Myrkur í ágúst 3 — Tunglið verður til

Sól­myrkvinn 12. ág­úst verð­ur þeg­ar tungl­ið skygg­ir á sól­ina. En hvernig varð þetta tungl til?

Myrkur í ágúst 3 — Tunglið verður til
Ægilegur árekstur í geimnum skóp Tunglið. Tölvugerð mynd.

Jörðin varð til.

Um það var fjallað í gær, hérna.

Skömmu síðar, kannski 30 milljónum ára seinna (já, það er „skömmu síðar“ á mælikvarða sólkerfisins), þá var svona um að litast á yfirborði hennar:

Stærstur hluti yfirborðsins var bráðið eða hálfbráðið hraun. Sums staðar skorpnaðar „eyjar“ á sveimi um kvikuhafið. Ekki stórar, kannski á við Ísland eða ívið stærri. Víða óstjórnleg eldgos. Himinninn sennilega rauðgulur eða gulbrúnn. Stöðug skothríð loftsteina frá árdögum sólkerfisins.

Þunnur lofthjúpur úr ýmsum gastegundum sem flestar byrjuðu á kol- eða brennisteins-.

Ekkert tungl!

Ekki lífvænlegt þarna, nei.

Og ekkert tungl á himni.

En þarna kemur önnur pláneta og nálgast. Hún hét ekkert frekar en Jörðin en við köllum hana núna Theiu.

Hún varð til um sama leyti og Jörðin og fleiri plánetur sem hringsnúast um sólina í innra sólkerfinu en nú hefur eitthvað hrakið hana af braut sinni.

Kannski aðdráttarafl Júpíters þó órafjarri sé, kannski truflanir frá Jörðinni sjálfri og Venusi og einhverri plánetu sem nú er horfin.

Hvað sem því líður, Theia nálgast.

Hún er minni en Jörðin, líklega á stærð við Mars.

Rétt rúmlega helmingur Jarðar að þvermáli.

Og þarna kemur hún!

Yfirborðið bráðnar

Áreksturinn verður rosalegur. Allt yfirborð Jarðar bráðnar á andartaki þegar Theia gengur djúpt í hana og sundrast um leið. Gríðarlegt efnismagn úr báðum plánetum þeytist út í geiminn. Jörðin gengur í bylgjum en að lokum tekur yfirborðið að róast.

Og þá gefur á að líta – ef einhver væri þá til að líta á.

Jörðin hefur beinlínis gleypt stóran hluta Theiu og er nú orðin heilmiklu pattaralegri en hún var. Allt yfirborðið náttúrlega rauðglóandi eftir hamfarirnar.

Og kringum Jörðina sveimar heill hringur af sundurtættu bráðnu bergi bæði úr Jörðinni og Theiu eftir áreksturinn. 

Jörðin virðist vera með hring um sig miðja, ekki ósvipað og Satúrnus nú á dögum.

En viti menn.

Á ótrúlega skömmum tíma rennur allt þetta efni saman í eina stóra kúlu og hringurinn hverfur. 

Kúlan er vitaskuld tunglið.

Ótrúlega skammur tími

Þetta gerðist ekki á neinum milljónum ára, hægt og virðulega, ef þið haldið það.

Nei, tunglið gæti hafa orðið til á bara fimmtíu árum!

Svo hljóðar djarfasta kenningin en sumir vísindamenn telja raunar að það hafi gerst á nokkrum öldum.

Hvort heldur er: á ótrúlega skömmum tíma.

En þarna var tunglið okkar sem sé komið.

(Hér má sjá hugmynd um hvernig þetta gerðist.)

En frá Jörðinni séð var það ansi ólíkt því sem það er núna.

Frá því segir á morgun.

Allt yfirborð Jarðar bráðnar á andartaki
Kjósa
1
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Flækjusagan

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Söfnuðu hundruðum milljóna frá nafnlausum aðilum fyrir menningarmiðstöð gyðinga á Íslandi
4
Innlent

Söfn­uðu hundruð­um millj­óna frá nafn­laus­um að­il­um fyr­ir menn­ing­ar­mið­stöð gyð­inga á Ís­landi

Rabbíni gyð­inga á Ís­landi virð­ist hafa safn­að 436 millj­ón­um króna frá nafn­laus­um styrkj­end­um til að kaupa og reka menn­ing­ar­mið­stöð gyð­inga við Hverf­is­götu í Reykja­vík. Fjár­fest­ir sem er á svört­um lista í Bretlandi vegna tengsla við Rúss­land klippti á borð­ann. Hann hef­ur styrkt upp­kaup á heim­il­um Palestínu­manna til að stækka byggð­ir gyð­inga.

Mest lesið í mánuðinum

Krefjast tæps milljarðs af félagi þingmanns
2
Stjórnmál

Krefjast tæps millj­arðs af fé­lagi þing­manns

Kröf­ur upp á 981 millj­ón eru und­ir í beiðni um nauð­ung­ar­sölu á lóð­um fé­lags­ins Rend­er Centi­um ehf. í Mos­fells­bæ. Berg­þór Óla­son, þing­mað­ur Mið­flokks­ins, og fað­ir hans eiga fé­lag­ið sem átti að byggja þjón­ustu­íbúð­ir fyr­ir aldr­aða á lóð­inni en hef­ur rift samn­ingn­um. Mál­ið varp­ar ljósi á bygg­ing­ar­verk­efni þing­manns­ins víða um land en hann seg­ist sína að­komu ekki tíma­freka.
Bjarni kominn með hlut í fjölskyldufyrirtækinu
3
ViðskiptiViðskipti Bjarna Benediktssonar

Bjarni kom­inn með hlut í fjöl­skyldu­fyr­ir­tæk­inu

Bjarni Bene­dikts­son er orð­inn hlut­hafi í Al­fa, fjöl­skyldu­fyr­ir­tæki Eng­ey­inga, sem er stærsti eig­andi Kynn­is­ferða og á hlut í fjölda skráðra fé­laga á mark­aði. Fé­lag­ið seldi Tékk­land bíla­skoð­un og Bjarni fær um 19 millj­ón­ir króna í arð. Bjarni hef­ur áð­ur sagst ekki koma að rekstri við­skipta­veld­is fjöl­skyld­unn­ar.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár