Stórtækir í afskriftum halda áfram að kaupa upp land

Bygg­inga­fé­lag Gylfa og Gunnars á í við­ræðum við Lands­bank­ann um kaup á rúmum 35 hekt­urum í Reykja­nesbæ sem tryggir þeim bygg­ing­ar­rétt á allt að 485 íbúðum. Keyptu Set­bergs­landið fyrir einn millj­arð í jan­úar.

Stórtækir í afskriftum halda áfram að kaupa upp land
Múr­ara­meist­arar í stór­sókn Þrátt fyrir millj­arða­af­skriftir eru þeir félagar Gylfi og Gunnar í stór­sókn. Hér sjást þeir ásamt Gunnari Ein­ars­syni, bæj­ar­stjóra í Garðabæ, þar sem þeir tóku skóflustungu við Strikið 1 í Sjáa­land­inu. Mynd: Bygg.is

Bygg­inga­fé­lag Gylfa og Gunnars átti hæsta boð í Miðland ehf., fjár­fest­inga- og fast­eigna­fé­lag sem á yfir 35 hekt­ara land á Neðra-Nikel svæð­inu í Reykja­nesbæ. Frá þessu er greint á vef Local Suðurnes. 

Þar kemur fram að fjögur til­boð hafi borist í þetta opna sölu­ferli sem var aug­lýst á vef Lands­bank­ans þann 1. októ­ber síð­ast­lið­inn en frestur til að skila inn til­boðum rann út mið­viku­dag­inn 26. októ­ber. Þá segir einnig að Lands­bank­inn eigi nú í við­ræðum við þann sem bauð hæst.

Stundin hafði sam­band við Lands­bank­ann og fékk stað­fest að fjögur til­boð hefðu borist Hömlum ehf, dótt­ur­fé­lagi bank­ans sem á og fer með allt útgefið hlutafé í Miðlandi ehf. Ekki feng­ust þó nán­ari upp­lýs­ingar um sölu­ferlið, hvorki hvaða félög skil­uðu inn til­boðum eða hversu hátt hæsta til­boðið var.

Þá var einnig óskað eftir upp­lýs­ingum um Miðland ehf, og verð­mat þess þegar Lands­bank­inn tók það yfir með yfir­töku sinni á Spari­sjóði Kefla­víkur. Beðið er eftir umræddum upp­lýs­ingum frá bank­anum en fyr­ir­spurn þess efnis var send skrif­lega.

Uppfært 17:01- Svar Lands­bank­ans

Allt hlutafé í Miðlandi ehf. var aug­lýst til sölu 1. októ­ber sl. og rann frestur til að skila til­boðum út í lok sama mán­aðar. Fjögur til­boð bár­ust í útboðs­ferl­inu. Lands­bank­inn á nú í við­ræðum við hæst­bjóð­anda um kaup á félag­inu. Á meðan á við­ræðum stendur getur Lands­bank­inn ekki veitt frek­ari upp­lýs­ingar um málið.

Þá hafði Stundin sam­band við Bygg­inga­fé­lag Gylfa og Gunnars en eig­endur félags­ins voru ekki við. Þeim var send fyr­ir­spurn í tölvu­pósti en svar hafði ekki borist fyrir birt­ingu frétt­ar­innar.

485 íbúðir á 35 hektara svæði

Eign Miðlands er tví­þætt en sam­kvæmt aug­lýs­ingu bank­ans frá því í októ­ber á þessu ári kemur fram að ann­ars vegar er um að ræða eign­ar­land upp á 34 hekt­ara sem er skipu­lagt undir bygg­ingu á allt að 485 íbúðum ásamt 1,4 hekt­urum undir atvinnu­hús­næði. Hins vegar er um að ræða samn­ing við Reykja­nesbæ um að Miðland ann­ist gatna­gerð á svæð­inu og hljóti tekjur fyrir.

