Menning Gervigreindin tekur yfir

„Bardaginn er núna um mannshugann“

Bókmenntir skrifaðar af gervigreind teljast ekki til listar því í þær vantar tilfinningar höfundarins að mati Bergsveins Birgissonar rithöfundar. Hann líkir listinni við skák, sem tölvur eru orðnar miklu betri í en mannfólk, en samt heldur fólk áfram að tefla.

Steindór Grétar Jónsson

28. september 2025 · 16:00

Birtist fyrir ári.

Íslendingar hafa lengi kallað sig bókmenntaþjóð og landið sjálft sögueyju. Talað er um að sagnaarfurinn frá fyrstu landnemunum hafi borist til nýrra kynslóða sem skálda sínar bókmenntir í samræmi við íslenska arfleifð.

Með tilkomu spunagreindar (e. generative artificial intelligence) á borð við ChatGPT nýtist öll bókmenntasagan við að spinna nýtt efni. Þannig notaði til dæmis Bandaríkjamaðurinn Tim Boucher spunagreind strax árið 2023 til að „skrifa“ hundruð myndskreyttra bóka, selja þær og græða á þeim. Hann sagði Newsweek að hann hefði fengið þúsundir dollara fyrir bækurnar sem tók hann jafnvel aðeins þrjá klukkutíma hverja að skrifa. Spunagreindin væri þannig gott tól til að koma ímyndunarafli sínu í farveg.

En eru verk búin til af spunagreind list? Þessi umræða hefur undanfarin ár átt sér stað innan allra listgreina, allt frá tónlist og myndlist til kvikmynda og bókmennta.

Bergsveinn Birgisson, höfundur ljóðabóka og skáldsagna, meðal annars Svars við bréfi Helgu, …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Gervigreindin tekur yfir

ErlentGervigreindin tekur yfir

Vélmenni slær heimsmetið í hálfmaraþoni

Stórstígar framfarir hafa orðið á einu ári í getu vélmenna í Kína. Enn eitt vígi mannkyns er fallið.

ErlentGervigreindin tekur yfir

Ætla að sýna hættur gervigreindarinnar

Áhyggjur er af því að stóraukin geta nýs gervigreindarlíkans Anthropic skapi þekkta og óþekkta áhættu fyrir stjórnvöld og fyrirtæki.

ErlentGervigreindin tekur yfir

Áhyggjur eða þráhyggja um gervigreind? „Stefnum óðfluga út í óvissuna“

Leiðtogar heimsins, án leiðtoga Bandaríkjanna, leita leiða til að koma mannlega þættinum inn í stjórn gervigreindarþróunar. Bandaríkin vara við „þráhyggju“ um loftslagsmál og jöfnuð.

MenningGervigreindin tekur yfir

Óður til líkamlegrar skynjunar

Hvað verður um líkamann þegar hug manns er hlaðið upp í gervigreindarskýið? Þetta er viðfangsefnið í dansverkinu Sérstæðan eftir Rósu Ómarsdóttur þar sem áhorfendum er boðið að nýta líkamleg skynfæri sín áður en þau verða gervigreindinni að bráð.

LífiðGervigreindin tekur yfir

Fólk með vanlíðan hverfur í kanínuholur gervigreindar

Pétur Maack Þorsteinsson, formaður Sálfræðingafélags Íslands, varar við notkun gervigreindar í stað sálfræðings. Hún sé hönnuð til að halda fólki á spjalli og hafi ekki þjálfun heilbrigðisstarfsmanns. Óljóst sé hvar leita eigi réttar síns og spurningum um trúnað og aðstoð í neyð er ósvarað.

FréttirGervigreindin tekur yfir

Börn gerðu nektarmyndir með gervigreindarforriti

Dæmi eru um lögreglumál þar sem börn hafa notað gervigreindartækni til að gera nektarmyndir af öðrum börnum. Lögfræðingur hjá Ríkislögreglustjóra segir íslensk lög um dreifingu kynferðislegs efnis án leyfis einnig ná yfir djúpfalsanir.

Mest lesið

Viðtal

40 mín.

Syrgjandi foreldrar Hönnuh þakklát Íslandi

Foreldrar írskrar stúlku sem lést í bílslysi á Íslandi í lok sumars eru í senn þakklát Íslandi og sorgmædd yfir að hún lést langt fyrir aldur fram. Þau eiga þó erfitt með að fallast á að hún hafi látist í slysi, þar sem vísbendingar eru um að ekið hafi verið á yfir 200 kílómetra hraða í banaslysi dóttur þeirra.

