ég veit ekki hvern ég á að biðja um hjálp ... ég vil bara vita hvort það sé í lagi með hana.“

Vinir Zhang, sem hafði búið í Frakklandi, höfðu áhyggjur vegna þess að hún skrifaði fyrir vefsíðu sem berst fyrir réttindum í Tíbet, þar sem Kína er sakað um að bæla niður trú- og þjóðernisfrelsi.

Zhang ákvað að fara samt sem áður, heimsótti heimabæ sinn Changsha í miðhluta Hunan, áður en hún hélt áfram til Yunnan, héraðs í suðvesturhlutanum sem nær yfir tíbetsk svæði.

Það var þar sem hún hvarf í lok júlí.

Hún hætti að svara símtölum, þótt hún hafi sent ein skilaboð með raddskilaboðum til vinar, þar sem hún sagði veikburða röddu að hún væri á sjúkrahúsi.

Ættingjar hennar sögðust síðar hafa fengið staðfestingu á handtöku hennar og flutningi í fangageymslu í Changsha.

Að sögn þeirra er Zhang sökuð um að „hvetja til sundrungar landsins“, glæp sem varðar allt að fimm ára fangelsi eða hugsanlega meira.

Hún hefur síðan „ekki haft samband við neinn nema varðmenn og þá sem yfirheyra hana,“ sagði ættingi sem býr erlendis við AFP.

Maki hennar, sem nú er í Þýskalandi, hefur skorað á frönsk stjórnvöld að grípa inn í málið og diplómatískir heimildarmenn í París sögðu AFP að þeir hefðu „lýst yfir áhyggjum sínum“ við Kína.

Berlín hefur einnig staðfest að fylgst sé með málinu ásamt öðrum sendiráðum.

Kínverska utanríkisráðuneytið sagðist „ekki vita“ af málinu.

Aukin kúgun

Zhang, sem er af Han-kínverska þjóðerninu sem er í meirihluta, fór til Frakklands árið 2022 til að stunda nám.

Þar kynntist hún Yarphel Norsang, tíbetskri útlagakonu sem fékk franskan ríkisborgararétt.

Þau tvö gengu í staðfesta samvist og hún byrjaði að skrifa nafnlaust á blogg frá íbúð þeirra í París á meðan hún lærði tíbetsku.

Vefsíðan – Chinese Youth Stand For Tibet (CYST) – er óaðgengileg í Kína og fjallar um ritskoðað efni eins og sjálfsíkveikju tíbetska söngvarans Tsewang Norbu árið 2022, eða áhrif stórra byggingarframkvæmda á tíbetskan menningararf.

„Ég finn til sterkrar samkenndar með (Tíbetum) vegna þess að þeir eru ósýnilegir og hunsaðir af ráðandi samfélagi,“ sagði Zhang í hlaðvarpi á þessu ári, en rödd hennar var breytt til að vernda nafnleynd hennar.

Kínversk yfirvöld eru þó þekkt fyrir að fylgjast með slíkum ummælum.

Tíbet, svæði sem oft hefur verið skekið af óeirðum síðan Kína innlimaði það á árunum 1950-51, er sérstaklega viðkvæmt mál.

Mannréttindasamtök segja að kúgun hafi aukist á undanförnum árum og saka Kína um að reyna að útrýma tíbetskri sjálfsmynd og menningu.

Allir sem efast um stefnu stjórnvalda „eiga á hættu að hverfa, vera fangelsaðir og/eða pyntaðir,“ sagði Human Rights Watch.

Yfirvöld hafna slíkum ásökunum og segjast virða þjóðernis- og trúarmun sem lög vernda, um leið og þau vísa til nauðsynjar þess að berjast gegn aðskilnaðarstarfsemi.

Þau benda á efnahagslegar framfarir þökk sé gríðarlegri fjárfestingu í greinum eins og orku og ferðaþjónustu.

Bloggið sem Zhang skrifaði ásamt fjórum öðrum hefur sætt ítarlegri athugun frá kínverskum öryggisþjónustum, að sögn stofnanda þess, Ginger Duan. Eftirlitið sé algerlega óhóflegt í samhengi við umfangið.

„Við höfðum mjög fáa áskrifendur, aðeins nokkur þúsund,“ sagði Ginger, sem nú er í Bandaríkjunum.

Zhang átti að hefja meistaranám í mannfræði í London í september.

Annar vinur lýsti henni sem „forvitinni ungri stúlku sem vildi njóta æsku sinnar og tjáningarfrelsisins sem hún hafði ekki í Kína“.

„Ég hef þegar sagt opinberlega að Tíbet eigi að skila til Tíbeta, en (Zhang) gerði það aldrei,“ sagði Ginger.

„Í mesta lagi ætti að ávíta hana, ekki handtaka.“

Kína náði völdum í Tíbet árið 1951, í aðgerð sem kínvesk yfirvöld kalla „friðsamlega frelsun Tíbet“, en víðast hvar annars staðar er kallað „innrás Kína í Tíbet“.