Maria Corina Machado, leiðtogi stjórnarandstöðunnar í Venesúela, sagðist í gær hafa „afhent“ Donald Trump friðarverðlaun Nóbels sem hún hlaut, í tilraun til að vinna Bandaríkjaforseta á sitt band eftir að hann hafði sett hana til hliðar frá því að Nicolas Maduro var steypt af stóli.

Þessi „dásamlegi gjörningur um gagnkvæma virðingu“, eins og Trump kallaði það í gær, kemur í kjölfar þess að repúblikaninn sagði að verðlaunin hefðu átt að fara til hans – og eftir að hann neitaði að styðja Machado í kjölfar hernaðaraðgerðar Bandaríkjanna 3. janúar til að handsama Maduro.

„Hann á þau skilið og þetta var mjög tilfinningaþrungin stund,“ sagði Machado síðar í viðtali við Fox News.

Þrátt fyrir þennan gjörning hefur Trump stutt Delcy Rodriguez, varaforseta Maduro, fram yfir Machado – svo lengi sem hún fylgir stefnu stjórnvalda í Washington, sérstaklega varðandi aðgang að gríðarlegum olíubirgðum Venesúela. Sjálfur segir Trump að Bandaríkin stjórni Venesúela.

„Ég afhenti forseta Bandaríkjanna verðlaunapening friðarverðlauna Nóbels,“ sagði Machado við fréttamenn fyrir utan þinghúsið í Washington, þar sem hún hitti þingmenn eftir að hafa snætt hádegisverð með Trump í Hvíta húsinu.

Machado, 58 ára, sagði að þetta væri „viðurkenning fyrir einstaka skuldbindingu hans við frelsi okkar.“

Ekki var ljóst strax hvort Trump hafi í raun haldið verðlaununum eftir fundinn sem fór fram fyrir luktum dyrum.

Norska Nóbelsnefndin segir að ekki sé hægt að framselja verðlaun hennar.

„Ekki hrædd“

Trump hafði barist hart fyrir því að vinna friðarverðlaun Nóbels í fyrra fyrir það sem hann segir vera viðleitni sína til að stöðva átta stríð.

Þess í stað fóru þau til Machado, sem kom fram í Osló í síðasta mánuði til að taka við verðlaunum sínum – eftir djarfan flótta frá Venesúela á báti – og tileinkaði þau síðan Trump.

Stjórnarandstaðan í Venesúela hefur haldið því fram og lagt fram sönnunargögn um að Maduro hafi stolið kosningunum 2024 af frambjóðanda flokks Machado, Edmundo Gonzalez Urrutia. Trumpstjórnin styður ásakanirnar um kosningasvindl, líkt og flest vestræn lönd.

En Trump hefur sagt að Machado hafi ekki nægan stuðning eða virðingu meðal Venesúelabúa og kaus að halda sig við Rodriguez, sem áður var stuðningsmaður Maduro.

Trump og Rodriguez áttu sitt fyrsta símtal á miðvikudag og Hvíta húsið sagði í gær að honum „líkaði það sem hann sæi“ hjá bráðabirgðaleiðtogum Venesúela.

Rodriguez sagði hins vegar í gær að ríkisstjórn hennar væri „ekki hrædd“ við diplómatísk átök við Bandaríkin.

„Við vitum að þeir eru mjög valdamiklir. Við vitum að þeir eru banvænt kjarnorkuveldi ... við erum ekki hrædd við að takast á við þá á diplómatískan hátt, með pólitískum viðræðum,“ sagði Rodriguez.

Rodriguez flutti stefnuræðu Maduro fyrir þinginu á meðan hinn fallni leiðtogi Venesúela situr í fangelsi í New York og á yfir höfði sér ákæru fyrir fíkniefnasmygl.

Aftur á móti var Machado, sem barðist í mörg ár fyrir því að binda enda á stjórn vinstrimannsins Maduro, fagnað af glaðværum stuðningsmönnum þegar hún yfirgaf Hvíta húsið.

Karoline Leavitt, fjölmiðlafulltrúi Hvíta hússins, sagði í upphafi hádegisverðarins að Machado væri „athygliverð og hugrökk rödd fyrir marga íbúa Venesúela.“

En þótt Leavitt hafi sagt að Trump væri „skuldbundinn til að vonandi sjá kosningar í Venesúela einn daginn,“ gaf hún ekki upp neina tímalínu.

Fyrsta olíusala Bandaríkjanna

Frá handtöku Maduro hefur Trump sagt að Bandaríkin muni „stjórna“ Venesúela – með því að beita þrýstingi með hafnarbanni og hótunum um frekari árásir – en hefur virst sáttur við að láta Rodriguez sitja áfram við völd svo lengi sem olían heldur áfram að flæða.

Bandarískir herir tóku sjötta olíuskipið á fimmtudag í herferð sinni til að ná stjórn á olíugeira Suður-Ameríkuríkisins.

Sérstaklega er fyrsta sala á venesúelskri olíu, sem Bandaríkin höfðu milligöngu um og er metin á um 500 milljónir dala, frágengin, sagði bandarískur embættismaður við AFP á fimmtudag án þess að tilgreina kaupandann.

Rodriguez tilkynnti einnig í ræðu sinni um áform um lagabreytingar á olíugeira Venesúela – sem takmarka nú þátttöku erlendra aðila – en gaf ekki nánari upplýsingar.

Stjórnin í Washington hefur einnig fagnað lausn fjölda pólitískra fanga í síðustu viku, þótt hundruð séu enn á bak við lás og slá.

Á sama tíma halda eftirskjálftar leifturárásar Bandaríkjanna sem steypti Maduro af stóli áfram að hafa áhrif.

Kúba minntist á fimmtudag 32 hermanna sem féllu í aðgerðinni, en sumir þeirra höfðu verið í öryggisgæslu Maduro, við athöfn sem byltingarleiðtoginn Raul Castro sótti.

Þrátt fyrir að hafa verið sæmdur nýstofnuðum friðarverðlaunum FIFA í fyrra hefur Trump ítrekað hótað yfirtöku á Grænlandi og innlimun landsins í Bandaríkin gegn vilja íbúanna og hörðum mótmælum stjórnvalda þar og í Danmörku.