Þá segir einnig í aug­lýs­ingu bank­ans að deiliskipu­lag fyrir hluta bygg­ing­ar­lands­ins hafi þegar verið sam­þykkt og gerir ráð fyrir bygg­ingu á sam­tals 300 íbúðum. „Gatna-og hol­ræsa­gerð hefur verið unnin að hluta til á svæð­inu og hægt er að hefja fram­kvæmdir á hluta lóð­anna nú þegar. Samkvæmt gild­andi Aðal­skipu­lagi Reykja­nes­bæjar er gert ráð fyrir bygg­ingu allt að 185 íbúða til við­bótar.“

Keyptu landið á 867 milljónir árið 2007

Fjallað er um Miðland í skýrslu rann­sókn­ar­nefndar Alþingis um rann­sókn á aðdrag­anda og orsökum erf­ið­leika og falls spari­sjóð­anna. Þar kom meðal ann­ars fram að félagið hefði verið einn af stærstu lán­tak­endum hjá Spari­sjóði Kefla­víkur en sam­kvæmt veð­bók­ar­vott­orði 18. mars 2009 voru áhvílandi á land­inu, miðað við upp­reikn­aðan höf­uð­stól, tæp­lega 1,4 millj­arðar króna og var spari­sjóð­ur­inn eini veð­haf­inn. Upphaf lán­veit­inga til Miðlands ehf. má rekja aftur febr­úar 2006 þegar félagið keypti Nikel-svæðið af Húsa­gerð­inni ehf. og yfir­tók 150 millj­óna króna lán frá Spari­sjóðnum í Keflavík. Eigendur félags­ins voru þá tveir, Elías Georgs­son og Sverrir Sverr­is­son. Það átti þó ekki eftir að standa lengi.

Samkvæmt minn­is­blaði sem lagt var fyrir stjórn Spari­sjóðs­ins í Keflavík var ekki sam­staða milli eig­enda um fram­setn­ingu mála gagn­vart skipu­lags­yf­ir­völdum og væri vand­séð hvernig þau yrði leyst með óbreyttu eign­ar­haldi.

„Til að lág­marka áhættu spari­sjóðs­ins gagn­vart Miðlandi ehf. gæti spari­sjóð­ur­inn þurft að leysa til sín hluti í félag­inu. Í nið­ur­lagi minn­is­blaðs­ins kom fram að for­ráða­menn Reykja­nes­bæjar hefðu sýnt mik­inn áhuga á því að vinna með spari­sjóðnum eða öðrum. Spari­sjóðs­stjóri fór yfir stöðu Miðlands ehf. og taldi að hann þyrfti heim­ild stjórnar til að bregð­ast við stöðu félags­ins svo tryggja mætti hags­muni spari­sjóðs­ins, hugs­an­lega með kaupum á svæð­inu. Stjórnin heim­il­aði spari­sjóðs­stjóra að ljúka mál­inu,“ segir um málið í rann­sókn­ar­skýrsl­unni.

Þar kemur enn fremur fram að skrifað var undir kaup­samn­ing milli Víkna ehf. ann­ars vegar og Sverris Sverr­is­sonar og Elíasar Georgs­sonar hins vegar 31. ágúst 2007. Víkur ehf. keyptu 100% hlut í Miðlandi ehf. fyrir 867 millj­ónir króna. Greitt yrði fyrir félagið við und­ir­ritun samn­ings með reiðufé, 300 millj­ónir króna til Elíasar og 299 millj­ónir króna til Sverris. Ákveðin skil­yrði voru þó sett fyrir hluta greiðslna til Sverris. Afgangur kaup­verðs­ins, 268 millj­ónir króna, skyldi greiddur með yfir­töku á skuldum Elíasar og Sverris við Miðland ehf.

Eins og áður segir er ekki vitað hvað til­boð Bygg­inga­fé­lags Gylfa og Gunnars hljóð­aði upp á. Nánar er hægt að lesa um Miðland ehf. og hlut félags­ins í rann­sókn­ar­skýrsl­unni hér neðst í frétt­inni.

Byggja og byggja
Byggja og byggja Neðri-Nikel svæðið í Reykja­nesbæ býður upp á bygg­inga­rétt á 485 íbúðum.

Kaupa land um allt land

Þetta mun vera önnur stóra land­spildan sem þeir við­skipta­fé­lagar og múr­ara­meist­arar Gylfi Ómar Héð­ins­son og Gunnar Þor­láks­son reyna að kom­ast yfir á þessu ári en í jan­úar keyptu þeir hið svo­kall­aða „Set­bergs­land“ fyrir einn millj­arð. Sú sala var einnig á vegum Lands­bank­ans en Stundin fjall­aði um það sölu­ferli í febr­úar. Þar kom meðal ann­ars fram að rík­is­bank­inn Lands­bank­inn hefði selt Set­bergs­landið í Garðabæ á rétt rúm­lega einn millj­arð króna um miðjan jan­úar eftir að hafa keypt landið á tæpa tvo millj­arða króna árið 2012.

