Viðskipti

Ísland sker sig frá Evrópu með vöxtum og verðbólgu

Næst­um tvö­falt hærri stýri­vext­ir eru á Ís­landi en í Nor­egi, sem er með næst­hæstu vexti Norð­ur­landa.

Ísland sker sig frá Evrópu með vöxtum og verðbólgu
Þjóðhátíð Íslendingar búa við hærra vaxtastig en þjóðir sem gengið hafa í myntbandalag Evrópu. Mynd: Golli

Stýrivextir á Íslandi og þar með vaxtakjör almennings og fyrirtækja skera sig með afgerandi hætti frá norrænum ríkjum, en einnig Evrópu í heild. Leita þarf til Hvíta-Rússlands, eða Belarús, til þess að finna hærri stýrivexti.

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands ákvað í morgun að halda stýrivöxtum óbreyttum í 7,25%, vegna þess að verðbólga tók aftur kipp í janúar. Með því er Ísland með fimmtu hæstu stýrivexti Evrópulanda og langhæstu stýrivexti Norðurlandanna. 

Aðeins Tyrkland, Rússland, Úkraína og Hvíta-Rússland eru með hærri vexti, en tvö þessara ríkja eru í stríði og hin tvö einræðisríki og blandað einræði.

Hærri stýrivextir utan evrunnar

Af evrópskum lýðræðisríkjum sem ekki eru í stríði koma Ungverjaland og Rúmenía næst á eftir Íslandi, með 6,5% stýrivexti. Bæði ríki eru í Evrópusambandinu en eru ekki með evruna sem gjaldmiðil.

Þar á eftir koma Serbía, sem ekki er heldur með evruna, með 5,75% stýrivexti, og Moldóva, sem liggur milli Rúmeníu og Úkraínu og glímir við rússneska aðskilnaðarsinna, með 5% stýrivexti.

Af Norðurlöndunum kemur Noregur, sem ekki hefur evruna, næst á eftir Íslandi en er rétt ríflega hálfdrættingur með 4% stýrivexti. Pólverjar, sem hafa haldið sér utan evrunnar, eru með sömu stýrivexti.

Á evrusvæðinu eru stýrivextir síðan 2,15%, eða 5,35 prósentustigum lægri en á Íslandi.

Mun meiri verðbólga en á Norðurlöndunum

Þegar litið er til verðbólgu er niðurstaðan ekki ólík. Ríkin fimm með hærri stýrivexti en Ísland eru með meiri verðbólgu, en líka Rúmenía með 9,7% verðbólgu og Moldóva með 6,8% verðbólgu.

Verðbólga í Noregi er 3,2%, en í Evrópusambandinu að meðaltali 2,3%.

Í Færeyjum mælist aðeins 0,7% verðbólga, í Finnlandi, 0,2%, Svíþjóð 0,3% og í Danmörku 1,9%, rétt eins og á evrusvæðinu, en danska krónan er beintengd gengi evrunnar.

Atvinnuleysi er víða hvar meira í evruríkjunum en á Íslandi. Að meðaltali er það 5,9% í Evrópusambandinu, en hér á landi er það 4,2% og er spáð því að það vaxi í 4,7% á árinu samhliða kólnun efnahagslífsins, sem Seðlabankinn boðaði á fundi peningastefnunefndar í morgun.

Kjósa
14
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (6)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • skrifaði
    5. febrúar 2026 20:55
    Viðskipti með dulritunargjaldmiðla hafa alltaf verið áhætta, en með stefnu Nelson Frye hefur það verið hreint út sagt opinberun. Upphafleg fjárfesting mín hefur vaxið verulega í $427.000 og ég hef þegar gert mína fyrstu arðbæru úttekt. Ég mæli eindregið með að hafa samband við hann á Telegrams (NildaSGNL) ef þú ert að leita að árangri í dulritunarviðskiptum.
    -2
  • PB
    Páll Bragason skrifaði
    5. febrúar 2026 09:47
    Launakostnaður er berandi kostnaður í hagkerfinu. Launahækkanir langt umfram hagvöxt á mann ár eftir ár geta hvergi annars staðar endað en í verðlaginu.
    0
  • Ólafur Garðarsson skrifaði
    5. febrúar 2026 08:39
    Ísland er í góðum málum í ríkisfjármálum. Ríkissjóður er með um 60% skuld af vergri landsframleiðslu og þar af er um 82% af því í krónum (innlend skuldabréf og yfirdráttur hjá Seðlabankanum). Þýskaland er t.d. með skuldir upp á tæp 70% og Evrusvæðið 88% í vegnu meðaltali. Fæ ekki séð að það sé góð ástæða til að halda vöxtum svona háum eða að háir stýrivextir séu að virka á verðbólguna sem slíka. Verðbólgan er ekki vegna gjaldmiðilsins per se en er samt innflutt að stórum hluta. Krónan er frekar há í samanburði við Evru og Dollar. Skrítin staða sem erfitt er að meta rétt.
    1
  • JL
    Jón Logi skrifaði
    4. febrúar 2026 12:00
    Langlundargeð Íslendinga gagnvart krónunni er aðdáunarvert.
    4
  • JE
    Jóhann Einarsson skrifaði
    4. febrúar 2026 11:23
    Það eru einhverjir sem hagnast á þessari peninga og verðbólgu þvælu.
    3
    • PG
      Palli Garðarsson skrifaði
      4. febrúar 2026 11:31
      Það eru þeir hinir sömu og standa að baki heilaþvotti með hvað allt sé ömurlegt innan ESB og landið eigi að halda sig utan sambandsins.
      4
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Ari naut skattfríðinda í Portúgal
2
Stjórnmál

