Samherjamálið: „Þetta er sorglegt“

„Það er sér­stakt að þetta [við­skipta­sam­bandið í gegnum Cape Cod FS] hafi getað haldið áfram svo lengi þrátt fyrir aukna áhættu af því. Ólögleg við­skipti með kvóta í gegnum spill­ingu hafa áhrif á stöðu fiski­stofn­anna í land­inu sem og mögu­leik­ann til efna­hags­legrarar fram­þró­unar. […] Þetta er sorg­legt,“ segir einn þekkt­asti sér­fræð­ingur Sví­þjóðar í pen­inga­þvætti, Louise Brown, í við­tali við norska við­skipta­blaðið Dagens Nær­ingsliv í dag aðspurð um Sam­herj­a­málið í Namibíu sem fjallað hefur verið um í Stund­inni, Kveik, Al Jazeera og norska rík­is­út­varp­inu á grund­velli gagna frá Wikileaks. 

Louise Brown, sem er end­ur­skoð­andi að mennt,  hefur meðal ann­ars unnið náið með starfs­mönnum sænska frétta­skýr­ing­ar­þátt­ar­ins Uppdrag Granskning að fréttaum­fjöll­unum um pen­inga­þvætti í Svíþjóð, meðal ann­ars í sænska bank­anum SEB sem sagt var frá í vik­unni. 

„Það virð­ist vera sem bank­arnir á Norð­ur­lönd­unum séu of barna­legir“ 

„Mögulega glæpsamlegt“ 

Eins og komið hefur fram not­aði Samherji banka­reikn­inga í DNB bank­anum í Noregi, banka sem er að 1/3 leyti í eigu norska rík­is­ins, til að flytja millj­arða króna í félagið Cape Cod FS í skatta­skjól­inu Marshall-eyjum á árunum 2011 til 2018 auk þess sem félagið greiddi mútur til spilltra namibískra emb­ætt­is­manna inn á banka­reikn­inga í Dubaí og Namibíu í gegnum DNB. 

Skatt­skjóls­fé­lag­inu á Marshall-eyjum var slitið í byrjun þessa mán­aðar, eftir að Kveikur og Al Jazeera höfðu ítrekað krafið Samherja svara um mútu­málið í Namibíu fyrir hönd þeirra fjöl­miðla sem unnu umfjall­anir um málið. 

Louise Brown segir að almennt séð séu bankar á Norð­ur­lönd­unum of blá­eygir þegar kemur að því að vinna gegn pen­inga­þvætti. „Í DNB er vanda­málið einnig það að traustir bankar með gott orð­spor, og sem stað­settir eru í mörk­uðum sem eru með þeim opn­ustu í heimi, eru not­aðir til að gera eitt­hvað sem mögu­lega er glæp­sam­legt. Fáir halda sjálf­sagt að þetta geti gerst í þessum heims­hluta og þess vegna er gott að fela slíkar gjörðir í þessum bönkum […] Það virð­ist vera sem bank­arnir á Norð­ur­lönd­unum séu of barna­legir í vinnu sinni við  að sporna gegn pen­inga­þvætti og það eiga sér ekki stað nægi­lega miklar rann­sóknir innan þeirra og eft­ir­lits­kerfin innan bank­anna eru ekki nægi­lega góð,“ segir Brown í við­tal­inu við Dagens Nær­ingsliv.

Alvar­legt málLouise Brown, sér­fræð­ingur í pen­inga­þvætti sem var stjórn­ar­maður í Transparency International í Svíþjóð þar til í fyrra, segir að mis­notk­unin á DNB-bank­anum sé alvar­leg.

Mynd: b''

Horfði í gegnum fingur sér

Eitt af því sem Louise Brown bendir á að sér alvar­legt er að DNB bank­inn hafi valið að horfa í gegnum fingur sér gagn­vart Cape Cod FS þrátt fyrir að bank­inn hafi lengi vitað að félagið væri vara­samt sökum þess að eig­enda­upp­lýs­ingar um það skorti.

Líkt og greint hefur verið frá gerði bank­inn athugun á því hver væri eig­andi Cape Cod FS sum­arið 2017, fékk enga skýra nið­ur­stöðu, en ákvað samt að gera ekk­ert í við­skipta­sam­band­inu þrátt fyrir að eign­ar­haldið væri óþekkt. „Það er alvar­legt sökum þess að í gögn­unum sjáum við dæmi­gerð „rauð flögg“ með óvana­lega aug­ljósa teng­ingu við pen­inga sem byggja á spilltum við­skiptum en bank­inn valdi samt að gera ekki neitt,“ segir hún í við­tal­inu.  

Eins og Stundin greindi frá í gær vill upp­lýs­inga­full­trúi DNB, Even Westerveld, ekki svara því af hverju bank­inn gerði ekki neitt í við­skipta­sam­bandi sínu við Cape Cod FS um sum­arið 2017 jafn­vel þó nið­ur­staða bank­ans væri sú að hann vissi ekki hver ætti félagið. 

Í grein Dagens Nær­ingsliv er haft eftir Even Westerveld að DNB bank­inn hafi lagt mikið á sig á síð­ustu árum til að bæta eft­ir­lits­kerfi sitt í bar­átt­unni við pen­inga­þvætti en að aldrei sé hægt að úti­loka alla mis­notkun á bank­anum. „Á síð­ustu árum höfum við fjár­fest mikið í því að gera það erf­ið­ara að mis­nota þjón­ustu bank­ans til að fremja efna­hags­brot. Vid höfum komið í veg fyrir alls konar svik upp á hund­ruð millj­óna norskra króna og við höfum til­kynnt um þús­undir grun­sam­legra milli­færslna til lög­regl­unnar,“ segir Westerveld.