Samkvæmt því hafði verð­mæti Set­bergs­lands­ins því minnkað um tæpan helm­ing meðan á eign­ar­haldi bank­ans á því stóð.

Talað var um að mögu­legt væri að byggja um 630 íbúða­ein­ingar á svæð­inu og að um 2000 manns gætu búið þar. Þessi upp­bygg­ing hefur verið nefnd sem hluti aðgerða sem miða að því að tvö­falda íbúa­fjölda Garða­bæjar í um 30 þús­und fyrir árið 2030.

Báðir í Panama-skjölunum

Bæði Gylfi Ómar og Gunnar hafa verið stór­tækir í alls kyns við­skiptum síð­ustu ár en hafa þó mest látið að sér kveða í bygg­inga­geir­anum. Þannig hafa þeir byggt hátt í þrjú þús­und íbúðir ásamt því að fjár­festa í fjár­mála­fyr­ir­tækjum hér á landi. Nafn þeirra mátti einnig finna í Panama-skjöl­unum líkt og Stundin greindi frá en þeir áttu félag á Bresku Jóm­frú­areyj­unum á árunum 2004 til 2012. Í frétt Stund­ar­innar frá því í maí á þessu ári kom fram að þeir hafi not­fært sér þjón­ustu lög­mann­stof­unnar Mossack Fonseca í gegnum Kaupþing í Lúx­em­borg og síðar bank­ann Banque Havil­l­and sem var stofn­aður upp úr rústum íslenska úti­bús­ins.

Þá sýndu Panama-skjölin að Nóa­túns­fjöl­skyldan, sem þeir Gylfi og Gunnar stofn­uðu fjár­fest­inga­fé­lagið Saxbygg með, áttu einnig aflands­fé­lag á sömu eyjum.

Hundrað þúsund milljónir afskrifaðar

Saxbygg átti 5 pró­senta hlut í Glitni í gegnum félagið Saxbygg Invest en jafn­framt hlut í Smára­lind og fjölda fast­eigna á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Þegar Saxbygg fór í þrot voru gerðar 130 millj­arða kröfur í þrota­búið en aðeins 30 millj­arðar skil­uðu sér. Dótt­ur­fé­lag þess, Saxbygg Invest, fór einnig í þrot. Af þeim 42 millj­arða kröfum sem gerðar voru í þrota­búið skil­uðu sér aðeins 27 millj­ónir. Að sama skapi skildi eign­ar­halds­fé­lagið CDG, í eigu Gunnars og Gylfa, eftir sig um 16 millj­arða króna skuldir sem nær ekk­ert fékkst upp í. Þannig er ljóst að félög í eigu Gunnars og Gylfa hafa fengið tugi millj­arða afskrif­aða af skuldum sínum eftir hrun. Eitthvað í kring um hund­rað þús­und millj­ónir.

Þrátt fyrir það létu félag­arnir ekki deigan síga og með afskriftum sem jaðra á við Íslands­met var til­kynnt um stór­sókn þeirra félaga í fjöl­miðlum, meðal ann­ars í DV árið 2012. Þar kom fram undir fyr­ir­sögn­inni „Skuld­arar í stór­sókn“ að þeir væru „komnir á flug“ og á fleygi­ferð í upp­bygg­ingu. Í nóv­em­ber 2012 greindi svo DV frá því að Gylfi væri að reisa sér 500 fer­metra glæsi­hýsi í Kópavogi.

