Útlit viðmóts

Ljóst

Dökkt

© 2026 Sameinaða útgáfufélagið ehf. Allur réttur áskilinn. Notkun á efni miðilsins er óheimil án samþykkis.

Úttekt Skipun dómara við Landsrétt

Saga Landsréttarmálsins: Hver ber ábyrgð?

Yfirdeild MDE átelur Sigríði Andersen, fyrrverandi dómsmálaráðherra, fyrir þátt hennar í Landsréttarmálinu. Hæstiréttur og Alþingi, þá undir meirihluta Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar, fá einnig gagnrýni. Yfirdeildin segir gjörðir Sigríðar vekja réttmætar áhyggjur af pólitískri skipun dómara.

Saga Landsréttarmálsins: Hver ber ábyrgð? — Hver ber ábyrgð? Dómur yfirdeildar segir brot Sigríðar Andersen, fyrrverandi dómsmálaráðherra, snúa að „kjarna réttarins til réttmætrar málsmeðferðar fyrir sjálfstæðum og óvilhöllum dómstóli“.

Steindór Grétar Jónsson

5. desember 2020 · 08:00

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 5 árum.

Sautján dómarar yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu (MDE) komust að þeirri einróma niðurstöðu 1. desember, á fullveldisdaginn sjálfan, að íslenska ríkið hefði gerst brotlegt þegar Sigríður Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokks og þá dómsmálaráðherra, skipaði fjóra dómara við Landsrétt í trássi við reglur.

Telst Ísland hafa brotið gegn 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu en ákvæðið veitir hverjum þeim sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi réttinn til réttlátrar málsmeðferðar fyrir sjálfstæðum og óvilhöllum dómstóli.

Þá gagnrýndi yfirdeildin meðferð málsins fyrir Alþingi og fyrir dómstólum Íslands, en þáverandi stjórnarmeirihluti Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar samþykkti tillögu Sigríðar. Einnig fær Hæstiréttur gagnrýni, en hann hafði áður komist að þeirri niðurstöðu að stjórnsýslulög hefðu verið brotin við skipan dómaranna. „Enginn þeirra öryggisventla skilaði árangri og geðþóttavald ráðherrans til þess að víkja frá mati hæfnisnefndar reyndist óheft,“ segir í dómi yfirdeildarinnar.

En hver ber þá raunverulega …

Kjósa

0

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Tengdar greinar

Skipun dómara við Landsrétt

Fjölskylduvítið

PistillSkipun dómara við Landsrétt

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Fjölskylduvítið

Íslenska stjórnmálafjölskyldan hefur öll megineinkenni sjúkrar fjölskyldu út frá kenningum um meðvirkni enda alin upp við sjúklegar aðstæður. Í því ljósi er forvitnilegt að skoða „pólitískt at og óvirðingu Mannréttindadómstólsins í Strassbourg við Alþingi Íslendinga“ sem „skiptir víst engu máli þegar upp er staðið“.

Íslenska ríkið brotlegt í Landsréttarmálinu með einróma niðurstöðu yfirdeildar MDE

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Íslenska ríkið brotlegt í Landsréttarmálinu með einróma niðurstöðu yfirdeildar MDE

Yfirdeild Mannréttindadómstóls Evrópu komst í dag að þeirri niðurstöðu að Sigríður Andersen, þá dómsmálaráðherra, hafi gerst brotleg við skipan dómara við Landsrétt.

Björn Leví: „Áslaug Arna var óvart að dissa Sigríði Andersen“

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Björn Leví: „Áslaug Arna var óvart að dissa Sigríði Andersen“

Björn Leví Gunnarsson segir nýskipaðan dómara við Landsrétt, Ásmund Helgason, hafa verið metinn hæfastann af því að hann hafði áður ólöglega verið skipaður við Landsrétt.

Sigríður Andersen varar við útþenslu Mannréttindadómstóls Evrópu

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Sigríður Andersen varar við útþenslu Mannréttindadómstóls Evrópu

Fyrrverandi dómsmálaráðherra óttast að dómstóllinn gæti grafið undan lýðræði aðildarríkjanna. Dómstóllinn dæmdi íslenska ríkið brotlegt þegar hún skipaði dómara við Landsrétt.

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

Danskur prófessor sem er þekktur fyrir að vilja að Danir hætti að lúta dómum Mannréttindadómstóls Evrópu flutti ávarp á afmælissamkomu Hæstaréttar. Boðið vekur athygli þar sem málsmeðferð Íslands vegna Landsréttarmálsins hjá yfirdeild MDE stendur nú yfir.

