Guðni Th: „Minn sigur var varnarsigur“

Guðni Th. Jóhann­es­son, verð­andi for­seti Íslands, fer til Frakk­lands í fyrra­málið og verður við­staddur leik Íslands og Englands á Evr­ópu­mót­inu í fót­bolta. Frá þessu greindi hann í við­tali við Hallgrím Thor­steins­son á Rás 2 í morgun.

Í við­tal­inu ræddi Guðni um kosn­inga­bar­átt­una sem er að baki og það sem framundan er. Hann við­ur­kenndi að kannski hefði hann fallið í þá gryfju í kosn­inga­bar­átt­unni að halda að sig­ur­inn væri í höfn, og að vissu marki með­vitað en þó meira ómeð­vitað hugsað að hann yrði næsti for­seti. Hann hafi samt aldrei verið far­inn að skipu­leggja sig þannig, og haft varnagla þar á. „Ekkert er víst fyrr en klukkan tíu á kjör­degi þegar kjör­stöðum er lokað.“

Hann við­ur­kenndi einnig að hafa brugðið við fyrstu tölur, sem voru úr Suð­ur­kjör­dæmi og sýndu lít­inn mun á fylgi hans og Höllu Tóm­as­dóttur. „Ég vissi að Halla hafði sótt mikið á enda átti hún mikið fylgi inni,“ sagði Guðni og sagð­ist óska Höllu og öllum hinum fram­bjóð­end­unum alls hins besta.

Hann hafi hins vegar róast við orð Davíðs Odds­sonar þegar frek­ari tölur höfðu borist. „Það var hann sem tók af skarið, sem álits­gjafi, um það að sig­ur­inn væri í höfn. Þá hvarf þessi kvíði sem kvikn­aði þegar fyrstu tölur bár­ust.“

Hall­grímur hafði orð á því hversu miklu afslapp­aðri og vina­legri fram­bjóð­end­urnir hafi verið í sjón­varps­sal þegar kosn­ing­unum var lokið. Guðni segir það að hluta til hafa verið af því að línur voru farnar að skýr­ast. „Davíð vissi sem var að hann myndi ekki hafa sigur, Andri Snær örugg­lega líka, og Halla, hennar sigur fólst í hinu mikla fylgi sem sveifl­að­ist til hennar. Minn sigur var varn­ar­sigur í ljósi þró­un­ar­innar.“ Það hafi verið mikil rússi­ban­areið að fylgj­ast með skoð­ana­könn­unum.

Guðni sagði jafn­framt að í langri kosn­inga­bar­áttu geti það reynst snúið að selja hug­myndir hans um for­seta­emb­ættið æ ofan í æ. Forseta sem ætti ekki að vera með neinum í liði og standa utan við og ofan við ýmis deilu­mál í sam­fé­lag­inu.

Hann sagði jafn­framt að hann vænti þess að mál­efni for­set­ans og stjórn­ar­skrár­innar verði rædd í aðdrag­anda alþing­is­kosn­inga. Hann væri fylgj­andi ákvæði um beint lýð­ræði, því for­seti verði að fylgja sinni sann­fær­ingu fyrst og fremst og þjóð­ar­at­kvæða­greiðslur ekki að vera honum háðar ein­göngu. Það væri ekki Íslandi til fram­dráttar að búið væri að ræða um breyt­ingar á stjórn­ar­skránni frá 2009, og ein­hverjum áföngum hafi verið náð en málið ekki klárað.