Rannsóknarskýrsla Alþingis

Miðland ehf. og Sparisjóðurinn í Keflavík

Miðland ehf. var dótt­ur­fé­lag Spari­sjóðs­ins í Keflavík og átti um 33 hekt­ara bygg­ing­ar­land á Mið­nes­heiði í Reykja­nesbæ, svo­kallað „Nikel-svæði“. Um var að ræða jarð­vegs­skipt svæði þar sem búið var að skipu­leggja götur og stóð til að byggja þar 600 íbúðir.110

Eigandi Miðlands ehf. frá októ­ber 2007 var NIKEL ehf. sem þá var í eigu fjög­urra félaga: Víkur ehf. (55%), Fast­eigna­fé­lags­ins Þreks ehf. (20%), Ásbirn­inga ehf. (20%) og Vallar­áss ehf. (5%).111 Víkur ehf. var að fullu í eigu Spari­sjóðs­ins í Keflavík en auk þess sat for­stöðu­maður spari­sjóðs­ins í stjórn Miðlands ehf. Félagið Ásbirn­ingar ehf. var í eigu S-14 ehf. og Fugla­víkur ehf.112

Á tíma­bil­inu frá mars 2006 til októ­ber 2008 juk­ust skuld­bind­ingar Miðlands ehf. hjá Spari­sjóðnum í Keflavík úr um 146 millj­ónum króna í um 998 millj­ónir króna. Til trygg­ingar útlánum spari­sjóðs­ins til Miðlands ehf. gaf félagið út nokkur trygg­ing­ar­bréf með veði í land­spild­unni „Neðra-Nikel“ sem er óbyggt land í Reykja­nesbæ. Samkvæmt veð­bók­ar­vott­orði 18. mars 2009 voru áhvílandi á land­inu miðað við upp­reikn­aðan höf­uð­stól tæp­lega 1,4 millj­arðar króna og var spari­sjóð­ur­inn í Keflavík eini veð­haf­inn.

Upphaf lán­veit­inga til Miðlands ehf. má rekja aftur til febr­úar 2006 þegar félagið keypti Nikel-svæðið af Húsa­gerð­inni ehf. og yfir­tók 150 millj­óna króna lán frá Spari­sjóðnum í Keflavík. Til trygg­ingar skuld­inni var útgefið trygg­ing­ar­bréf að sömu fjár­hæð með 1. veð­rétti í Neðra-Nikel í Reykja­nesbæ. Þá veitti spari­sjóð­ur­inn Miðlandi ehf. aukna fyr­ir­greiðslu um 100 millj­ónir króna 23. októ­ber 2006 sem tryggð var með veði í sama landi.

Fyr­ir­greiðsla spari­sjóðs­ins til Miðlands ehf. nam 452 millj­ónum króna í júlí 2007 en þá átti félagið í við­ræðum við Reykja­nesbæ um skipu­lag á Neðra-Nikel svæð­inu. Samkvæmt minn­is­blaði spari­sjóðs­ins frá 20. júlí 2007 kom fram að ágrein­ingur væri milli þáver­andi eig­enda Miðlands ehf. og Reykja­nes­bæjar og „vand­séð […] hvernig leyst [yrði] úr honum með óbreyttu eign­ar­haldi á félag­inu“. Lagt var til að spari­sjóð­ur­inn leysti til sín félagið og kæmi málum í far­veg fyrir frek­ari fram­gang svæð­is­ins. Á næsta stjórn­ar­fundi spari­sjóðs­ins 31. júlí 2007 var sam­þykkt að dótt­ur­fé­lag spari­sjóðs­ins, Víkur ehf., keypti Miðland ehf. fyrir 867 millj­ónir króna. Nikel-svæðið var í þessum kaupum metið á 599 millj­ónir króna auk þess sem Víkur ehf. yfir­tók 268 millj­óna króna lán fyrri eig­enda Miðlands ehf. til félags­ins sjálfs. Í verð­mati á svæð­inu frá svip­uðum tíma var bygg­ing­ar­réttur á því met­inn á bil­inu 1.945 til 2.345 millj­ónir króna.113