Vill ekki tengja Landsréttarmálið við óeðlileg pólitísk afskipti

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Vill ekki tengja Landsréttarmálið við óeðlileg pólitísk afskipti

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra telur langsótt að tengja stuðning pólska ríkisins við málsatvik í Landsréttarmálinu. Formaður Dómarafélagsins segir stuðninginn vera „slæman félagsskap“ þar sem pólskir dómarar sæti ofsóknum stjórnvalda.

Mest lesið

Borgþór Arngrímsson

1

Pistill

1

Borgþór Arngrímsson

Fjölgun í hernum veldur vanda

Fjölgað verður um mörg þúsund manns í danska hernum á næstu árum. Slík fjölgun mun, að mati sérfræðinga, hafa mikil áhrif á danskan vinnumarkað og kalla á vinnuafl frá öðrum löndum. Framleiðsla vopna og skotfæra verður jafnframt stóraukin í Danmörku.

Frumvarp sem mun brjóta blað í sögu landsins

2

ViðtalHvað gerist árið 2026?

Frumvarp sem mun brjóta blað í sögu landsins

Drífa Snædal, talskona Stígamóta, um árið framundan.

Leiðir til að njóta skammdegisins

3

Listi

Leiðir til að njóta skammdegisins

Skammdegið leggst misvel í fólk en það eru leiðir til að njóta þess. Hér deilir fólk því hvernig það skapar gleðistundir í skammdeginu.

Drápu aftur og ásaka hinn látna um hryðjuverk

4

ErlentBandaríki Trumps

1

Drápu aftur og ásaka hinn látna um hryðjuverk

ICE-sveitir Donalds Trump skutu í dag 37 ára gamlan hjúkrunarfræðing níu sinnum. Hægri hönd Trumps kallar hann innlendan hryðjuverkamann. Myndband gengur gegn frásögn stjórnvalda.

Bjarni Benediktsson nýr framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins

5

Viðskipti

8

Bjarni Benediktsson nýr framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins

Bjarni Benediktsson, fyrrverandi ráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, hefur verið ráðinn framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.

Skúli um prófkjörið: Heiða átti betra skilið

6

Stjórnmál

1

Skúli um prófkjörið: Heiða átti betra skilið

Borgarfulltrúinn Skúli Helgason segist ætla að taka fjórða sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hann og Heiða Björg Hilmisdóttir voru einu borgarfulltrúar flokksins frá síðustu kosningum sem gáfu kost á sér og hvorugt náði markmiði sínu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Jón Trausti Reynisson

1

Leiðari

5

Jón Trausti Reynisson

Fallnir á fullveldisprófinu

Íslenskir stjórnmálamenn, sem kenna sig við sjálfstæði og þjóðrækni, taka sér stöðu röngum megin sögunnar, réttlætisins og hagsmuna íslensku þjóðarinnar, á meðan leiðtogar lýðræðisríkja mynda samstöðu til að veita yfirgangi mótstöðu þegar reynt er að kasta nágranna okkar fyrir ljónin.

Sálfræðiprófessor um hugmyndafræði Byrjendalæsis: „Útkoman var hræðileg“

2

Þekking

3

Sálfræðiprófessor um hugmyndafræði Byrjendalæsis: „Útkoman var hræðileg“

Hugmyndafræði Byrjendalæsis hefur ekki sýnt fram á árangur annars staðar í heiminum. Þvert á móti hafa menntakerfi batnað til muna eftir að hafa hætt að nota sömu hugmyndir.

Umdeild gjaldskylda við Reykjanesvita: „Þetta er bara slóði“

3

UmhverfiðFerðamannalandið Ísland

2

Umdeild gjaldskylda við Reykjanesvita: „Þetta er bara slóði“

Samkvæmt lóðaleigusamningi hefur fyrirtækið Reykjanes Aurora heimild til að innheimta bílastæðagjöld í 500 metra radíus við Reykjanesvita þrátt fyrir að leigja aðeins hluta af því landi. Eigandinn segir að reynt hafi verið á gjaldheimtuna fyrir dómi og hún úrskurðuð honum í vil. „Þetta er búið að vera vandræðamál,“ segir Kjartan Már Kjartansson, bæjarstjóri Reykjanesbæjar.

Hvað þarf til að setja Bandaríkjaforseta af?

4

Erlent

1

Hvað þarf til að setja Bandaríkjaforseta af?

