Útlit viðmóts

Ljóst

Dökkt

© 2026 Sameinaða útgáfufélagið ehf. Allur réttur áskilinn. Notkun á efni miðilsins er óheimil án samþykkis.

Úttekt Skipun dómara við Landsrétt

Saga Landsréttarmálsins: Hver ber ábyrgð?

Yfirdeild MDE átelur Sigríði Andersen, fyrrverandi dómsmálaráðherra, fyrir þátt hennar í Landsréttarmálinu. Hæstiréttur og Alþingi, þá undir meirihluta Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar, fá einnig gagnrýni. Yfirdeildin segir gjörðir Sigríðar vekja réttmætar áhyggjur af pólitískri skipun dómara.

Saga Landsréttarmálsins: Hver ber ábyrgð? — Hver ber ábyrgð? Dómur yfirdeildar segir brot Sigríðar Andersen, fyrrverandi dómsmálaráðherra, snúa að „kjarna réttarins til réttmætrar málsmeðferðar fyrir sjálfstæðum og óvilhöllum dómstóli“.

Steindór Grétar Jónsson

5. desember 2020 · 08:00

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 6 árum.

Sautján dómarar yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu (MDE) komust að þeirri einróma niðurstöðu 1. desember, á fullveldisdaginn sjálfan, að íslenska ríkið hefði gerst brotlegt þegar Sigríður Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokks og þá dómsmálaráðherra, skipaði fjóra dómara við Landsrétt í trássi við reglur.

Telst Ísland hafa brotið gegn 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu en ákvæðið veitir hverjum þeim sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi réttinn til réttlátrar málsmeðferðar fyrir sjálfstæðum og óvilhöllum dómstóli.

Þá gagnrýndi yfirdeildin meðferð málsins fyrir Alþingi og fyrir dómstólum Íslands, en þáverandi stjórnarmeirihluti Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar samþykkti tillögu Sigríðar. Einnig fær Hæstiréttur gagnrýni, en hann hafði áður komist að þeirri niðurstöðu að stjórnsýslulög hefðu verið brotin við skipan dómaranna. „Enginn þeirra öryggisventla skilaði árangri og geðþóttavald ráðherrans til þess að víkja frá mati hæfnisnefndar reyndist óheft,“ segir í dómi yfirdeildarinnar.

En hver ber þá raunverulega …

Kjósa

0

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Tengdar greinar

Skipun dómara við Landsrétt

Fjölskylduvítið

PistillSkipun dómara við Landsrétt

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Fjölskylduvítið

Íslenska stjórnmálafjölskyldan hefur öll megineinkenni sjúkrar fjölskyldu út frá kenningum um meðvirkni enda alin upp við sjúklegar aðstæður. Í því ljósi er forvitnilegt að skoða „pólitískt at og óvirðingu Mannréttindadómstólsins í Strassbourg við Alþingi Íslendinga“ sem „skiptir víst engu máli þegar upp er staðið“.

Íslenska ríkið brotlegt í Landsréttarmálinu með einróma niðurstöðu yfirdeildar MDE

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Íslenska ríkið brotlegt í Landsréttarmálinu með einróma niðurstöðu yfirdeildar MDE

Yfirdeild Mannréttindadómstóls Evrópu komst í dag að þeirri niðurstöðu að Sigríður Andersen, þá dómsmálaráðherra, hafi gerst brotleg við skipan dómara við Landsrétt.

Björn Leví: „Áslaug Arna var óvart að dissa Sigríði Andersen“

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Björn Leví: „Áslaug Arna var óvart að dissa Sigríði Andersen“

Björn Leví Gunnarsson segir nýskipaðan dómara við Landsrétt, Ásmund Helgason, hafa verið metinn hæfastann af því að hann hafði áður ólöglega verið skipaður við Landsrétt.

Sigríður Andersen varar við útþenslu Mannréttindadómstóls Evrópu

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Sigríður Andersen varar við útþenslu Mannréttindadómstóls Evrópu

Fyrrverandi dómsmálaráðherra óttast að dómstóllinn gæti grafið undan lýðræði aðildarríkjanna. Dómstóllinn dæmdi íslenska ríkið brotlegt þegar hún skipaði dómara við Landsrétt.

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

Danskur prófessor sem er þekktur fyrir að vilja að Danir hætti að lúta dómum Mannréttindadómstóls Evrópu flutti ávarp á afmælissamkomu Hæstaréttar. Boðið vekur athygli þar sem málsmeðferð Íslands vegna Landsréttarmálsins hjá yfirdeild MDE stendur nú yfir.

Vill ekki tengja Landsréttarmálið við óeðlileg pólitísk afskipti

FréttirSkipun dómara við Landsrétt

Vill ekki tengja Landsréttarmálið við óeðlileg pólitísk afskipti

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra telur langsótt að tengja stuðning pólska ríkisins við málsatvik í Landsréttarmálinu. Formaður Dómarafélagsins segir stuðninginn vera „slæman félagsskap“ þar sem pólskir dómarar sæti ofsóknum stjórnvalda.

