Jón Ólafsson: Siðanefndin „féll í gryfju absolútisma“

Jón Ólafsson, heim­spek­ingur og pró­fessor við Háskóla Íslands sem var for­maður starfs­hóps rík­is­stjórn­ar­innar um efl­ingu trausts á stjórn­málum, segir að siða­nefnd Alþingis hafi „fallið í gryfju absolútisma“ og túlkað orða­lag með ein­streng­ings­legum hætti þegar hún komst að þeirri nið­ur­stöðu að Þór­hildur Sunna Ævars­dóttir þing­kona hefði brotið siða­reglur.

Eins og Stundin greindi frá í dag er það mat siða­nefnd­ar­innar að Þór­hildur Sunna hafi farið á svig við regl­urnar og þannig kastað rýrð á Alþingi og skaðað ímynd þess þegar hún sagði í Silfrinu þann 25. febr­úar 2018 að uppi væri rök­studdur grunur um að Ásmundur Frið­riks­son þing­maður hefði dregið sér fé. 

„Gallinn við siða­nefndir: Þegar þær eiga að fara að úrskurða hættir þeim til að líta þröngt og ein­streng­ings­lega á orða­lag, merk­ingu eða aðra þætti virð­ast leyfa skýra nið­ur­stöðu,“ skrifar Jón Ólafsson á Facebook.

„Siða­nefnd Alþingis kýs (í máli Ásmundar Frið­riks­sonar) að skilja orðin „rök­studdur grunur“ svo, að þau hljóti að hafa þá til­teknu lög­fræði­legu merk­ingu, að minnsta kosti í með­förum Alþing­is­manns, að með þeim full­yrði hann/hún til­vist áþreif­an­legra upp­lýs­inga eða gagna um það sem grun­ur­inn bein­ist að.

En lög­fræði­leg merk­ing þessa orða­sam­bands trompar alls ekki hvers­dags­lega merk­ingu orð­anna rök og grunur í póli­tískum umræðum. Þess vegna er engin knýj­andi ástæða fyrir siða­nefnd­ina að halda því fram að þing­maður sem notar þessi orð sé að full­yrða annað eða meira en að marg­vís­leg rök séu fyrir því að gruna eitt­hvað.“

Jón segir siða­nefnd­ina ekki vera þá fyrstu til að falla í gryfju absolútisma þar sem því er haldið fram að ein­hver til­tekin merk­ing orða hljóti að hafa for­gang fram yfir aðra merk­ingu. „En fall hennar vekur vissu­lega spurn­ingar um hvort það er heppi­legt að fylgja sið­ferði­legum við­miðum þing­manna eftir með úrskurð­ar­nefnd.“