DómsmálUmsáturseinelti

Írisi Helgu birt nálgunarbann eftir áreiti í vikunni

Lögreglan á Suðurnesjum birti Írisi Helgu Jónatansdóttur nálgunarbann í gær eftir að hún og fjölskylda hennar áreittu brotaþola fyrir utan heimili þeirra.

Innlent

Myndbirting Morgunblaðsins „á ekkert skylt við mig eða mitt líf“

Kona sem er múslimi var myndbirt með umfjöllun Morgunblaðsins um þiggjendur fjárhagsaðstoðar. Hún er starfsmaður á leikskóla.

ÚttektBandaríki Trumps

Endalok MAGA? Heimur án Trumps fram undan

Eftir stórt tap í þingkosningum deila repúblikanar um hvort flokkurinn eigi að hverfa frá stefnu forsetans og leita aftur til hefðbundinnar íhaldsstefnu.

ErlentÚkraínustríðið

Melania hýsir Rússa og Úkraínumenn og Trump boðar „samning fyrir alla Evrópu“

Donald Trump segist hafa rætt við sendimann Vladimírs Pútíns. Nálgun þeirra vekur áhyggjur í Evrópu.

Viðtal

„Hún mun alltaf vera með mér“

Adolf Þór Haraldsson missti stóru ástina í lífi sínu aðeins nítján ára gamall þegar Hannah Jane Large lést á Krýsuvíkurvegi. Hún hafði skrifað ritgerð um ást þeirra, sem hann segir lýsa hvernig honum líður núna.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

DómsmálUmsáturseinelti

Dómari stöðvaði lögmann Írisar Helgu

Brotaþoli lýsti flóknu ástarlífi Írisar Helgu Jónatansdóttur sem er sökuð um umfangsmikið umsáturseinelti. Dómari stöðvaði lögmann Írisar Helgu þegar hann gekk á vitnið, og úr varð nokkurt orðaskak.

Viðtal

40 mín.

Syrgjandi foreldrar Hönnuh þakklát Íslandi

DómsmálUmsáturseinelti

Íris Helga handtekin grunuð um umsáturseinelti í öðru máli

Íris Helga Jónatansdóttir bar við minnisleysi og sagðist ekki kannast við netfang í tölvu sinni. Fyrir dómi kom fram að hún hefði nýverið verið handtekin vegna gruns um umsáturseinelti í óskyldu máli. Hún viðurkenndi að hafa ranglega kært mann fyrir kynferðisofbeldi og sent tilhæfulausa kvörtun til barnaverndar.

DómsmálUmsáturseinelti

Írisi Helgu birt nálgunarbann eftir áreiti í vikunni

Lögreglan á Suðurnesjum birti Írisi Helgu Jónatansdóttur nálgunarbann í gær eftir að hún og fjölskylda hennar áreittu brotaþola fyrir utan heimili þeirra.

DómsmálUmsáturseinelti

„Mér þótti mjög vænt um hana“

Fyrrverandi stjúpdóttir Írisar Helgu Jónatansdóttur segist áður hafa þótt vænt um hana en óttast hana nú. Íris Helga er ákærð fyrir að hafa ofsótt stúlkuna og föður hennar. Stúlkan brotnaði saman þegar hún bar vitni fyrir dómi.

Skóli lífsins

Árni Guðmundsson

Það er þetta með að skipta sér af og láta sig varða

Árni Guðmundsson er einn fremsti forvarnarsérfræðingur þjóðarinnar. Hann segir lærdóminn um að skipta sér af, að láta sig varða málefni þeirra sem minna mega sín, stærstu lífslexíuna.

Mest lesið í mánuðinum

DómsmálUmsáturseinelti

Dómari stöðvaði lögmann Írisar Helgu

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

Viðtal

20 mín.

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragnarsdóttir nær dauða en lífi á skurðarborði Landspítalans eftir alvarlegt tilfelli meðgöngueitrunar. Íslenskur vísindamaður í Bandaríkjunum, Jóhann Elí Guðjónsson húðlæknir, leiðir brautryðjandi rannsóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúkdómurinn kemur fram. Hann telur mögulegt að þróa lyf við sjúkdómnum sem bjargað gæti mannslífum.

Viðtal

40 mín.

Syrgjandi foreldrar Hönnuh þakklát Íslandi

GagnrýniDjöflar

Hjónadjöflar

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu.

Viðtal

Ástleysið er sárt

Nánd er næring, nauðsynleg eins og matur. Tæpur helmingur fólks elst upp í óöruggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ástarsamböndum á fullorðinsárum, jafnvel ógnað heilsu, enda er „tengslamyndun ein af grunnforsendum farsældar“, að sögn klíníska sálfræðingsins Guðbrands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ástina í öllum sínum myndum.

Athugasemdir

Gervigreindin tekur yfir

Nýtt efni

Vefkökur