Mest lesið

Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni

1

ErlentHorft til Evrópu

1

Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni

Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.

Hart deilt um 10 milljarða viðhald í Reykjanesbæ

2

Stjórnmál

Hart deilt um 10 milljarða viðhald í Reykjanesbæ

Kostnaður vegna viðgerða og viðhalds á tveimur grunnskólum í Reykjanesbæ er kominn í tíu milljarða. Fyrrum meirihluti gagnrýnir nýja bæjarstjórn fyrir að fara 300 milljónir yfir áætlun á einum mánuði.

Sólveig Anna: „Nú er það traust algjörlega horfið“

3

InnlentKjaradeila Eflingar og SA

1

Sólveig Anna: „Nú er það traust algjörlega horfið“

Formaður Eflingar segir traust á milli Eflingar og framkvæmdastjóra Samtaka Atvinnulífisins brostið eftir viðræður við VR. Hún segir framkvæmdastjórann hafa beitt klækjastjórnmálum.

Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata

4

Erlent

2

Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata

Ilhan Omar hefur áður sagt rannsókn yfirvalda á sér vera pólitíska árás. Þrjár vikur eru til þingkosninga í Bandaríkjunum, þar sem úrslitin ráða því hvor flokkurinn fær meirihluta á þingi. Omar hefur gagnrýnt Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, harðlega, sem hefur svarað af hörku.

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

5

Stjórnmál

1

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

Sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps hefur ekki kært innbrot í Selárlaug til lögreglu eftir að fimm þingmenn fóru þangað inn í leyfisleysi. Sveitarstjórinn segir það skýrt að það sé óheimilt að fara í laugina eftir lokun og þetta sé ekki eitthvað sem menn eiga að gera.

Hall og Woodford fá Nóbelsverðlaunin í hagfræði

6

Erlent

Hall og Woodford fá Nóbelsverðlaunin í hagfræði

Robert E. Hall og Michael Woodford hafa rannsakað hvernig ákvarðanir einstaklinga og fyrirtækja tengjast þróun hagkerfisins og hvernig hagstjórn getur stuðlað að stöðugleika.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Vilja að Katla fari á elliheimili

1

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

Þessu lofaði ríkisstjórnin til að tryggja að kjarasamningar héldu

2

Efnahagsmál

Þessu lofaði ríkisstjórnin til að tryggja að kjarasamningar héldu

Skuldsett heimili gætu fengið samtals þrjá milljarða króna í vaxtabætur ef ársverðbólga fer yfir fimm prósent í lok október 2027.

Andrew fær 302 þúsund pund fyrir að yfirgefa setrið sitt í Windsor

3

Erlent

Andrew fær 302 þúsund pund fyrir að yfirgefa setrið sitt í Windsor

Andrew Mountbatten-Windsor, sem einu sinni var prins, fær bætur fyrir að þurfa að flytja burt af lóð Windsor-kastalans. Bæturnar voru dregnar frá 1,8 milljóna punda greiðslu vegna ólokinna viðgerða á Royal Lodge. Karl III. konungur neyddi bróður sinn til að flytja þaðan í fyrra og býr hann nú á Sandringham-landareign konungs.

Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum

4

Stjórnmál

Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum

Skuldsett heimili fá samtals 1,3 milljarða króna í einskiptisvaxtabætur verði ársverðbólga yfir 3,8 prósent í lok október 2027. Gjaldskrárhækkanir verða takmarkaðar við 2,5 prósent.

Jón Trausti Reynisson

5

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Nýtt fegurðarskyn Íslendinga

Spurningar vakna um skilgreiningu lykilhugtaka sem varða mestu verðmæti og mikilvægasta verkefni Íslendinga.

Spáði fyrir um framtíð Rússlands

6

NærmyndRússland Pútíns

1

Spáði fyrir um framtíð Rússlands

Fólk trúði ekki Önnu Politkovskaju, þegar hún sagði að farið yrði fram á „algjöra undirgefni við Pútín“.

Mest lesið í mánuðinum

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

1

Innlent

1

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

2

Stjórnmál

4

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

3

ViðtalLífið á Grensás

1

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

4

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Vilja að Katla fari á elliheimili

5

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna

6

Innlent

Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna

Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Segja að Bandaríkin hjálpi núna Rússlandi

ErlentÚkraínustríðið

1

Segja að Bandaríkin hjálpi núna Rússlandi

Úkraínskir embættismenn segja að Bandaríkin hafi hótað að stöðva miðlun upplýsinga um eldflaugaskot Rússa og að breytingar á Starlink hafi skert tengingar dróna hersins.

Svona er ástandið í fárviðrinu á Siglufirði

Innlent

Svona er ástandið í fárviðrinu á Siglufirði

Vindhviður fóru upp í 55 metra á sekúndu.

Friðarverðlaunahafi Nóbels er með skilaboð til Trumps

Erlent

Friðarverðlaunahafi Nóbels er með skilaboð til Trumps

Bandaríkin vilja rífa niður Alþjóðlega sakamáladómstólinn. Ísraelar líkja fyrrverandi dómara við dómstólinn, sem hlaut friðarverðlaun Nóbels, við áróðursmeistara nasista. Hún varar við hættunni.

