Greining

Flóttinn frá krónunni heldur áfram: 257 fyrirtæki gera upp í erlendum gjaldmiðlum

Stór hluti af íslenska hagkerfinu gerir upp í evrum og dollurum, á meðan íslensk heimili þurfa að láta krónuna nægja.

Valur Grettisson

26. maí 2026 · 09:08

Alls eru 257 félög á Íslandi með heimild til þess að færa bókhald og semja ársreikninga í erlendri mynt samkvæmt svörum frá ríkisskattstjóra og hefur þeim fjölgað lítillega á síðustu tveimur árum, eða um níu fyrirtæki. Á undanförnum tíu árum hefur fyrirtækjum fjölgað um 147 sem gera upp í erlendri mynt til þess að koma sér undan gengisáhættu og óstöðugleika íslensku krónunnar. Flest fyrirtækin nýta sér evru en næstflest bandaríska dollarann.

225 prósent aukning

Þegar litið er til lengra tímabils, eða til 2012, má sjá að fyrirtæki sem nýta sér annan gjaldmiðil en krónuna hafa aukist um 225 prósent. 79 fyrirtæki gerðu upp í öðrum gjaldmiðli en krónunni árið 2012. Á meðal fyrirtækja sem nýta sér evru í uppgjörum eru stærstu sjávarútvegsfélög landsins, svo sem Samherji og Brim.

Allt í allt nota að minnsta kosti 14 útgerðir aðra mynt en krónuna, og öll þau fyrirtæki nota evruna utan eitt fyrirtæki. …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

GÁ

Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
26. maí 2026 09:57

Uppgjörsmynt er ekkert annað en reiknistærð og val á henni breytir engu um undirliggjandi efnahagslegan raunveruleika. Að velja að gera upp í annari mynt er enginn "flótti frá krónunni" og gerir ekkert til að "koma sér undan gengisáhættu og [meintum] óstöðugleika íslensku krónunnar". Þetta er reyndar ranghugmynd því undanfarin ár hefur krónan verið einn stöðugasti gjaldmiðillinn í okkar heimshluta. Samt eru fyrirtæki á meginlandi Evrópu ekkert að keppast um að fá að gera upp í íslenskum krónum til að "flýja" úr minni í meiri gengisstöðugleika. Af hverju ætli það sé? Jú vegna þess að hentugasta uppgjörsmyntin í rekstri er oft sú sem stærstur hluti veltu rekstrarins er í. Fyrirtæki á evrusvæðinu hafa flest megnið af sinni veltu í evrum og gera því upp í þeirri mynt. Landsvirkjun, svo dæmi sé tekið, gerir aftur á móti upp í Bandaríkjadal, eflaust vegna þess að stærstur hluti veltu fyrirtækisins tengist þeim gjaldmiðli. Ekkert stoppar neinn sem vill gera uppgjör í hvaða gjaldmiðli sem er. Það eina sem þarf til þess er að umreikna fjárhæðir yfir í viðkomandi gjaldmiðil á því gengi sem gildir á uppgjörsdegi. Ef ég vildi til dæmis gera mitt heimilisbókhald upp í tékkneskum krónum þyrfti ég einfaldlega bara að deila í allar fjárhæðir í uppgjörinu með tölunni 5,92. Hvers vegna geri ég það ekki? Vegna þess að það myndi engu breyta fyrir mig enda er öll mín velta í íslenskum krónum.

"Forstjóri Icelandair segir það algjöran misskilning og þekkingarleysi að tala um að félög standi utan krónuhagkerfis með því að gera upp í erlendri mynt."
https://vb.is/frettir/misskilingur-ad-uppgjorsmynt-faeri-felog-ur-kronuhagkerfi/

-1

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Úttekt

Tugmilljóna launahækkanir forstjóranna í kauphöllinni

Laun forstjóra skráðra félaga hækka víða töluvert á milli ára, á sama tíma og tengsl þeirra við afkomu og verðmætasköpun fyrirtækjanna eru óljós. Fimm forstjórar fengu meira en hundrað milljónir greiddar. Í heild kostuðu 26 forstjórar 3,1 milljarð króna.

Greining

Hvað sagði Ari og Miðflokkurinn í kosningabaráttunni?

Í kosningabaráttunni sagði Ari Edwald, oddviti Miðflokksins í Reykjavík, regnbogafánanum hafa verið ýtt út fyrir fána sem hefur tákn transfólks, intersex og „blökkumanna og brúnna“. Hann tengdi öryggi borgarbúa við fjölda innflytjenda á Íslandi og boðaði sérstakt eftirlit lögreglunnar á kostnað borgarinnar.

Pistill

Auður Jónsdóttir

Úr Kristrúnar og Smartland – með gleraugum Sontag

Úr Kristrúnar Frostadóttur og efnistök Smartlands rædd við anda Susan Sontag, þar á meðal birtingamyndir valds og pólitískan hernað dulbúinn sem „hlutlausa" blaðamennsku.

Viðtal

Mikilvægi hvíldar vill oft gleymast

Hvíld er ekki lúxus heldur líffræðileg nauðsyn, segir Benedikt Jóhannsson, sérfræðingur í klínískri sálfræði. Svefn og hvíld séu ein af grunnstoðum góðrar heilsu og að líkamsklukkan kalli á hvíld yfir daginn. Rannsóknir sýni að hvíld skerpi einbeitingu, minni og starfsþrek. Benedikt telur að vafasamt hafi verið að afleggja kaffitíma á vinnustöðum, því starfsfólkið þurfi eftir sem áður að kúpla aðeins frá vinnu og endurnæra sig.

