Inngöngu í ESB fylgir að Ísland undirgengst tollskrá sambandsins, líkt og öll 27 aðildarríkin gera undantekningarlaust. Enda er ESB tollabandalag og því fylgja þrjár meginreglur. Í fyrsta lagi er óheimilt að leggja tolla á vörur sem fluttar eru milli aðildarríkja. Í öðru lagi eru tollar gagnvart þriðju ríkjum samræmdir og þar með færist gerð viðskiptasamninga til bandalagsins. Og loks flæða allar þær vörur frjálst milli ríkjanna óháð uppruna og tollfrjálst.
Ísland í sérstöðu
Í gegnum EES-samninginn er Ísland fullgildur þátttakandi á innri markaði Evrópusambandsins og því flæða flestar vörur nú þegar hindrunarlaust á milli okkar og annarra ríkja svæðisins. Við inngöngu í ESB þyrfti Ísland hins vegar að taka upp sameiginlega tollskrá sambandsins gagnvart utanaðkomandi ríkjum. Tollskránni fylgir að þeir fríverslunarsamningar sem Ísland hefur nú þegar, í gegnum EFTA eða með tvíhliða samningum, myndu falla úr gildi og samningar ESB koma í þeirra stað.
Í skýrslu sem …
Athugasemdir (4)
Horft til Evrópu
Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni
Þrátt fyrir nei „lokum við að sjálfsögðu ekki á Evrópu“
Vilja skriflega staðfestingu á að Ísland sé ekki umsóknarríki að ESB
Burnham opnar á að Bretland gangi aftur í ESB
Marta Kos: Evrópa hefur „aldrei verið jafn eftirsóknarverð“
Við getum líka dregið lærdóm af sögunni og það þarf ekki að leita langt. Í fyrra voru innleiddar reglur, vel að merkja frá ESB (!), í gegnum EES samninginn, sem fólu í sér slökun á eiginfjárkröfum banka fyrir langflest húsnæðislán á Íslandi. Þetta hefði gert þeim kleift að lækka vexti án þess að draga úr ávöxtunarkröfu á eigið fé sitt, en hvað gerðist? Þvert á móti notfærðu þeir sér kerfisbreytinguna til að HÆKKA vexti (og reyndu að kenna Hæstarétti Íslands um). Hagstæðari fjármögnunarskilyrði samkvæmt reglum frá ESB gerðu í þessu tilviki ekkert nema að auka hagnað bankanna án þess að neinn ávinningur skilaði sér til íslenskra neytenda.
Svo mætti ræða olíufélögin en varla þarf að fara mörgum orðum um að þau skila öllum hækkunum á innkaupsverði beint á dæluna en lækkanir skila sér sjaldnast þangað með sama hætti. Þó að það hafi kannski lítið með ESB eða EES að gera er þetta samt vel þekkt dæmi um algengt hegðunarmynstur í fyrirtækjarekstri á Íslandi.
Þetta hegðunarmynstur hefur meira að segja verið staðfest með rannsókn sérfræðinga Seðlabanka Íslands: https://sedlabanki.is/frettir-og-utgefid-efni/kalkofninn/grein/eru-ahrif-gengisbreytinga-a-verd-mat-og-drykkjarvoru-samhverf
"Fyrirtæki eru gjarnan tregari til að lækka verð en að hækka, sér í lagi þegar þau bera kostnað af verðbreytingum..."
Kenningar um að hegðunarmynstur íslenskra atvinnurekenda myndi breytast sjálfkrafa með aðild að ESB eða upptöku evru byggja ekki á neinu öðru en óskhyggju. Þvert á móti væri ef eitthvað er, ástæða til að óttast að ef einhver fjárhagslegur ávinningur yrði af slíku myndi hann skila sér lóðbeint í vasa atvinnurekenda, en með öllu er óvíst hvort og hversu stórir brauðmolar af því gætu mögulega dottið af borðum þeirra niður til almúgans. Mannlegt eðli er í eðli sínu tregbreytanlegt og Evrópusambandið getur engu breytt um það.
Það hefur verið vísað til reynslu Svíþjóðar að matvælaverð lækkaði en þá þarf að horfa til þess að í Svíþjóð fyrir ESB var landbúnaður mjög verndaður og líka með miklu strangari kröfur um dýravelferð ofl sem olli miklum kostnaði. Einnig voru almennt ýmsar reglur og staðlar í Svíþjóð þannig að það hindraði innflutning. Ef þú fórst í sænska matvörubúð fyrir ESB þá hafðir þú bara tvo valkosti um flest af unnum matvörum þ.e. Findus eða Semper!