Ólst upp hræddur við byssuna

Þegar ég ræði við upp­lýst fólk í Evrópu kemur alltaf á óvart hvað það gerir sér illa grein fyrir því hversu mikil ógn skot­vopn eru fyrir Banda­ríkja­mönnum. Í þáttum eins og The Wire hefur fólk séð hvernig fátækt fólk í minni­hluta­hópum þarf að berj­ast fyrir lífi sínu og lifir í stöð­ugum ótta við byssu­hvelli, þegar raunin er sú að megnið af hvítu milli­stétt­inni í úthverf­unum er lömuð af hræðslu við skot­vopn og ofbeldi.

Ég var 17 ára menna­skóla­nemi í Salt Lake City í Utah í Banda­ríkj­unum þegar skotárás var gerð á versl­un­ar­mið­stöð. Nokkrir dóu í árásinni, þar á meðal 15 ára stelpa sem var með mér í skóla. Móðir hennar var líka skotin en lifði það af. Mér fannst skrítið að mæta aftur í skól­ann eftir skotárás­ina. And­rúms­loftið hafði breyst. Nokkrum árum síðar var ég að vinna í gjafa­vöru­búð í þess­ari versl­un­ar­mið­stöð, en fólkið þar og í skól­anum jafn­aði sig aldrei á þessu voða­verki. Ég held reyndar að borgin hafi ekki enn jafnað sig, ell­efu árum síðar.

Stelpan sem ég þekkti og lést í árásinni var í leik­list­ar­hópi í skól­anum, sem var að setja upp leik­rit sem hét: „Bang, bang, you’re dead,“ og fjall­aði um skotárás út frá sjón­ar­horni árás­armanns­ins og hvernig fólk bregst mis­mun­andi við áföllum. Skila­boðin voru að við ættum að vera góð við hvert annað, því við vitum ekki hvað aðrir eru að ganga í gegnum.

Skólinn bann­aði leik­list­ar­hópnum að sýna verkið, því það þótti of við­kvæmt, en kenn­ar­inn sem hélt utan um þetta sagði að einmitt vegna þessa harm­leiks þyrfti að sýna það. Á end­anum buð­ust kirkjur til þess að hýsa sýn­ing­arnar.

Vandinn er bara sá að þetta ofbeldi er svo algengt að við Banda­ríkja­menn vitum ekki hvernig við eigum að horfast í augu við það þannig að við búum til fjar­stæðu­kenndar afsak­anir og rétt­læt­ingar. Stundum er það ena sem við getum gert að hlæja, af því að þetta er svo absúrt, en það leysir heldur ekk­ert.

Það tók mig mörg ár að sætta mig við að ég vildi ekki lifa í svona ótta, og eftir að ég fór að ferð­ast og flutti hingað gerði ég mér loks grein fyrir því að ég þarf ekki að gera það.