Ari naut skatt­fríð­inda í Portúgal

Ari Edwald, sem skip­ar fyrsta sæti á lista Mið­flokks­ins í Reykja­vík, fékk stöðu sér­fræð­ings við flutn­inga lög­heim­il­is til Portúgal sem veitti hon­um ým­is skatt­fríð­indi. Hann gekk í des­em­ber frá kaup­um að íbúð í Garða­bæ fyr­ir 183 millj­ón­ir króna en flutti í gær lög­heim­ili sitt í leigu­íbúð lög­manns í mið­borg­inni. „Það er bráða­birgð­ar­ráð­stöf­un,“ seg­ir Ari.
Hver er raunverulegur fjöldi kvenna á örorkulífeyri?
4
Staðreyndavaktin

Hver er raun­veru­leg­ur fjöldi kvenna á ör­orku­líf­eyri?

Því hef­ur ver­ið hald­ið fram að allt að 23 pró­sent kvenna sé á ör­orku­líf­eyri hér á landi. Hið rétta er að 13,5 pró­sent kvenna eru á ör­orku- eða end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyri og 8 pró­sent karla. Hlut­fall milli kvenna og karla á ör­orku­líf­eyri hef­ur hald­ist það sama í ára­tugi en ör­orku- og end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyr­is­þeg­um hef­ur al­mennt fjölg­að.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
4
Innlent

Sautján hætt ári eft­ir fram­kvæmda­stjóra­skipti

Nokkr­ir starfs­menn Sól­heima í Gríms­nesi hafa lýst yf­ir óánægju með stjórn­ar­hætti síð­an fram­kvæmda­stjóra var skipt út fyr­ir ári og nokk­ur fjöldi hef­ur sagt skil­ið við stað­inn. „Það er bara skelfi­legt ástand,“ seg­ir starfs­mað­ur um breyt­ing­una á starfs­anda. Stjórn­ar­formað­ur Sól­heima seg­ir hins veg­ar mikla ánægju með rekst­ur­inn og starfs­manna­velt­una ekki óeðli­lega.
Ari naut skattfríðinda í Portúgal
6
Stjórnmál

Ari naut skatt­fríð­inda í Portúgal

Ari Edwald, sem skip­ar fyrsta sæti á lista Mið­flokks­ins í Reykja­vík, fékk stöðu sér­fræð­ings við flutn­inga lög­heim­il­is til Portúgal sem veitti hon­um ým­is skatt­fríð­indi. Hann gekk í des­em­ber frá kaup­um að íbúð í Garða­bæ fyr­ir 183 millj­ón­ir króna en flutti í gær lög­heim­ili sitt í leigu­íbúð lög­manns í mið­borg­inni. „Það er bráða­birgð­ar­ráð­stöf­un,“ seg­ir Ari.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Ari naut skattfríðinda í Portúgal
Stjórnmál

Ari naut skatt­fríð­inda í Portúgal

Ari Edwald, sem skip­ar fyrsta sæti á lista Mið­flokks­ins í Reykja­vík, fékk stöðu sér­fræð­ings við flutn­inga lög­heim­il­is til Portúgal sem veitti hon­um ým­is skatt­fríð­indi. Hann gekk í des­em­ber frá kaup­um að íbúð í Garða­bæ fyr­ir 183 millj­ón­ir króna en flutti í gær lög­heim­ili sitt í leigu­íbúð lög­manns í mið­borg­inni. „Það er bráða­birgð­ar­ráð­stöf­un,“ seg­ir Ari.
Hver er raunverulegur fjöldi kvenna á örorkulífeyri?
Staðreyndavaktin

Hver er raun­veru­leg­ur fjöldi kvenna á ör­orku­líf­eyri?

Því hef­ur ver­ið hald­ið fram að allt að 23 pró­sent kvenna sé á ör­orku­líf­eyri hér á landi. Hið rétta er að 13,5 pró­sent kvenna eru á ör­orku- eða end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyri og 8 pró­sent karla. Hlut­fall milli kvenna og karla á ör­orku­líf­eyri hef­ur hald­ist það sama í ára­tugi en ör­orku- og end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyr­is­þeg­um hef­ur al­mennt fjölg­að.

Mest lesið undanfarið ár