Viðtal

„Það voru alltaf einhverjir úr árgangnum sem höfðu flúið“

Íslendingar í Berlín segja frá lífinu handan múrsins. Þór Vigfússon var við nám í Austur-Berlín og lýsir vantrausti, þöggun og vöruskorti. Hann minnist þess þó að hafa líka beðið í röð í Reykjavík eftir nýjum skóm. „Vöruúrval var ekkert skárra á Íslandi. Þar var smjöri skammtað á 6. áratugnum, alveg eins og í Austur-Berlín.“

Björn Teitsson

16. nóvember 2019 · 13:00

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 7 árum.

Berlínarmúrinn var ein helsta og þekktasta táknmynd kalda stríðsins á 20. öldinni. Þann 9. nóvember var þess minnst um víða veröld að þá voru liðin 30 ár frá „falli“ múrsins, eða réttara sagt frá því að fólk fékk að ganga óáreitt í gegnum eftirlitsstöðvar við múrinn. Borgarmörkunum var lokað með valdi aðfaranótt 13. ágúst árið 1961. Fyrst með gaddavírsgirðingu sem var síðan fljótlega leyst af hólmi með hlöðnum múr. Á þeim tíma var nokkur viðvera Íslendinga í Berlín, sérstaklega í austurhluta borgarinnar. Fyrir lokaverkefni í sagnfræði árið 2007, tók Björn Teitsson viðtöl við þrjá Íslendinga sem upplifðu þennan mikla vendipunkt í sögu kalda stríðsins frá fyrstu hendi. Hvernig var Austur-Þýskaland á þessum árum? Hvernig var að vera Íslendingur í Austur-Berlín, þegar fólk flúði frá borginni uns henni var bókstaflega lokað?

„Svo var hann bara horfinn“

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Viðtal

Telur Viðskiptaráð hafa tekið á sig of mikla sök

Framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands fer í gegnum umdeildar greiningar og viðbrögð við þeim. Þá er einnig rætt um lærdóm hrunsins. „Mér finnst menn hafa tekið á sig of mikla sök“

Innlent

Búið að ræða við öll vitni í tengslum við banaslys

Lögreglan hefur rætt við um tíu vitni sem voru á vettvangi þegar banaslys átti sér stað á Krýsuvíkurvegi. Beðið er eftir niðurstöðum úr vettvangsrannsókn.

ViðtalLífið á Grensás

„Manni er vel tekið þegar maður safnar fyrir Grensás“

Guðrún Pétursdóttir kynntist starfi Grensáss þegar systir hennar slasaðist. Hún er nú formaður Hollvina Grensáss og fékk Messenger-skilaboð frá ráðherra um að fjármagn hefði verið tryggt fyrir viðbyggingu.

Erlent

Andersson tókst ekki að mynda ríkisstjórn í Svíþjóð

Magdalena Andersson, leiðtogi sænskra jafnaðarmanna, segir viðræður við hina þrjá flokkana í vinstribandalaginu ekki hafa skilað grundvelli fyrir ríkisstjórn. Þingforseti er talinn munu fela öðrum flokksleiðtoga að reyna stjórnarmyndun, líklega fráfarandi forsætisráðherra, Ulf Kristersson.

Stjórnmál

Sjálfstæðismenn aftur á fund bandarískra íhaldsmanna ásamt Zachary

Forysta Sjálfstæðisflokksins og Birgir Þórarinsson, fyrrverandi þingmaður, funduðu með íhaldssömum hugveitum og mæltu fyrir fríverslunarsamningi.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Stjórnmál

Fulltrúi Íslands sat áfram meðan tugir gengu úr salnum undir ræðu Netanyahu

Tugir fulltrúa gengu úr salnum þegar Benjamín Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hóf ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Fulltrúi Íslands sat áfram í sæti landsins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var á sama tíma á fundi til stuðnings Palestínuflóttamannahjálp SÞ.

Stjórnmál

Borgin segir upp leigu í skugga dagsekta

Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hugðist beita borgina dagsektum vegna ófullnægjandi eldvarna. Ákveðið var að segja upp samningum í stað þess að fara í kostnaðarsamt viðhald. Eitt húsanna var gert upp fyrir 150 milljónir fyrir fimm árum síðan.

StjórnmálÁtök í Flokki fólksins

Sagði Valkyrjurnar vilja Guðmund burt úr embætti annars biði hans stríð

Aðstoðarkona Guðmundar Inga Kristinssonar, fyrrverandi barna- og menntamálaráðherra, sendi honum skilaboð þar sem fram kom að hann þyrfti að segja af sér, hinn valkosturinn væri stríð.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Hvað gerðist á Krýsuvíkurvegi?

Ökumaður bifreiðar sem hafnaði utan vegar á Krísuvíkurveginum, þar sem þrennt lét lífið, var á 233 kílómetra hraða samkvæmt appi sem ungmenni nota sín á milli til þess að fylgjast með hraðatölum.

ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu

Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.

Hátekjulistinn

Kennari á hátekjum: „Hef verið að halda vel utan um mitt“

Skógræktar- og ferðaþjónustubóndinn og kennarinn, Jóhanna Halldóra Sigurðardóttir, situr í þriðja sæti hátekjulistans á Vesturlandi. „Þetta kemur mér verulega á óvart. Það eru margir stórlaxar á svæðinu,“ segir hún. Jóhanna vill helst að skattar hennar fari í málefni fatlaðra og betri vegi í Dalabyggð.

Stjórnmál

Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu

Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Fólkið í borginni

„Af hverju situr þú þá hér í þessu láglaunastarfi?“

Þóra Jakobína Olsen Hrafnsdóttir fékk spurningu sem hún gat ekki svarað, fór heim og íhugaði svarið. Í kjölfarið breytti líf hennar um stefnu.