Meira en tvö­falt fleiri hringdu í hjálp­ar­síma Rauða kross­ins, 1717, frá ára­mótum fram í miðjan apríl en á sama tíma í fyrra.  Mesta fjölg­unin er í hópi eldra fólks og ein­mana­leiki og kvíði eru algeng­ustu ástæður sím­tal­anna. Fjölga þurfti mikið í hópi sjálf­boða­liða til að anna þess­ari fjölgun sím­tala og Rauði kross­inn býst jafn­vel við enn meiri fjölgun þegar far­aldr­inum linnir.

Frá ára­mótum og fram í miðjan apríl bár­ust 1717 um 10.000 sím­töl. Á sama tíma­bili í fyrra voru þau um 4.000. Sandra Björk Birg­is­dóttir verk­efna­stjóri hjá 1717 segir að þessu til við­bótar séu sím­tölin þyngri. „Vanlíðan er meiri nú en áður, það er þyngra hljóð í fólki,“ segir hún.

„Vanlíðan er meiri nú en áður“

Flestir hringja vegna kvíða

Mesta aukn­ingin hefur verið  í sím­tölum vegna ein­mana­leika og það sem af er ári hafa 780 sím­töl verið vegna kvíða. Þar af voru 470 sím­töl í mars og það sem af er apríl, en til sam­an­burðar voru 168 sím­töl vegna kvíða á því tíma­bili í fyrra. Kvíðinn er af ýmsum ástæðum, segir Sandra. „Stundum vegna ótta við að fá veiruna, fólk hefur áhyggjur af eigin heilsu og ann­arra. Stundum er kvíð­inn fjár­hags­legur. Fólk ótt­ast um afkomu sína og það er nokkuð um sím­töl frá fólki sem ýmist hefur misst vinn­una eða ótt­ast að það ger­ist.“

Ástæða til að huga að stöðu barna

Sandra segir ástæðu til að hafa áhyggjur af stöðu barna í far­aldr­inum. „Sumum líður ekki vel heima hjá sér af ýmsum ástæðum og þó þau búi við góðar aðstæður, þá líður mörgum þeirra illa yfir þess­ari röskun á dag­legu lífi og að geta ekki farið í skól­ann og hitt vini sína.“

„Það er nokkuð um sím­töl frá fólki sem ýmist hefur misst vinn­una“

Einmanaleiki eldri borgara er ekki nýtilkominn

Nánast jafn margar konur og karlar hringja í 1717. Flestir sem þangað leita eru börn og ung­menni 18 ára eða yngri og það hefur ekki breyst í far­aldr­inum. Næsti stærsti hóp­ur­inn er fólk sem er 67 ára og eldra og þar  hefur mesta aukn­ingin orðið. Hjá elsta hópnum er félags­leg ein­angrun helsta ástæðan. „Því miður er þetta ótrú­lega stór hópur, en þannig hefur það verið í mörg ár. Hjá mörgum er sím­tal í 1717 hluti af dag­legu lífi. Félags­leg ein­angrun er alvar­legt ástand og með COVID-far­aldr­inum hefur umræðan auk­ist.“

„Við finnum að ein­angr­unin er farin að taka sinn toll af fólki“

Sandra segir að það sem far­ald­ur­inn hafi haft í för með sér sé að nú upp­lifi fólk á öllum aldri félags­lega ein­angrun í fyrsta sinn. „Vegna kór­óna­veiru­far­ald­urs­ins eru margir í aðstæðum sem þeir hafi aldrei verið í áður; að hafa tak­markað sam­neyti við annað fólk. Þetta eru aðstæður sem margt fólk átti ekk­ert von á að lenda í og við kunnum fæst að takast á við þetta. Við finnum að ein­angr­unin er farin að taka sinn toll af fólki.“

Búast við enn frekari aukningu

Að sögn Söndru er 1717 gjarnan fyrsta skrefið hjá fólki sem upp­lifir breyt­ingar á and­legri líðan sinni. „Fyrir suma dugar að spjalla við okkur, stundum er ein­fald­lega nóg að tala við ein­hvern sem hlustar á þig af ein­lægni. Aðrir þurfa meiri aðstoð.“

Sandra segir að hugs­an­lega megi búast við enn frek­ari aukn­ingu, jafn­vel eftir að far­ald­ur­inn verði um garð geng­inn og sam­komu­banni og tak­mörk­unum á ferðum fólks hafi verið aflétt. „Oft kemur van­líðan fólks fram síðar, eftir að ástandið er liðið hjá og lífið komið í þokka­lega eðli­legt horf. Við erum þess vegna und­ir­búin fyrir að auka enn frekar við okkar mann­skap.“