Tvær Kóreur: Kim Il-sung hernemur Seúl og nær alla Suður-Kóreu

Já, ég byrj­aði í gær að rifja upp af hverju tvö Kóreu­ríki eru til í henni ver­öld — sjá hlekk á þá grein hér — og þar var komið sögu í júní árið 1950 að her Norður-Kóreu réð­ist inn í Suður-Kóreu.

Ástæðan var ósköp ein­fald­lega sú að Kim Il-sung for­seti í norðr­inu taldi að honum tæk­ist fyr­ir­hafn­ar­lítið að sigr­ast á her stall­bróður síns í suðr­inu, Syngman Rhee, því Banda­ríkja­menn hefðu lít­inn áhuga á að koma Rhee og Suður-Kóreu­mönnum til hjálpar.

Óhætt er að segja að fyrri hluti sann­fær­ingar Kims hafi reynst hár­réttur.

Suður-kóreski her­inn varð lítil fyr­ir­staða fyrir þann norður-kóreska. Norður-Kóreu­menn tóku Seúl höf­uð­borg Suður-Kóreu á örfáum dögum og eftir um það bil sex vikur virt­ust þeir í þann veg­inn að vinna fulln­að­ar­sigur.

Suður-Kóreu­stjórn hélt þá aðeins eftir svolitlu land­svæði við sundið að Japan.

Ástæð­urnar fyrir óförum Suður-Kóreu­manna voru ýmsar, hern­að­ar­lega.

Norður-kóreski her­inn var ein­fald­lega betur vopnum búinn, betur þjálf­aður og naut þess að hafa frum­kvæðið. En jafn­framt er ljóst að í suðr­inu var mik­ill fjöldi fólks sem hafði engan sér­stakan áhuga á að fórna lífi sínu fyrir stjórn Syngman Rhees.

Allt að 200 þúsund morð

Þar var bæði um að ræða fólk sem hafði ekki fyr­ir­gefið honum grimmi­leg við­brögð við upp­þotum og upp­reisn­ar­til­raunum 1948, en eiinig mikið af bænda­fólki sem vissi að bænd­urnir í Norður-Kóreu bjuggu á þeim tíma­punkti við betri lífs­kjör en þeir.

Fyrstu sex vikur Kóreu­stríðs­ins.

Það fólk sá því ekk­ert athuga­vert við að prófa þjóð­skipu­lag komm­ún­ism­ans.

Syngman Rhee hafði brugð­ist við fréttum af þessu með sömu við­bjóðs­legu hörkunni og hann sýndi alla jafna. Sumarið 1950 lét hann her­menn sína myrða fjölda Suður-Kóreu­manna sem grun­aðir voru, með réttu eða röngu, um að hafa samúð með mál­stað komm­ún­ista og/eða vera ein­fald­lega á móti stjórn Syngman Rhees.

Og þetta voru ekki bara fáein morð.

Að minnsta kosti 60 þús­und voru drepin þannig með köldu blóði en sumir fræði­menn hall­ast raunar að því að alls hafi hin myrtu verið 200 þús­und.

Amríski herinn, svo réttsýnn og rogginn ...

Ekki dugði þetta þó til að svipta Syngman Rhee stuðn­ingi Banda­ríkj­anna.

Það reynd­ist nefni­lega alrangt hjá Kim Il-sung og bak­hjörlum hans Stalín og Maó Zedong að Banda­ríkin myndu óáreitt láta yfir sig ganga að Norður-Kórea tæki Suður-Kóreu.

Norður-Kórea hörf­aði jafn­vel hraðar en hún hafði sótt.

Þegar algjört hrun blasti við Suður-Kóreu mætti amer­íski her­inn í öllu sínu veldi á stað­inn og sneri umsvifa­laust við blað­inu. Banda­ríkja­menn gerðu inn­rás af sjó þar sem heitir Inchon, skammt frá Seúl, og settu þar á land ógrynni liðs sem náði fljót­lega höf­uð­borg Suður-Kóreu.

Á sama tíma réð­ist banda­rískur her út frá því litla svæði sem Suður-Kóreu­menn héldu þá við sundið. Her Norður-Kóreu var orð­inn þreyttur og vista­lít­ill eftir stöðuga sókn sína og varð nú að hörfa fljótt til baka til að verða ekki kró­aður inni í Suður-Kóreu.

Undir fána Sameinuðu þjóðanna

Rétt er að taka fram að hern­að­ar­að­gerðir Banda­ríkj­anna fóru fram undir fána Sam­ein­uðu þjóð­anna. Þær höfðu að vonum lýst algerri and­stöðu við árás­ar­stríð Norður-Kóreu. Margir litu á það sem próf­stein á raun­veru­legt afl hinna nýju alþjóða­sam­taka hvort þeim tæk­ist í þetta sinn að koma í veg fyrir að árás einnar þjóðar á aðra skil­aði árangri.

Margar þjóðir tóku því þátt í stríðs­rekstr­inum í Kóreu en engum gat þó bland­ast hugur um að Banda­ríkin réðu alger­lega ferð­inni hern­að­ar­lega og póli­tískt, enda var yfir­maður her­liðs Sam­ein­uðu þjóð­anna hinn víðkunni banda­ríski hers­höfð­ingi Douglas MacArthur og í her­liði hans voru Banda­ríkja­menn að yfir­gnæf­andi meiri­hluta.

Á tveimur vikum hrökt­ust norður-kóreskar her­sveitir burt frá Suður-Kóreu. Her­sveitir Sam­ein­uðu þjóð­anna/Banda­ríkj­anna héldu þó áfram sókn sinni inn í Norður-Kóreu og var nú ætl­unin að hrekja Kim Il-sung frá völdum og sam­ein­aða síðan Kóreu­ríkin „undir lýð­ræð­is­legri stjórn“, eins og kom­ist var að orði í ályktun Sam­ein­uðu þjóð­anna.

Stalín þvertók fyrir að hjálpa Kim

Gat þó engum bland­ast hugur um að þáver­andi stjórn Suður-Kóreu, Syngman Rhee og hyski hans, gat sann­ar­lega ekki talist lýð­ræð­is­leg á nokkurn hátt.

Douglas MacArthur kom mjög við sögu Kóreu­stríðs­ins fyrsta árið.

Þegar kom fram í nóv­em­ber 1950 var her Norður-Kóreu kom­inn að fótum fram og réði aðeins smá­ræmu með­fram landa­mær­unum að Kína og Sov­ét­ríkj­unum. Stalín þvertók fyrir að senda Rauða her­inn Kim til hjálpar, þó hann sendi honum her­gögn, en Maó í Bejing hafði áhyggjur af því að það yrði mikið áfall fyrir nýtil­komna komm­ún­ista­stjórn sína í Kína ef komm­ún­ista­stjórnin í Norður-Kóreu hrekt­ist frá völdum.

Hann vildi þó ekki hætta á alls­herjar stríð við Banda­ríkin. Þó ekki væri annað, þá réðu þau yfir kjarn­orku­vopnum en Kín­verjar ekki.

Og hver var þá leið Maós til að bjarga Kim Il-sung?

Frá því segir í þess­ari grein hér.