Minnti á samstöðu í skugga „stórra persónuleika“

Stjórnmál

1

Minnti á samstöðu í skugga „stórra persónuleika“

Forsætisráðherra minnti á að stéttarfélögin stæðu sterkari saman en sundruð þegar hún ávarpaði þing Alþýðusambands Íslands. Hún sagði verkalýðshreyfinguna mun stærri en stjórnmálaflokka, hvað þá einstaka forystumenn.

Stjórnvöld taka yfir vinsælustu fréttastöð Tyrklands

Erlent

Stjórnvöld taka yfir vinsælustu fréttastöð Tyrklands

Lögregla stöðvaði útsendingar Halk TV og stjórnandi skipaður af stjórnvöldum tók við rekstrinum. Saksóknarar rannsaka stjórnarformann stöðvarinnar vegna gruns um mútur, útboðssvik og peningaþvætti. Hann segir ásakanirnar tilhæfulausar og sakar stjórnvöld um að beita dómskerfinu í pólitískum tilgangi.

Ungt fólk örmagna samkvæmt könnun

Innlent

1

Ungt fólk örmagna samkvæmt könnun

Tilfinningaleg örmögnun aldurshópsins 25–34 ára er hæst allra aldurshópa þegar litið er yfir vinnuárið. Kulnun stendur í stað en 27 prósent svarenda töldu sig koma litlu til leiðar í starfi þegar þeir mátu eigin árangur.

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

Stjórnmál

1

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

Sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps hefur ekki kært innbrot í Selárlaug til lögreglu eftir að fimm þingmenn fóru þangað inn í leyfisleysi. Sveitarstjórinn segir það skýrt að það sé óheimilt að fara í laugina eftir lokun og þetta sé ekki eitthvað sem menn eiga að gera.

Stendur ekki til að banna olíuleit

Innlent

1

Stendur ekki til að banna olíuleit

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra segir ríkisstjórnina ekki hyggjast banna olíuleit í íslenskri lögsögu. Stjórnvöld séu ekki fjandsamleg frekari rannsóknum þótt opinber stofnun telji hverfandi líkur á vinnanlegri olíu.

Pawel tekur við af Sigmari sem þingflokksformaður

Stjórnmál

Pawel tekur við af Sigmari sem þingflokksformaður

Pawel Bartoszek er nýr þingflokksformaður Viðreisnar. Hann tekur við af Sigmari Guðmundssyni, sem hefur óskað eftir að sinna öðrum verkefnum á Alþingi þegar hann snýr aftur úr veikindaleyfi.

Keyrði á barn og ók í burtu

Innlent

Keyrði á barn og ók í burtu

Lögreglan leitaði að ökumanni sem ók á átta ára gamalt barn í Mosfellsbæ í gærkvöldi. Ökumaðurinn keyrði á brott eftir að hafa ekið á barnið, sem slasaðist.

Óvissa um vopnahlé eykur óróa á orkumörkuðum

Erlent

Óvissa um vopnahlé eykur óróa á orkumörkuðum

Árásir Húta á Sádi-Arabíu ýttu undir áhyggjur af olíuframboði, en óvissa um meint vopnahlé milli Rússlands og Úkraínu setti einnig svip á markaði.

AGS hækkar hagvaxtarspá fyrir heiminn árið 2026

ErlentÍransstríðið

AGS hækkar hagvaxtarspá fyrir heiminn árið 2026

Í nýrri skýrslu gerir Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn ráð fyrir 3,1 prósents hagvexti á heimsvísu. Horfur eru ólíkar eftir því hvort ríki njóta uppsveiflunnar í gervigreind eða treysta á innflutta orku. „Mótvindur vegna langvinns stríðs og viðvarandi spennu í alþjóðamálum gæti kynt undir verðbólgu á ný,“ segir í skýrslunni.

Trump hótar þeim sem nota hugtakið gervigreind

Erlent

1

Trump hótar þeim sem nota hugtakið gervigreind

Donald Trump stimplar þá sem óvini sem halda áfram að nota hugtakið gervigreind en ekki „ofurgreind“, líkt og hann vill að sé notað.

Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata

Erlent

2

Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata

Ilhan Omar hefur áður sagt rannsókn yfirvalda á sér vera pólitíska árás. Þrjár vikur eru til þingkosninga í Bandaríkjunum, þar sem úrslitin ráða því hvor flokkurinn fær meirihluta á þingi. Omar hefur gagnrýnt Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, harðlega, sem hefur svarað af hörku.

Grænland og Bandaríkin þurfa að byggja upp „traust“ á ný

Erlent

Grænland og Bandaríkin þurfa að byggja upp „traust“ á ný

Mute Egede segir kröfur Donalds Trump um yfirráð yfir Grænlandi hafa skaðað samskiptin við Bandaríkin. Grænlenska þingið tekur nú til umræðu samkomulag um tvær nýjar herstöðvar Bandaríkjahers.

Mest lesið undanfarið ár