Efnahagsmál

Vextir Seðlabankans of lágir undanfarna áratugi

Pen­inga­stefna á Ís­landi vék með mark­tæk­um hætti frá hag­kvæm­ustu stefnu í að­drag­anda al­þjóð­legu fjár­málakrepp­unn­ar 2008 og í kjöl­far Covid-heims­far­ald­urs­ins, sam­kvæmt rann­sókn­ar­rit­gerð Seðla­bank­ans. Vext­ir hafa al­mennt ver­ið of lág­ir. Tíð áföll og óvissa tor­velda hag­stjórn á Ís­landi.

Vextir Seðlabankans of lágir undanfarna áratugi
Ársfundur Seðlabankans Ný rannsóknarritgerð fjallar um vaxtaákvarðanir bankans síðustu áratugi. Mynd: Golli
Birtist fyrir mánuði.

Peningastefna Seðlabanka Íslands hefur ekki verið nógu hagkvæm undanfarna áratugi. Vextir hafa almennt verið ákvarðaðir of lágir og stefnan oft stutt við hagsveifluna í stað þess að veita henni mótspyrnu.

Þetta kemur fram í rannsóknarritgerð sem Seðlabankinn hefur gefið út. Ritgerðin ber titilinn „Too Little, Too Late? Testing The Optimality of Monetary Policy in Iceland“ og er eftir Birtu B. Haraldsdóttur og Bjarna G. Einarsson, hagfræðinga á sviði hagfræði og peningastefnu.

Í ritgerðinni beita höfundar tölfræðilegum aðferðum til að meta hvort ákvarðanir í peningastefnu á Íslandi hafi verið þær hagkvæmustu. Reiknuð var út stærð, kölluð OPP, til að prófa hvort ákvarðanir um peningastefnu víki frá því sem er hagkvæmast hverju sinni.

„Niðurstöðurnar benda til þess að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi að jafnaði verið ákveðnir of lágir á undanförnum tveimur áratugum,“ segir í útdrætti ritgerðarinnar. „Jafnframt finnast tvö tímabil þar sem peningastefnan vék með marktækum hætti frá hagkvæmustu stefnu: annars vegar …

Kjósa
15
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • PB
    Peik Bjarnason skrifaði
    7. ágúst 2026 17:53
    Eigum við ekki bara að halda stýrivöxtunum í 7% um ókomna tíð? Hagfræðingar telja, margir hverjir, að það sé sanngjörn ávöxtunarkrafa á fjármagn.
    0
  • ADA
    Anna Dóra Antonsdóttir skrifaði
    5. ágúst 2026 17:46
    Myndin er dæmigerð: 5 miðaldra karlar og ein kona.
    3
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Ásgeir Brynjar Torfason
6
Pistill

Ásgeir Brynjar Torfason

Und­ir pils­faldi Banda­ríkj­anna

Hvernig lít­ur það út að hafa hafn­að að­ild­ar­við­ræð­um ut­an frá? Með því að úti­loka þann kost, hvernig bregð­umst við hér þá við breytt­um heimi? Ein leið er að taka landa­korti banda­ríska for­set­ans, sem sett hef­ur fána­lit­ina á yf­ir­ráða­svæð­ið sitt, sem gríni. Hvorki Kan­ada né Mexí­kó taka því gríni. Eyj­ar­skeggj­ar á Jamaíku og Kúbu eru lík­leg­ast hrædd­ir. Kannski er það kost­ur að vera bara kok­hraust.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
1
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigðis­kerf­inu

Eng­inn á Ís­landi hef­ur lif­að af jafn al­var­leg­an mænusk­aða og Katla Guðna­dótt­ir sem lenti í dul­ar­fullu bíl­slysi 22 ára göm­ul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerf­ið hef­ur ekki af­greitt beiðni henn­ar um heima­þjón­ustu. Bar­átta henn­ar hef­ur þeg­ar skil­að for­dæma­lausri ákvörð­un í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líð­ur henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lif­að slys­ið af.
Borgþór Arngrímsson
5
PistillEitt og annað

Borgþór Arngrímsson

Tromp á hendi Trumps?

Danski her­inn hef­ur ár­um sam­an mátt búa við nið­ur­skurð, sem bæði hef­ur bitn­að á tækj­um og mann­skap. Slæm­ur að­bún­að­ur og lé­leg laun hafa orð­ið til þess að færri sækj­ast eft­ir her­mennsk­unni. Ný­lega varð danski flot­inn að af­lýsa leið­angri til Græn­lands vegna þess að ekki var hægt að manna leið­ang­urs­skip­ið. Slík­ar frétt­ir skaða ímynd flot­ans og geta ver­ið vatn á myllu Banda­ríkja­for­seta.

Mest lesið í mánuðinum

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
4
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigðis­kerf­inu

Eng­inn á Ís­landi hef­ur lif­að af jafn al­var­leg­an mænusk­aða og Katla Guðna­dótt­ir sem lenti í dul­ar­fullu bíl­slysi 22 ára göm­ul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerf­ið hef­ur ekki af­greitt beiðni henn­ar um heima­þjón­ustu. Bar­átta henn­ar hef­ur þeg­ar skil­að for­dæma­lausri ákvörð­un í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líð­ur henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lif­að slys­ið af.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Undir pilsfaldi Bandaríkjanna
Ásgeir Brynjar Torfason
Pistill

Ásgeir Brynjar Torfason

Und­ir pils­faldi Banda­ríkj­anna

Hvernig lít­ur það út að hafa hafn­að að­ild­ar­við­ræð­um ut­an frá? Með því að úti­loka þann kost, hvernig bregð­umst við hér þá við breytt­um heimi? Ein leið er að taka landa­korti banda­ríska for­set­ans, sem sett hef­ur fána­lit­ina á yf­ir­ráða­svæð­ið sitt, sem gríni. Hvorki Kan­ada né Mexí­kó taka því gríni. Eyj­ar­skeggj­ar á Jamaíku og Kúbu eru lík­leg­ast hrædd­ir. Kannski er það kost­ur að vera bara kok­hraust.
Þjóðhættir á Vöku þjóðlisthátíð #1
Þjóðhættir#74

Þjóð­hætt­ir á Vöku þjóðlist­há­tíð #1

Þenn­an þátt af Þjóð­hátt­um flytja Krist­inn Schram og Auð­ur Við­ars­dótt­ir ykk­ur beint af þjóðlista­há­tíð­inni Vöku, tek­inn upp í lif­andi flutn­ingi í Saln­um í Kópa­vogi. Við kynn­umst hljóð­rita­safni Stofn­un­ar Árna Magnús­son­ar með Rósu Þor­steins­dótt­ur, fá­um inn­sýn í dag­skrá há­tíð­ar­inn­ar og spjöll­um við Atla Frey Hjalta­son um þjóð­dansa, tónlist og þjóðlist­ir. Þetta er fyrri þátt­ur af tveim­ur þar sem við tök­um púls­inn á stærstu þjóðlista­há­tíð lands­ins.

Mest lesið undanfarið ár