Segja forsendur fjárlaga að óbreyttu þegar brostnar vegna landamæraskimunar

„Ef núver­andi reglur verða áfram í gildi og ekk­ert liggur fyrir um nýja og fyr­ir­sjá­an­lega aðferða­fræði gagn­vart sótt­vörnum og ferða­mönnum munu for­sendur fjár­laga um tekju­öflun rík­is­ins og hag­vöxt á næsta ári verða brostnar áður en árið 2021 er gengið í garð, því að sala ferða til Íslands á næsta ári mun þá að stærstum hluta liggja niðri vegna óvissu um sótt­varna­reglur.“ Þetta kemur fram í umsögn Samtaka ferða­þjón­ust­unnar (SAF) um fjár­laga­frum­varp næsta árs sem skilað var inn til fjár­laga­nefndar í gær, en frestur til að skila slíkum inn rann út þá.

[links]Ein lyk­il­for­sendan í fjár­lögum næsta árs, eins og þau eru lögð fram í frum­varp­inu, er að 900 þús­und erlendir ferða­menn komi til lands­ins. Sá fjöldi á að tryggja öfl­uga við­spyrnu í tekjum þegar líður á árið og er grund­völlur þeirrar verð­mæta­sköp­unar sem frum­varpið byggir á.

SAF segir að sú verð­mæta­sköpun muni hins vegar ekki geta haf­ist ef núver­andi reglur um tvö­falda skimun á landa­mærum, sem hafa verið í gildi frá 19. ágúst, haldi sér. Fjöldin sem muni koma verði ein­fald­lega aldrei nálægt þessum 900 þús­und erlendu ferða­mönnum.

Samtökin kalla eftir því að settar verði „fyr­ir­sjá­an­legar og var­an­legar reglur um sótt­varnir á landa­mærum sem ferða­menn, ferða­skrif­stofur og flug­fé­lög geta treyst á og unnið með.“

Telja að aðgerðir hafi tekist misjafnlega

Í umsögn SAF er einnig óskað eftir því að stjórn­völd styðji betur við fyr­ir­tæki með beinum rekstr­ar­styrkjum og aðgerðum sem tak­marka eigi skulda­vanda sem safn­ast hafi upp hjá mörgum fyr­ir­tækjum í geir­anum.

Samtökin telja að þær aðgerðir sem þegar hefur verið gripið til frá því að kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn skall á hafi tek­ist mis­jafn­lega. Upp­sagn­ar­styrkir, greiðslu­skjól og smærri stuðn­ings­lán hafi reynst ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tækjum vel en aðrar aðgerðir hafi virkað síðar. Þar nefna þau sér­stak­lega brú­ar­lánin svoköll­uðu, sem ein­ungis eitt fyr­ir­tæki hefur nýtt sér til þessa, og öðrum stuðn­ings­lánum. „Það er álit SAF að til að þessar tvær aðgerðir nái mark­miðum sínum miðað við núver­andi stöðu er nauð­syn­legt að lengja tíma­lengd rík­is­á­byrgðar á stærri stuðn­ings­lánum (40 m.kr.) í a.m.k. 36 mán­uði og tíma­lengd rík­is­á­byrgðar á við­bót­ar­lánum (brú­ar­lánum) í 6 ár.“

[adspot]SAF lýsir þó ánægju með aðgerðir rík­is­stjórn­ar­innar sem voru kynntar nýlega og er ætlað að styðja skulu við ein­yrkja og örfyr­ir­tæki með þrjá starfs­menn eða færri. Ljóst sé að fjöl­mörg smá fyr­ir­tæki í ferða­þjón­ustu um allt land muni geta nýtt aðgerð­irnar.

Þá leggja sam­tökin „afar mikla áherslu“ á að beinir rekstr­ar­styrkir til fyr­ir­tækja sem hafi orðið fyrir tekju­hruni vegna far­ald­urs­ins, sam­tals upp á sex millj­arða króna, komi til fram­kvæmda sem fyrst. Þeir styrkir voru kynntir í lok síð­asta mán­aðar sem hluti af pakka stjórn­valda til að koma í veg fyrir að Samtök atvinnu­lífs­ins létu á það reyna að segja upp Lífs­kjara­samn­ingnum.

Vilja losna við gistináttaskatt til frambúðar

SAF kallar líka eftir ýmis­konar við­bót­ar­að­gerðum stjórn­valda. Samtökin vilja til að mynda að tíma­bundið afnám gistin­átta­skatts, sem á að renna út í byrjun árs 2022 að óbreyttu, verði fram­lengt óend­an­lega. „SAF telja að engin rök mæli með end­ur­upp­töku gistin­átta­skatts í árs­byrjun 2022 og hvetja stjórn­völd ein­dregið til að leggja skatt­inn af til fram­búðar.“

Þá telja sam­tökin það aug­ljósa leið fyrir stjórn­völd til að aðstoðar fyr­ir­tæki sem orðið hafa fyrir tekju­hruni að fella tíma­bundið niður fast­eigna­skatt á þau. „Önnur væg­ari úrræði eru tæk þó þau séu ekki jafn áhrifa­rík en það er að fresta greiðslu þess­ara gjalda til lengri tíma. SAF hvetur ein­dregið til þess að Alþingi veiti sveit­ar­fé­lögum heim­ild til að fresta eða fella niður greiðslu þess­ara gjalda. Að öðrum kosti eykst hættan á því að mörg ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki sem þurfa að leiða við­spyrn­una verði hrakin í gjald­þrot vegna byrða sem sveit­ar­fé­lögin leggja á herðar þeirra.“

Vilja að vörugjöld á bílaleigubíla verði lækkuð

Með umsögn­inni fylgir einnig sér­stakt erindi til Bjarna Bene­dikts­sonar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, þar sem farið er fram á lækkum vöru­gjalds á bíla­leigu­bílum á árunum 2021, 2022 og 2023.

Í til­lög­unni felst að SAF vilja að stjórn­völd lækki skráða losun bíla­leigu­bíla um 30 pró­sent en þó að hámarki þannig að „mis­munur á nýju vöru­gjaldi og þess upp­haf­lega verði ekki umfram 500.000 Til að koma í veg fyrir mis­notkun á nið­ur­fell­ingu er lagt til að lækkun vöru­gjalda verði aðeins heimil öku­tækja­leigum sem voru skráðar með leyfi hjá Sam­göngu­stofu 1.4.2020 og urðu þannig fyrir miklum nei­kvæðum áhrifum vegna Covid-19.“

Ástæður þess að þetta sé nauð­syn­leg aðgerð segja SAF meðal ann­ars vera þá að bíla­leigur hafi verið að selja nýrri bíla og hækka þannig kolefn­islos­un­ar­gildi sín, en nýrri bílar eru almennt umhverf­is­vænni og losa minna. Samkvæmt tölum SAF hefur skráðum bíla­leigu­bílum fækkað um 9.300, eða 37 pró­sent, á milli ára í júlí. Það telja sam­tökin að jafn­gildi um 465 töp­uðum störfum.