Það er tiltölulega einfalt mál að setja Bandaríkjaforseta af ef hann reynist skyndilega óhæfur til að gegna embætti sínu. Vandinn liggur hins vegar í því að það eru varaforsetinn og ríkisstjórnin sem verða að hafa frumkvæði að því.

Hrakfallasaga Kársnesskóla: Kostnaður kominn í tæpa 8 milljarða

5

Innlent

1

Hrakfallasaga Kársnesskóla: Kostnaður kominn í tæpa 8 milljarða

Uppbygging Kársnesskóla hefur verið sannkölluð þrautaganga. Bærinn rifti samningum við fyrsta verktaka, og sá næsti fór í þrot í miðju verki. Niðurstaðan er helmingi dýrari skóli en upphaflega var stefnt að.

Langþráður draumur um búskap rættist

6

Innlent

1

Langþráður draumur um búskap rættist

Parið Vífill Eiríksson og Alejandra Soto Hernández voru orðin þreytt á borgarlífinu í Reykjavík og höfðu augastað á búskap á landsbyggðinni. Eftir stutta íhugun festu þau kaup á bænum Syðra-Holti í Svarfaðardal árið 2021 og fluttu þangað ásamt foreldrum Vífils, þeim Eiríki Gunnarssyni og Inger Steinsson og systur hans, Ilmi Eiríksdóttur. Þar rækta þau grænmeti á lífrænan máta undir nafninu „Yrkja Svarfaðardal” og stefna á sauðamjólkurframleiðslu á næstu misserum.

Mest lesið í mánuðinum

Eru alltaf sömu gestir hjá Gísla Marteini?

1

Greining

4

Eru alltaf sömu gestir hjá Gísla Marteini?

Algeng gagnrýni í garð Vikunnar með Gísla Marteini er að sífellt bregði fyrir sama fólkinu. En á það við einhver rök að styðjast? Greining Heimildarinnar sýnir að einn gestur hafi komið langoftast í þáttinn, og það sama á við um algengasta tónlistarflytjandann.

Banaslys í rannsókn

2

Innlent

Banaslys í rannsókn

Lögreglan greinir frá banaslysi í Rangárþingi.

Einn látinn skammt frá Þrastarlundi

3

Innlent

Einn látinn skammt frá Þrastarlundi

Alvarlegt umferðarslys milli Selfoss og Þrastarlunds.

Flutti frá Noregi til Egilsstaða á sviknu loforði: Sagt upp í miðju fæðingarorlofi

4

Innlent

2

Flutti frá Noregi til Egilsstaða á sviknu loforði: Sagt upp í miðju fæðingarorlofi

Konu í fæðingarorlofi var sagt upp hjá Austurbrú á Egilsstöðum í nóvember. Konan var á árssamningi eftir að hafa flust búferlum frá Noregi með loforð upp á að samningur hennar yrði framlengdur. Ekki var staðið við það.

„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“

5

Innlent

„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“

„Að halda því fram að tíu ára barn sé að ljúga upp á hann er stórkostlega skrítið,“ segir faðir tíu ára drengs um yfirlýsingu Helga Bjarts Þorvarðarsonar sem er ákærður fyrir kynferðisbrot gegn drengnum. Foreldrarnir segja yfirlýsinguna „ótrúlega“ og vilja gæsluvarðhald yfir Helga Bjarti.

Stefndi á uppbyggingu í Skerjafirði en er búinn að selja lóðirnar áfram

6

Innlent

Stefndi á uppbyggingu í Skerjafirði en er búinn að selja lóðirnar áfram

Pétur Marteinsson segist ekki lengur hafa hagsmuni af því að uppbygging á Skerjafjarðarreitnum verði að veruleika. Félag hans hafi selt reitina áfram.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Heiða ætlar að vera í öðru sæti

Stjórnmál

1

Heiða ætlar að vera í öðru sæti

Borgarstjórinn Heiða Björg Hilmisdóttir ætlar að taka annað sætið á lista Samfylkingarinnar fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hún bauð sig fram til að leiða listann en tapaði fyrir Pétri Marteinssyni.

Evrópusambandið reynir að taka forystu í alþjóðaviðskiptum

ÚttektEndurnýjun Evrópu

Evrópusambandið reynir að taka forystu í alþjóðaviðskiptum

„Móðir allra fríverslunarsamninga,“ segir Modi, forsætisráðherra Indlands, um nýjan fríverslunarsamning við ESB, sem reynir líka að koma á fríverslun við Suður-Ameríku, til að mæta vopnvæðingu Bandaríkjanna á viðskiptum.

