Ekkert sér­hæft úrr­ræði er í fang­elsum fyrir fanga sem sitja inni fyrir ofbeld­is­brot. Í meist­ara­rit­gerð sinni í félags­ráð­gjöf fjöll­uðu þær Agnes Þor­steins­dóttir og Freydís Jóna Frey­steins­dóttir um úrræði fyrir ofbeld­is­fanga. Í rann­sókn­inni ræddu þær við átta menn sem voru dæmdir fyrir alvar­lega lík­ams­árás og áttu það sam­eig­in­legt að hafa beitt maka eða fyrr­ver­andi maka ofbeldi. Allir höfðu menn­irnir setið inni áður, tvisvar til þrisvar sinnum, og voru með marga dóma á bak­inu, tvo eða fleiri fyrir ofbeld­is­brot. „Maður kemur ekk­ert end­ur­hæfður út í sam­fé­lagið, sko. Maður er bara ein­hvern veg­inn alltaf á byrj­un­ar­reit þegar maður kemur út,“ sagði einn við­mæl­enda þeirra.

Sótti um viðtal í síðustu afplánun 

Almennt voru fang­arnir sam­mála um að úrræði til betr­unar væru af skornum skammti og litu betur út á blaði en í raun. Þegar við­tölin fóru fram hafði eng­inn við­mæl­enda þeirra hitt sál­fræð­ing á und­an­förnum mán­uði og sumir ekki í rúmt ár. Einn vissi ekki að það væri starf­andi sál­fræð­ingur hjá stofn­un­inni, og tveir til við­bótar héldu að sál­fræð­ingur hefði ekki verið starf­andi í marga mán­uði vegna fæð­ing­ar­or­lofs: „Er sál­fræð­ingur að vinna hér?“ spurði einn og annar sagð­ist hafa sótt um sál­fræði­við­tal síð­ast þegar hann sat inni en ekki enn kom­ist að. „Það var kannski bara svona löng bið eða eitt­hvað,“ sagði hann.

Áður hefur komið fram að sér­fræði­þjón­usta við fanga er almennt mjög lítil, en einn sál­fræð­ingur sinnir 180 föngum sem afplána refsi­dóma hverju sinni.

„Það segir sig sjálft að einn sál­fræð­ingur getur ekki sinnt 180 mann­eskjum með þung­lyndi, hvað þá föngum sem eru illa staddir,“ sagði Páll Winkel fang­els­is­mála­stjóri á Morg­un­vakt­inni á Rás 1 í jan­úar.

Tveir sál­fræð­ingar og tveir félags­ráð­gjafar starfa hjá Fang­els­is­mála­stofnun en auk þess að þjón­usta þá sem sitja inni þarf að sinna mönnum á reynslu­lausn, sem og þeim sem eru á leið í fang­elsi. Þar kom jafn­framt fram að í full­komnum heimi væru tólf sál­fræð­ingar og félags­fræð­ingar að störfum hjá Fang­els­is­mála­stofnun, að mati Páls.