Aðilar vinnumarkaðarins leggja mikið upp úr því að skapa aðstæður sem geri Seðlabankanum kleift að lækka vexti. Samkvæmt heimildum Stundarinnar verður sérstakt forsenduákvæði í kjarasamningnum um að honum megi segja upp ef vaxtalækkanir verða ekki að veruleika.

Samninganefndir Samtaka atvinnulífisins og VR, Eflingar, Starfsgreinasambandsins, Framsýnar og Verkalýðsfélaga Akraness og Grindavíkur hittust hjá Ríkissáttasemjara í morgun en stefnt er að því að ljúka samningsgerð upp úr hádegi og undirrita samninga um eftirmiðdaginn. 

Framlag ríkisstjórnarinnar til svokallaðra lífskjarasamninga felst meðal annars í 9 þúsund króna skattalækkun til lágtekjufólks í stað þeirrar 6700 króna lækkunar sem áður var boðuð. Þá verða skerðingarmörk barnabóta hækkuð og ráðist í stóraukna uppbyggingu íbúðarhúsnæði, aðgerðir til að bæta kjör leigjenda og lagabreytingar til að draga úr vægi verðtryggingar.

Gylfi Zoëga, hagfræðiprófessor og nefndarmaður í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands, sagði í Silfri Egils síðustu helgi að ef samið yrði um hóflegar launahækkanir yrði mögulegt að lækka vexti. „Það er staðreynd að verka­lýðshreyf­ing­in ræður þessu. Ef hún fer þá leið að semja um mikl­ar hlut­falls­leg­ar launa­hækk­an­ir þá hafa þær þær af­leiðing­ar að verðlag mun hækka og fólk fer að bú­ast við verðbólgu og þá verður ekki hægt að lækka vexti, þá þurfa þeir að fara upp og helst meira en verðbólg­an,“ sagði hann.

Aðilar vinnumarkaðarins telja sig hafa náð samkomulagi sem skapi skilyrði til lækkunar vaxta. Þetta muni draga úr greiðslubyrði heimila, stuðla að lækkun leiguverðs, flýta fyrir að jafnvægi náist á húsnæðismarkaði og ýta undir fjárfestingu. Er þetta slík grundvallarforsenda að lagt er upp með að segja megi samningum upp ef vaxtalækkanir verða ekki að veruleika.