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Undan hæl yfirgangsstefnu

Á meðan umsetnir Grænlendingar hrópa að stöðva þurfi Bandaríkin eru íslensku stjórnmálamennirnir uppteknir af því að vara við Evrópu.

InnlentPlastbarkamálið

Tómas læknir svarar fyrir sig: „Í engu samræmi við það sem raunverulega gerðist“

Skurðlæknirinn Tómas Guðbjartsson gagnrýnir dóm Héraðsdóms Reykjavíkur í málaferlum þar sem hann fékk yfir sig áfellisdóm án þess að bera vitni. Rannsóknarskýrsla hafði áður sett ábyrgðina yfir á lækna í Svíþjóð fremur en Tómas.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Greining

Þetta voru loforð Sjálfstæðisflokksins

Sjálfstæðisflokkurinn fer inn í meirihlutaviðræður í Reykjavík með ítarlegan lista yfir 152 loforð og aðgerðir. Flokkurinn vill ráðast strax í breytingar á samgöngum, skipulagi, leikskólamálum og rekstri borgarinnar og boðar umfangsmikla stefnubreytingu frá fráfarandi meirihluta.

Úttekt

Tugmilljóna launahækkanir forstjóranna í kauphöllinni

Viðtal

Í minningu afastráksins

Gunnar Randversson starfaði í áratugi sem tónlistarkennari, hefur skrifað ljóð og smásagnasafn. Áföllin hafa mótað líf hans. Ellefu ára gamall horfði hann á föður sinn deyja, 21 árs missti hann móður sína og fyrir þremur árum lést fjögurra ára gamall dóttursonur hans. Í ljóðabókinni Hvernig er söknuður á litinn? eru ljóð skrifuð í minningu litla drengsins. Eftir fráfall hans leitaði Gunnar í kirkjuna.

Innlent

Rafbyssumálið í Reykjanesbæ: Atburðarásin rakin

Maðurinn sem kviknaði í þegar lögreglan skaut hann með rafbyssu, er íslenskur fjölskyldumaður búsettur í Reykjanesbæ. Lögmaður mannsins segir það hefði dugað að beita duftslökkvitæki og að meðalhófs hafi ekki verið gætt í störfum lögreglu.

ErlentBandaríki Trumps

Auknar áhyggjur af spillingu Donalds Trump í embætti

Bandaríkjaforseti hefur keypt hlutabréf í félögum sem ákvarðanir hans og orð hafa áhrif á. Dómsmálaráðherra hans setur saman bótasjóð og refsileysi fyrir Trumpfjölskylduna varðandi skattsvik hefur verið innleitt.

Innlent

Hafnaði að loka réttarhöldum yfir Írisi Helgu

Kröfu Írisar Helgu Jónatansdóttur um að loka réttarhöldum yfir sér var hafnað af dómara. Hún hefur verið ákærð fyrir fjölmörg afbrot, meðal annars umsáturseinelti og að dreifa ósannindum um nafngreinda einstaklinga.

Mest lesið í mánuðinum

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Rof í Reykjavík

Að kaupa ísskáp á einkabíl, að byggja gegn vilja fólks og útiloka aðra. Ekki aðeins sýna frambjóðendur í borgarstjórnarkosningunum margvíslegt rof frá raunveruleikanum, heldur er borgin sjálf og almenningssamgöngur hennar í rofi.

Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“

Eftir útskrift úr háskóla sótti Logn um rúmlega hundrað störf en ekkert kom út úr því. Hán átti góða vini í kynlífsvinnu sem hún leitaði til. Síðar stofnaði hán Rauðu regnhlífarina, samtök kynlífsverkafólks á Íslandi. „Samstaðan sem kann að eiga sér stað meðal kynlífsverkafólks er eitt það fallegasta og dýrmætasta sem ég hef upplifað í mínu lífi.“

InnlentUmsáturseinelti

Ákæran öll: Slóð umsáturseineltis rakin

Ákæran gegn Írisi Helgu sýnir hvernig hún reyndi að hrella fólk og eyðileggja mannorð þess fyrir að þýðast henni ekki.

Pressa

Oddvitasamtöl: Vinstrið, Sósíalistar, Framsókn og Viðreisn

Oddvitasamtöl Heimildarinnar hefjast í kvöld, en þá mætast Sanna Magdalena Mörtudóttir fyrir Vinstrið og Silja Sóley Birgisdóttir fyrir Sósíalistaflokk Íslands í fyrri umferð og Einar Þorsteinsson fyrir Framsókn og Björg Magnúsdóttir fyrir Viðreisn í þeirri seinni.

ErlentFerðaþjónusta

Kyrrsetja 1.700 manns í skemmtiferðaskipi eftir dauða farþega

Tugir veiktust og einn er látinn. Skipið stefnir til Íslands á næstunni.

StjórnmálSveitarstjórnarkosningar 2026

Píratar undrandi á Góðan daginn-framboðinu: „Mér finnst þetta mjög skrítið“

Það hitnaði kolunum í oddvitasamtali Heimildarinnar þegar það kom í ljós að oddviti Góðan daginn-framboðsins var ráðinn til starfsins. Hann segist ekki vera á launum og gerir ekki athugsemd við að fjársterkur einstaklingur velji fólk á framboðslista.