Maður sem var dæmdur fyrir að nauðga stjúp­dóttur sinni nær dag­lega frá því hún var um 5 ára gömul þar til hún var tæp­lega 18 ára, fékk upp­reist æru þann 16. sept­em­ber síð­ast­lið­inn, sama dag og barn­a­níð­ing­ur­inn Robert Downey.

Maðurinn var dæmdur í 5 og hálfs árs fang­elsi fyrir brotin árið 2004 og gert að greiða stúlkunni eina og hálfa milljón króna í miska­bætur. Um er að ræða þyngsta dóm sem fallið hafði vegna kyn­ferð­is­brota gegn barni á þessum tíma, en Hæsti­réttur taldi ein­sýnt að mað­ur­inn hefði gerst sekur um „grófa kyn­ferð­is­lega mis­notkun gagn­vart kær­anda sem stóð yfir í langan tíma, eða um 12 ár allt frá unga aldri hennar“. Maðurinn hefði mis­notað frek­lega vald sitt yfir henni sem stjúp­faðir og valdið henni djúp­stæðum skaða.

Í dóm­inum yfir mann­inum kemur fram að hann hafi neitað allri sök. Þegar Stundin hafði sam­band við mann­inn kvart­aði hann undan því að níðst hefði verið á sér og sagð­ist hafa verið dæmdur án sann­ana. „Sko, það er eitt að vera dæmdur án sann­ana, það er mjög alvar­legt og ég er ekki að hanga í því af því að það hentar mér. Málið er að það er enn verið, þegar þú ert búinn að sitja af þér og búinn með allt saman, þá er enn verið að níð­ast á þér,“ segir mað­ur­inn. Rétt er að taka fram að bæði Hér­aðs­dómur Reykja­víkur og Hæsti­réttur Íslands töldu full­sannað að mað­ur­inn hefði brotið gróf­lega og ítrekað gegn stjúp­dóttur sinni.

Mikil reiði bloss­aði upp í vor eftir að greint var frá því að kyn­ferð­is­brota­mað­ur­inn Robert Downey hefði fengið upp­reist æru og öðl­ast lög­manns­rétt­indi á ný. Robert var dæmdur í þriggja ára fang­elsi árið 2008 fyrir að brjóta gegn fjórum stúlkum, einni sem var fjórtán ára þegar brotin voru framin og þremur sem voru fimmtán ára. Hann komst í sam­band við stúlk­urnar með blekk­ingum og tældi þær til kyn­maka með pen­inga­gjöfum. Árið 2010 var hann dæmdur á ný fyrir brot gegn fimmtu stúlkunni án þess að honum væri gerð refs­ing í því máli. Ólöf Nordal, þáver­andi inn­an­rík­is­ráð­herra, lagði til við for­seta Íslands þann 14. sept­em­ber 2016 að Robert fengi upp­reist æru og óflekkað mann­orð en bréfið var und­ir­ritað af Guðna Th. Jóhann­essyni for­seta tveimur dögum síðar og öðl­að­ist þá form­legt gildi.

Nú er orðið ljóst að annar kyn­ferð­is­brota­maður, sem fékk þyngri refs­ingu og framdi brot gegn barni sem var enn yngra en fórn­ar­lömb Roberts, fékk einnig upp­reist æru sama dag. Maðurinn stað­festi þetta sjálfur þegar Stundin hafði sam­band við hann. „Jú, ég fékk upp­reist æru eftir að hafa verið rek­inn 13 sinnum úr vinnu,“ sagði hann. 

Stundin ræddi einnig við þol­anda manns­ins sem hafði ekki vit­neskju um málið. Henni varð brugðið þegar hún frétti að ríkið hefði veitt mann­inum óflekkað mann­orð. 

Misnotuð frá því að hún man eftir sér

Brotin voru framin á tíma­bil­inu 1988 eða 1989 til 2000. Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­víkur hafði fyrst afskipti af heim­il­inu árið 1997 eftir að til­kynn­ing barst um hugs­an­lega kyn­ferð­is­lega áreitni stjúp­föð­ur­ins gagn­vart stúlkunni og í jan­úar árið 2002 kærði stúlkan hann til lög­reglu. Sagði hún mann­inn hafa mis­notað sig kyn­ferð­is­lega „frá því hún man eftir sér og fram að þeim tíma er hún fór að heiman 18 ára gömul“.

Maðurinn var ákærður í sept­em­ber sama ár og gefið að sök að hafa „nær dag­lega haft við hana sam­ræði eða önnur kyn­ferð­ismök“ á umræddu tíma­bili og fund­inn sekur í Hæsta­rétti tveimur árum síðar. Um leið var hann sýkn­aður af ákæru­lið um að hafa einnig framið kyn­ferð­is­brot gegn frænku stúlkunnar þegar hún var 13 ára gömul, þrátt fyrir að fram­burður hennar væri met­inn trú­verð­ugur og ljóst þætti að hún hefði orðið fyrir áfalli og fengið áfallastreituröskun.

Vildi vera „bæði faðirinn og afinn“

Í dómi Hér­aðs­dóms Reykja­víkur frá 2003 sem stað­festur var í Hæsta­rétti þann 25. mars árið 2004 koma fram ítar­legar lýs­ingar á grófu og marg­vís­legu kyn­ferð­is­legu ofbeldi sem mað­ur­inn beitti stjúp­dóttur sína allt frá því hún var lítið barn. Verða gróf­ustu lýs­ing­arnar ekki hafðar eftir hér, en brotin fóru meðal ann­ars fram heima hjá þeim, í bif­reið fjöl­skyld­unnar, í fjall­göngum og á ferða­lögum erlendis.

Eftir að stúlkan varð eldri og fór að kynn­ast strákum ráð­lagði stjúp­fað­ir­inn henni að segja strák­unum ekki frá því sem hann hefði gert, því þá myndi eng­inn líta við henni. Henni leið eins og ofbeldi manns­ins væri sér að kenna og það var ekki fyrr en hún varð 18 ára sem hún skildi að sökin var ekki hennar. „Stúlkan segir að ákærði hafi iðu­lega sagt við hana að ef hún segði öðrum frá hátt­semi hans myndi eng­inn trúa þessu upp á hann því allir vissu hvað hann væri góður maður, en hún væri við­bjóður og fólki myndi finn­ast það. Hann hafi líka sagt að ef hún tryði ein­hverjum strák fyrir þessu myndi eng­inn líta við henni,“ segir í dóm­inum.