Noregur lækkar skatta vegna orkukreppunnar

Noregur mun tíma­bundið lækka skatta á bensín og dísilolíu til að bregð­ast við hækk­andi verði þar sem stríðið í Mið­aust­ur­löndum truflar orku­fram­boð á heims­vísu, að því er rík­is­stjórnin greindi frá í dag.

Frá og með 1. apríl verður skattur á bensín lækk­aður um 4,41 norskar krónur (56,6 íslenskar krónur) á lítra og á lítra af dísilolíu um 2,85 norskar krónur (36,6 íslenskar krónur), sagði rík­is­stjórnin í yfir­lýs­ingu.

Nú þegar hafa Svíar til­kynnt um tak­mark­aða og tíma­bundna skatta­lækkun á elds­neyti. Sama er þó ekki uppi á ten­ingnum á Íslandi.

Ríkisstjórnin klofnar

Norska þingið greiddi atkvæði með lækk­un­inni þann 26. mars, þrátt fyrir að rík­is­stjórnin væri á móti til­lög­unni og end­aði í minni­hluta í mál­inu þar sem einn af fimm flokkum í stjórn­ar­sam­starf­inu – Mið­flokk­ur­inn – greiddi atkvæði með stjórn­ar­and­stöð­unni.

„Sam­komu­lag um fjár­lög er gert til að virða það,“ sagði Jens Stol­ten­berg fjár­mála­ráð­herra, úr Verka­manna­flokknum sem var á móti til­lög­unni, við rík­is­út­varpið NRK.

„Við þurfum að setj­ast niður með sam­starfs­flokkum okkar og tryggja að svona staða komi ekki upp aftur,“ sagði hann.

Skatta­lækk­an­irnar eiga einnig við um stein­ol­íur sem not­aðar eru við fisk­veiðar og veiðar, sagði rík­is­stjórnin.

Þingið áætl­aði að skatta­lækk­unin myndi kosta um 6,3 millj­arða norskra króna eða sem nemur 80 millj­örðum íslenskra króna.

Leiðandi í rafbílavæðingu

Noregur, stærsti olíu- og gas­fram­leið­andi Evrópu á eftir Rúss­landi, er með flesta raf­bíla á mann í heim­inum, en þeir voru um 32 pró­sent af bíla­flota lands­ins í des­em­ber 2025. Til sam­an­burðar eru aðeins 9% bif­reiða á Íslandi raf­bílar, þrátt fyrir að Ísland fram­leiði enga olíu og not­ist nán­ast ein­göngu við end­ur­nýj­an­lega orku utan sam­gangna.

Dísil­bílar voru 31,8 pró­sent af flot­anum í Noregi, sam­an­borið við 23,9 pró­sent fyrir bens­ín­bíla og 12,6 pró­sent fyrir ýmsa tvinn­bíla.

Nán­ast all­ir ný­skráð­ir bíl­ar í Nor­egi 2025 voru raf­magns­bíl­ar, en á Ís­landi var hlut­fall­ið að­eins 34%.

Rík­is­stjórn Spánar til­kynnti í síð­ustu viku um lækkun orku­tengdra skatta til að bregð­ast við „sér­stökum aðstæðum“ sem mynd­uð­ust við Írans­stríðið og skert fram­boð olíu vegna þess.

Íslensk stjórn­völd hafa ekki viljað lækka álögur á elds­neyti vegna orku­krepp­unnar. Líklegt er að verð­bólga auk­ist vegna hækk­andi olíu­verðs, en vegna sér­að­stæðna á íslenskum hús­næð­is­lána­mark­aði mun verð­bólga leiða til þess að lán flestra hús­næð­is­eig­enda hækka með verð­trygg­ingu.

„Nei, við höfum ekki verið að skoða það. Við erum auð­vitað í sam­tali um aðgerðir með aðilum vinnu­mark­að­ar­ins en þetta hefur ekki verið uppi á borð­inu eins og er,“ sagði Daði Már Krist­ó­fers­son fjár­mála­ráð­herra við RÚV í síð­ustu viku.