„Í mínum augum er pabbi minn ekki morðingi, hann er bara pabbi minn“

Úrræðum fyrir börn fanga á Íslandi er ábóta­vant. Þau glíma við félags­leg og sál­ræn vanda­mál en fá hvorki mark­vissan stuðn­ing né aðstoð við að halda tengslum við for­eldri meðan á afplánun stendur. 

Þetta er nið­ur­staða loka­verk­efnis Guðrúnar Helgu Ástríð­ar­dóttur til BA-prófs í upp­eldis- og mennt­un­ar­fræði við Háskóla Íslands. Hún ræddi við aðstand­endur fanga, bæði dætur þeirra og barns­mæður, sem segj­ast mæta for­dómum og brenni­merk­ingu og upp­lifa skömm og van­líðan.

„Þó að ýmis lög og reglu­gerðir séu til um rétt­indi barna og for­eldra þeirra sem afplána dóma þarf að móta skýr­ari stefnu og laga hana að íslenskum veru­leika svo hægt sé að veita þessum hópi þann stuðn­ing og þau úrræði sem hann þarf á að halda,“ segir í nið­ur­stöðukafla rit­gerð­ar­innar. „Ég tel að brýnt sé að stað­setja hóp­inn sem aðstand­endur fanga til­heyra ein­hvers staðar innan kerf­is­ins svo hægt sé að veita honum meiri og betri aðstoð. Börn fanga eru í áhættu­hópi hvað það varðar að leið­ast sjálf út í afbrot og aðra óreglu og þess vegna er mik­il­vægt að þau fái þann stuðn­ing sem þau þurfa á að halda.“ 

Fram kemur að sam­kvæmt rann­sóknum sem gerðar hafa verið sé umræddur hópur í brott­falls­hættu í námi og að með fyr­ir­byggj­andi aðgerðum gætu fag­að­ilar innan skóla­kerf­is­ins, svo sem skóla­sál­fræð­ingar eða náms­ráð­gjafar stigið inn í ferlið og veitt stuðn­ing og aðstoð. „Mik­il­vægt er að fleiri og sýni­legri úrræði verði í boði fyrir þennan hóp í sam­fé­lag­inu og til þess þurfa ríkið og sveit­ar­fé­lög að finna ráð og lausnir og stað­setja hóp­inn jafn­framt betur innan kerf­is­ins.“