Jónas Krist­jáns­son, sem varð frétta­stjóri aðeins 21 árs gam­all og rit­stjóri 26 ára, lést í gær­morgun, eftir að hafa haft mót­andi áhrif á íslenska blaða­mennsku í hálfa öld. 

Jónas var ára­tugum saman einn helsti þjóð­fé­lags­rýnir og -gagn­rýn­andi lands­ins. Í skrifum sínum var­aði hann við spill­ingu og skrif­aði gegn fátækt og ras­isma. 

Allt fram á síð­asta mánuð lífs síns hélt hann áfram skrifum, sem birt­ust með tíðu og reglu­legu milli­bili í staðl­aðri lengd á Jónas.is. Í síð­ustu færslu sinni, sem hann birti á þjóð­há­tíð­ar­deg­inum 17. júní síð­ast­liðnum, lýsti hann aðstæðum á líkn­ar­deild Land­spít­al­ans.

„Í annað sinn á síð­ustu hef ég haft þá ánægju að rúlla sem við­skipta­vinur gegnum bráða­deildir og líkn­ar­deildir Land­spít­al­ans. Þar er þröng á þingi, sjúk­lingar í ofsetnum her­bergjum, á göngum og lag­erum. Kringum þá stendur þyrp­ing ætt­ingja og koma þá oft ekki bara sjúk­dómar við sögu. Klið­ur­inn berst til ann­arra hópa og frá einum hópi til ann­ars. Heims­leik­arnir eru fólki ofar­lega í huga, brauð og leikir fátæka manns­ins. Næst kemur lífs­bar­átta sumra ætt­ingja. Fólk, sem skrapar á 250 þús kr stríp­uðum taxta­launum, atvinnu­leys­is­bótum, örorku, eða elli­launum, er mán­að­ar­lega í óvið­ráð­an­legum lífskrísum.“

Jónas starf­aði í fjöl­miðlum í rúm­lega hálfa öld, lengst af sem rit­stjóri. Margir af starf­andi blaða- og fjöl­miðla­mönnum Íslands hafa unnið með Jónasi Krist­jáns­syni sem rit­stjóra. Jónas hélt meðal ann­ars úti kennslu­vef í blaða­mennsku. Hann var for­maður Blaða­manna­fé­lags Íslands og Íslands­nefndar International Press Institute. Jónas skrif­aði fjölda bóka, einkum ferða­bækur og hesta­rit.

For­eldrar Jónasar voru Anna Pét­urs­dóttir bók­ari og Kristján Jónasson læknir. Jónas var fæddur í Reykja­vík 5. febr­úar 1940. Hann lauk stúd­ents­prófi frá MR 1959 og var ráð­inn frétta­stjóri dag­blaðs­ins Tímans strax tveimur árum síðar. Jónas lauk BA-prófi í sagn­fræði frá Háskóla Íslands 1966. 

Jónas missti eig­in­konu sína, Kristínu Hall­dórs­dóttur, fyrr­ver­andi alþing­is­manns, 14. júlí 2016. Börn þeirra eru Kristján jarð­fræð­ingur, Pálmi frétta­maður og sagn­fræð­ingur, Pétur kerf­is­fræð­ingur og Halldóra flug­maður.

Halldóra minn­ist föður síns á Facebook í dag: „Eins og mamma lagði hann sitt að mörkum til að bæta heim­inn, 4. valdið var hans leið, fjöl­miðlun og skrif. Pabbi var bráðskarpur og beittur penni, frum­kvöð­ull og braut­ryðj­andi í frjálsri fjöl­miðlun á Íslandi, stefnu­fastur, bein­skeyttur og hrein­skil­inn sam­fé­lags­gagn­rýnir, ég er ákaf­lega stolt af honum og öllu því sem hann hefur áorkað.“