Sykurskattur er aftur kominn í umræðu á Íslandi eftir að Alma D. Möller, heilbrigðisráðherra og fyrrverandi landlæknir, lagði fram þingsályktunartillögu með það að markmiði að Ísland yrði ekki lengur með mestu offitu meðal barna af öllum Norðurlöndunum. Í þingsályktunartillögunni er fyrsti liður aðgerða að innleiða hagræna hvata í samræmi við ráðleggingar Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) til þess að sporna gegn vaxandi tíðni offitu, sérstaklega meðal barna.

Tryggvi Helgason, barnalæknir og sérfræðingur í offitu barna, segir í nýrri grein í Læknablaðinu að „ein best viðurkennda aðferðin til að minnka tíðni offitu í heiminum [sé] að stýra verði á sykri.“ Enda sé það fyrsta tillaga þingsályktunarinnar.

Tryggvi vísar þar í að „fjölmargar þjóðir“ hafi tekið upp verðstýringu á sykri „með góðum árangri, minni sykurneyslu og minni sykurnotkun í matariðnaði“. Hann leggur til að ábatinn af slíkum skatti yrði nýttur „til að fjármagna niðurgreiðslu á hollum matvælum eins og ávöxtum eða grænmeti“.

Tryggvi barnalæknir gerir ráð fyrir þrýstingi gegn skattlagningu á sykruðum matvælum. „Það verður spennandi að fylgjast með hvort yfirvöldum tekst að standast áhlaup iðnaðarins. Læknisfræðin, vísindin, siðfræðin, hagfræðin, lífeðlisfræðin og alþjóðaráðleggingar eru á einu máli,“ segir hann og skorar á hagsmunaaðilana. „Gaman væri að fá iðnaðinn í lið með lýðheilsunni. Niðurgreiddur sykur er ekki samfélagslega skynsamlegur og að hafa sykur áfram ódýran er ekki í takt við þekkingu nútímans.“

Viðskiptaráð varaði við sykurskatti í áliti sínu í febrúar á þeim forsendum að þeir væru „óhentugt stjórntæki, hafi takmörkuð áhrif á neyslu og heilsufarslegar útkomur og geti aukið flækjustig og kostnað í skatta- og regluumhverfi.“

Sykurskattur var lagður á í tíð ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur en afnuminn undir ríkisstjórn Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar 2015, þegar Bjarni Benediktsson var fjármálaráðherra. Við svo búið lækkaði verð á sykri, súkkulaði, sælgæti og fleiru um 4,6%. Á sama tíma var matarskattur hækkaður úr 7% í 11% og því hækkuðu önnur matvæli í verði. Þessi breyting gengur hins vegar gegn ráðleggingum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar, sem segir í skýrslu sinni að minnst 114 lönd skattleggi sykraða gosdrykki.