Í lok árs 2007 skuld­aði Miðland ehf. spari­sjóðnum 195 millj­ónir króna í íslenskum krónum, en þeim skuld­bind­ingum var mynt­breytt í mars 2008 með nýjum lána­samn­ingi sem nam jafn­virði 200 millj­óna króna. Lán­veit­ingin var sam­þykkt á fundi lána­nefndar sjóðs­ins 14. febr­úar 2008. Skuld­bind­ingar félags­ins í erlendri mynt í árs­lok 2007 voru metnar að jafn­virði 304 millj­óna króna. Öll lán félags­ins voru end­ur­fjár­mögnuð með nýjum lána­samn­ingi í erlendri mynt sem nam jafn­virði 926 millj­óna króna 23. mars 2009, og enn á ný 1. sept­em­ber 2009 með tveimur lána­samn­ingum í íslenskum krónum. Annað lánið nam 221 milljón króna og var óverð­tryggt og vaxta­laust. Ytri end­ur­skoð­andi spari­sjóðs­ins benti á í skýrslu sinni um vensl­aða aðila spari­sjóðs­ins 31. mars 2010 að sam­an­burð­ar­lán við lán Miðlands ehf. bæri 12% vexti meðan lán Miðlands ehf. bæri enga vexti.114

Spari­sjóð­ur­inn færði sér­greint afskrift­ar­fram­lag upp á 139 millj­ónir króna vegna skuld­bind­inga Miðlands ehf. í lok árs 2009. Við mat á eigna­safni Spkef spari­sjóðs við sam­runa við Lands­bank­ann hf. var miðað við að virði trygg­inga væri um 11 millj­ónir króna en Spkef spari­sjóður mat verð­mæti trygg­inga á 604 millj­ónir króna. Hinn mikla mun á mati trygg­inga má helst rekja til þess að Lands­bank­inn not­aði lóða­mat Fast­eigna­mats rík­is­ins en spari­sjóð­ur­inn mið­aði sitt mat við áætl­aðan fjölda íbúða á svæð­inu.115

Kaup á Miðlandi

Miðland ehf. var félag sem átti hið svo­kall­aða „Nikel­svæði“ eða Neðra-Nikel. Svæðið hafði upp­haf­lega verið tekið eign­ar­námi í síð­ari heims­styrj­öld­inni en í mars 2003 aug­lýsti Rík­is­kaup svæðið til sölu. Kaupandi svæð­is­ins var Húsa­gerðin ehf. og kaup­verðið 150 millj­ónir króna.206 Miðland ehf. keypti Nikel­svæðið af Húsa­gerð­inni ehf. árið 2005 fyrir 150 millj­ónir króna. Var svæðið þá sagt vera 51,5 hekt­ari að stærð. Sama ár seldi Miðland ehf. Reykja­nesbæ 14,6 hekt­ara af svæð­inu fyrir 45 millj­ónir króna. Árið 2006 eign­uð­ust Elías Georgs­son og Sverrir Sverr­is­son hvor sinn helm­ing­inn í félag­inu.

Stjórn Spari­sjóðs­ins í Keflavík fjall­aði um Miðland ehf. á fundi 23. júlí 2007. Þá skuld­aði félagið spari­sjóðnum 452 millj­ónir króna. Í minn­is­blaði sem lagt var fyrir stjórn og unnið af G. Grétari Grét­ars­syni, full­trúa spari­sjóðs­stjóra, kom fram að ágrein­ingur væri milli Miðlands ehf. og Reykja­nes­bæjar um ákvæði í samn­ingi þeirra á milli. Ekki væri sam­staða milli eig­enda um fram­setn­ingu mála gagn­vart skipu­lags­yf­ir­völdum og væri vand­séð hvernig þau yrðu leyst með óbreyttu eign­ar­haldi. Til að lág­marka áhættu spari­sjóðs­ins gagn­vart Miðlandi ehf. gæti spari­sjóð­ur­inn þurft að leysa til sín hluti í félag­inu. Í nið­ur­lagi minn­is­blaðs­ins kom fram að for­ráða­menn Reykja­nes­bæjar hefðu sýnt mik­inn áhuga á því að vinna með spari­sjóðnum eða öðrum. Spari­sjóðs­stjóri fór yfir stöðu Miðlands ehf. og taldi að hann þyrfti heim­ild stjórnar til að bregð­ast við stöðu félags­ins svo tryggja mætti hags­muni spari­sjóðs­ins, hugs­an­lega með kaupum á svæð­inu. Stjórnin heim­il­aði spari­sjóðs­stjóra að ljúka mál­inu.207

Skrifað var undir kaup­samn­ing milli Víkna ehf. ann­ars vegar og Sverris Sverr­is­sonar og Elíasar Georgs­sonar hins vegar 31. ágúst 2007. Víkur ehf. keyptu 100% hlut í Miðlandi ehf. fyrir 867 millj­ónir króna. Greitt yrði fyrir félagið við und­ir­ritun samn­ings með reiðufé, 300 millj­ónir króna til Elíasar og 299 millj­ónir króna til Sverris. Ákveðin skil­yrði voru þó sett fyrir hluta greiðslna til Sverris. Afgangur kaup­verðs­ins, 268 millj­ónir króna, skyldi greiddur með yfir­töku á skuldum Elíasar og Sverris við Miðland ehf.