Telja mörg þúsund hafa verið drepna í mótmælum í Íran

Erlent

Telja mörg þúsund hafa verið drepna í mótmælum í Íran

Gögn mannréttindasamtaka og rannsókn breska blaðsins Guardian benda til þess að tugir þúsunda gætu hafa verið drepnir í Íran. Þúsundir dauðsfalla hafa verið staðfest og tugþúsundir til viðbótar eru sagðar óskráðar.

Ekkert styður fullyrðingar um lélegan árangur af Byrjendalæsi

Aðsent

Ekkert styður fullyrðingar um lélegan árangur af Byrjendalæsi

Það er ekkert sem bendir til þess að börn sem læra að lesa í Byrjendalæsisskólum standi ver að vígi í lestri en önnur börn eða að það orsaki fall í lesskilningi á unglingastigi.

Bjarni Benediktsson nýr framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins

Viðskipti

8

Bjarni Benediktsson nýr framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins

Bjarni Benediktsson, fyrrverandi ráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, hefur verið ráðinn framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.

Tilkynningum um kynferðisbrot gegn börnum fjölgar verulega

Innlent

Tilkynningum um kynferðisbrot gegn börnum fjölgar verulega

Skýrsla ríkislögreglustjóra sýnir aukningu í tilkynningum um kynferðisbrot árið 2025, einkum gegn börnum, á sama tíma og rannsóknir benda til þess að hlutfall brota geti verið á niðurleið.

Leiðir til að njóta skammdegisins

Listi

Leiðir til að njóta skammdegisins

Skammdegið leggst misvel í fólk en það eru leiðir til að njóta þess. Hér deilir fólk því hvernig það skapar gleðistundir í skammdeginu.

Verðum að styrkja grunnskólana

PistillHvað gerist árið 2026?

Einar Þorsteinsson

Verðum að styrkja grunnskólana

Einar Þorsteinsson borgarfulltrúi um árið framundan.

Nemendur frelsaðir undan símafíkn á skólatíma

PistillHvað gerist árið 2026?

Þorgrímur Þráinsson

Nemendur frelsaðir undan símafíkn á skólatíma

Þorgrímur Þráinsson, rithöfundur og fyrirlesari, um árið framundan.

Fólk er samtaka um að byggja upp betra samfélag

PistillHvað gerist árið 2026?

Ásthildur Sturludóttir

Fólk er samtaka um að byggja upp betra samfélag

Ásthildur Sturludóttir, bæjarstjóri á Akureyri, um árið framundan.

Af hverju von er mikilvæg í loftslagsmálum

Aðsent

1

Ingrid Kuhlman

Af hverju von er mikilvæg í loftslagsmálum

Von hafnar bæði örvæntingu og kæruleysi. Hún viðurkennir að við getum ekki stjórnað öllu, en að við berum engu að síður ábyrgð á því sem við gerum – og gerum ekki.

Skúli um prófkjörið: Heiða átti betra skilið

Stjórnmál

1

Skúli um prófkjörið: Heiða átti betra skilið

Borgarfulltrúinn Skúli Helgason segist ætla að taka fjórða sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hann og Heiða Björg Hilmisdóttir voru einu borgarfulltrúar flokksins frá síðustu kosningum sem gáfu kost á sér og hvorugt náði markmiði sínu.

Frumvarp sem mun brjóta blað í sögu landsins

ViðtalHvað gerist árið 2026?

Frumvarp sem mun brjóta blað í sögu landsins

Drífa Snædal, talskona Stígamóta, um árið framundan.

Fjölgun í hernum veldur vanda

Pistill

1

Borgþór Arngrímsson

Fjölgun í hernum veldur vanda

Fjölgað verður um mörg þúsund manns í danska hernum á næstu árum. Slík fjölgun mun, að mati sérfræðinga, hafa mikil áhrif á danskan vinnumarkað og kalla á vinnuafl frá öðrum löndum. Framleiðsla vopna og skotfæra verður jafnframt stóraukin í Danmörku.

Hvernig mundi Homo Erectus spjara sig í nútímanum? En Neanderdalsmaðurinn?

Flækjusagan

Hvernig mundi Homo Erectus spjara sig í nútímanum? En Neanderdalsmaðurinn?

Homo Sapiens átti án vafa mestan þátt í að frændur hans dóu út á sínum tíma. En ef skyldar tegundir hefðu náð að lifa af, gætu þær plumað sig í nútímasamfélagi sem við höfum skapað?

Mest lesið undanfarið ár