Spari­sjóðs­stjóri kynnti stjórn­inni 3. sept­em­ber 2007 áreið­an­leika­könnun lög­manns­stof­unnar Lands­laga ehf. á Miðlandi ehf. fyrir spari­sjóð­inn. Könnunin hefði komið vel út og var kaup­samn­ingur und­ir­rit­aður 31. ágúst 2007.208 Í áreið­an­leika­könn­un­inni kom þó meðal ann­ars fram að samn­ingar um sölu þriggja lóða hefðu aðeins verið gerðir munn­lega og væru „fremur lausir í reip­unum“. Einnig var bent á mat Skipu­lags­stofn­unar um að deiliskipu­lag væri ekki í sam­ræmi við gild­andi aðal­skipu­lag. Breyta þyrfti aðal­skipu­lagi til þess að hægt væri að breyta deiliskipu­lag­inu. Breyting á aðal­skipu­lagi Reykja­nes­bæjar væri háð sam­þykki Reykja­nes­bæjar, leyfi Skipu­lags­stofn­unar og stað­fest­ingu umhverf­is­ráð­herra.209

Hinn 15. októ­ber 2007 var und­ir­rit­aður kaup­samn­ingur milli óstofn­aðs félags, Nikel ehf., og Víkna ehf. um kaup þess fyrr­nefnda á Miðlandi ehf. af Víkum ehf. fyrir 867 millj­ónir króna. Samkvæmt hlut­hafa­samn­ingi Nikel ehf. voru eig­endur þess Víkur ehf. (55%), Fast­eigna­fé­lagið Þrek ehf. (20%), Ásbirn­ingar ehf. (20%) og Vallarás ehf. (5%). Miðland ehf. tap­aði 27,4 millj­ónum króna á árinu 2006, 5,1 milljón króna ári síðar og 279 millj­ónum króna árið 2008.

Fjúk ehf. og kaup á Miðlandi ehf.

Eign­ar­halds­fé­lagið Verne ehf. var stofnað í júlí 2007 af lög­manns­stof­unni Lands­lögum ehf. sem var skráð fyrir öllu hlutafé í félag­inu. Í nóv­em­ber 2007 var nafni félags­ins breytt í Fjúk ehf. Spari­sjóð­ur­inn í Keflavík leit­aði til lög­manns­stof­unnar um kaup á félagi til þess að sinna ákveðnum verk­efnum á vegum spari­sjóðs­ins og seldi lög­manns­stofan spari­sjóðnum Fjúk ehf. Spari­sjóðs­stjóri varð stjórn­ar­maður og fram­kvæmda­stjóri Fjúks ehf. en aldrei var gengið form­lega frá fram­sali hlut­anna til spari­sjóðs­ins þó lög­heim­ili þess væri flutt í höf­uð­stöðvar hans.

Með því að spari­sjóðs­stjóri sett­ist í stjórn Fjúks ehf. varð félagið vensl­aður aðili spari­sjóðs­ins, sbr. 4. tl. 1. mgr. 26. gr. starfs­reglna stjórnar, og spari­sjóðs­stjóra og var getið sem slíks í skýrslu til fjár­mála­eft­ir­lits­ins í lok árs 2007. Spari­sjóð­ur­inn í Keflavík veitti Fjúki ehf. 125 millj­óna króna yfir­drátt­ar­heim­ild í nóv­em­ber 2007. Samkvæmt upp­lýs­ingum úr kerfum spari­sjóðs­ins sá fyr­ir­tækja­svið spari­sjóðs­ins um að ganga frá lán­veit­ing­unni. Þar sem Fjúk ehf. var aðili vensl­aður spari­sjóðnum hefði lán­veit­ingin átt að koma fyrir stjórn spari­sjóðs­ins en fund­ar­gerðir stjórnar bera ekki með sér að hún hafi haft lán­veit­ing­una til umfjöll­unar. Þá er ekki að finna umfjöllun um lánið í fund­ar­gerðum lána­nefndar, en lánið var það hátt að það hefði átt að fara fyrir þá nefnd. Má því ætla að spari­sjóðs­stjóri hafi sjálfur tekið ákvörðun um lán­veit­ing­una án aðkomu lána­nefndar eða stjórnar.

Fjár­magns­hreyf­ingar í tengslum við lán­veit­ing­una til Fjúks ehf. eru raktar í minn­is­blaði sem unnið var af Lands­bank­anum hf. Þar kemur fram að lán til félags­ins hafi verið notuð til að fjár­festa í óskráðum hluta­bréfum í VBS Fjár­fest­ing­ar­banka hf. Sama dag og fyr­ir­greiðslan til Fjúks var veitt hafi 120 millj­ónir króna verið færðar af reikn­ingi félags­ins yfir á bak­reikn­ing verð­bréfa­við­skipta hjá Spari­sjóðnum í Keflavík í eigu sjóðs­ins. Af þessum bak­reikn­ingi hafi 120 millj­ónir króna verið milli­færðar inn á reikn­ing Víkna ehf., dótt­ur­fé­lags spari­sjóðs­ins. Fast­eigna­fé­lagið Þrek ehf. var selj­andi hluta­bréf­anna í VBS Fjár­fest­ing­ar­banka hf. sem Fjúk ehf. keypti. Samkvæmt minn­is­blaði Lands­bank­ans hf. má tengja við­skiptin við stofnun Nikel ehf. og að 120 millj­óna króna hlutur Fast­eigna­fé­lags­ins Þreks ehf. í Nikel ehf. hafi verið fjár­magn­aður með fram­an­greindum við­skiptum. Tölvu­póstur 28. nóv­em­ber 2007, frá starfs­manni spari­sjóðs­ins til for­stöðu­manns fjár­mála­sviðs spari­sjóðs­ins og eins eig­anda Húsaness ehf. sem átti Fast­eigna­fé­lagið Þrek, stað­festir þetta. Í tölvu­póst­inum segir starfs­mað­ur­inn að hann og sá eig­andi Húsaness ehf. sem fékk póst­inn hafi rætt saman um frá­gang vegna við­skipta með hluta­bréf Fast­eigna­fé­lags­ins Þreks ehf. í VBS Fjár­fest­ing­ar­banka hf. sem ráð­stafað yrði til kaupa á eign­ar­hlut í Miðlandi ehf. Fast­eigna­fé­lagið Þrek ehf. átti 3.522.648 hluti í bank­anum. Samkvæmt tölvu­póst­inum stóð til að keyptir yrðu af þeim 3 millj­ónir hluta á geng­inu 40 fyrir sam­tals 120 millj­ónir króna. Engin þóknun yrði greidd og and­virð­inu ráð­stafað inn á reikn­ing Víkna ehf. Eftir eitt ár yrði afgang­ur­inn, 522.648 hlutir, keyptur á geng­inu 46, einnig án þókn­unar.210 Gengið var frá þeim við­skiptum í nóv­em­ber 2008 á geng­inu 46.211

Í minn­is­blaði Lands­bank­ans var talið að hags­munir spari­sjóðs­ins hefðu ekki verið hafðir í fyr­ir­rúmi við þessa lán­veit­ingu þar sem engar trygg­ingar hefðu verið fyrir henni. Gögn sem eðli­legt hefði verið að fylgdu fyr­ir­greiðsl­unni hefðu ekki verið til staðar. Enginn láns­samn­ingur hefði legið fyrir og hvorki mat á greiðslu­hæfi né trygg­ingar eða önnur gögn sem tryggja hefðu átt eðli­legar end­ur­heimtur á lán­inu.

Í lok árs 2008 höfðu 60 millj­ónir króna verið færðar í afskrifta­reikn­ing vegna lán­veit­ing­ar­innar til Fjúks ehf. og ári síðar nam nið­ur­færslan 164 millj­ónum króna. Fjúk ehf. var úrskurðað gjald­þrota í júní 2012.

 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Fjármálahrunið

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár